W rozmowach czy w internecie spotykam wiele sarkastycznych wypowiedzi. Jest tam te\u017c coraz wi\u0119cej ironicznie prowadzonych profili. Zacz\u0119\u0142o mnie zastanawia\u0107, czy takie formy komunikacji mog\u0105 mie\u0107 co\u015b wsp\u00f3lnego z mow\u0105 nienawi\u015bci. Sprawdzi\u0142em u \u017ar\u00f3d\u0142a\u2026<\/b><\/p>\n
Mowa nienawi\u015bci jest niepo\u017c\u0105danym zjawiskiem i powinni\u015bmy j\u0105 zawsze pi\u0119tnowa\u0107. Co jednak z takimi formami komunikacji jak ironia, kpina czy sarkazm, kt\u00f3re mog\u0105 wadliwie kszta\u0142towa\u0107 opinie, jak i negatywnie wp\u0142ywa\u0107 na uczucia odbiorc\u00f3w czy os\u00f3b postronnych? Kilku instruktor\u00f3w harcerskich przyzna\u0142o mi w rozmowie, \u017ce formy te pozwalaj\u0105 im \u0142atwiej wyt\u0142umaczy\u0107 oponentom swoje stanowisko poprzez dopasowanie go do poziomu odbiorcy. Czy aby na pewno tak jest? Czy nadany w ten spos\u00f3b komunikat b\u0119dzie zrozumia\u0142y dla odbiorcy, a zawarty w nim humor zbuduje wi\u0119\u017a mi\u0119dzy dyskutuj\u0105cymi?<\/p>\n
By m\u00f3c odpowiedzie\u0107 na te pytania nale\u017cy najpierw przyjrze\u0107 si\u0119 definicjom tych poj\u0119\u0107. S\u0142ownik j\u0119zyka polskiego zawiera nast\u0119puj\u0105ce has\u0142a:<\/p>\n
Sarkazm <\/b>– szczeg\u00f3lnie z\u0142o\u015bliwa ironia; szyderstwo, kpina, drwina<\/i>; J\u0119zyk pe\u0142ny sarkazmu czy ironii ma na celu o\u015bmieszenie bezpo\u015bredniego odbiorcy<\/p><\/blockquote>\n Ju\u017c na pierwszy rzut oka mo\u017cna zobaczy\u0107, \u017ce najbardziej pojemnym z tych s\u0142\u00f3w jest drwina, kt\u00f3ra zawiera si\u0119 w ka\u017cdej z tych definicji. Za to najbardziej szczeg\u00f3\u0142owym jest sarkazm, kt\u00f3ry jest szczeg\u00f3lnie z\u0142o\u015bliwy<\/em>. \u015awiadczy to o tym, \u017ce celem w szczeg\u00f3lno\u015bci sarkazmu jest wyrz\u0105dzanie z\u0142o\u015bliwo\u015bci drugiemu cz\u0142owiekowi.\u00a0 Powy\u017csze definicje maj\u0105 te\u017c kilka punkt\u00f3w wsp\u00f3lnych, na kt\u00f3rych warto si\u0119 skupi\u0107. S\u0105 nimi z\u0142o\u015bliwo\u015b\u0107, pogarda i lekcewa\u017cenie, kt\u00f3re ukrywaj\u0105 si\u0119 za pozorn\u0105 aprobat\u0105 czy \u017cartem.\u00a0 Wniosek z przywo\u0142anych definicji jest prosty: ci\u0119ty j\u0119zyk, pe\u0142ny sarkazmu czy ironii ma na celu o\u015bmieszenie bezpo\u015bredniego odbiorcy lub innej opisywanej osoby i wywo\u0142uje negatywne uczucia. Jednocze\u015bnie uniemo\u017cliwia efektywn\u0105 komunikacj\u0119 (poprzez brak bezpo\u015brednio\u015bci, ukrywanie intencji czy brak szczero\u015bci) i jest jedn\u0105 z metod erystycznych.<\/p>\n O erystyce, czyli sztuce prowadzenia spor\u00f3w do korzystnego rozwi\u0105zania bez wzgl\u0119du na wszystko, ju\u017c wiele lat temu pisa\u0142 urodzony w Gda\u0144sku filozof Artur Schopenhauer. W swojej ksi\u0105\u017cce spisa\u0142 on 38 sposob\u00f3w lub chwyt\u00f3w erystycznych, kt\u00f3re u\u017cyte w dyskusji, mog\u0105 pozwoli\u0107 \u0142atwiej, ale jednocze\u015bnie nieuczciwe, wygra\u0107 dany sp\u00f3r. Warto pozna\u0107 wszystkie z tych metod, gdy\u017c ka\u017cdemu z nas zdarza si\u0119 nie\u015bwiadomie stosowa\u0107 je w prowadzonych dyskusjach. U\u017cywaj\u0105c takich form jak uog\u00f3lnienia, osobiste ataki czy zadaj\u0105c wiele pyta\u0144 niezwi\u0105zanych z danym tematem, u\u017cywamy tych chwyt\u00f3w i w ten spos\u00f3b prowadzimy dyskusj\u0119 w spos\u00f3b niemerytoryczny i nieetyczny dla drugiej strony.<\/p>\n Dla zainteresowanych szerzej tym tematem, ca\u0142a praca Schopenhauera dost\u0119pna jest na Wolnych Lekturach.<\/a> \u00a0Mo\u017cna te\u017c zapozna\u0107 si\u0119 z jej skr\u00f3tem na Wikipedii.\u00a0<\/a><\/p>\n Por\u00f3wnuj\u0105c te formy komunikacji z mow\u0105 nienawi\u015bci warto najpierw przywo\u0142a\u0107 jej definicj\u0119 wg Rady Europy, wed\u0142ug kt\u00f3rej s\u0105 wypowiedzi, kt\u00f3re szerz\u0105, propaguj\u0105 i usprawiedliwiaj\u0105 nienawi\u015b\u0107 rasow\u0105, ksenofobi\u0119, antysemityzm oraz inne formy nietolerancji, podwa\u017caj\u0105ce bezpiecze\u0144stwo demokratyczne, spoisto\u015b\u0107 kulturow\u0105 i pluralizm<\/i>.<\/p>\n Od z\u0142o\u015bliwo\u015bci czy pogardy jest te\u017c bardzo bliska droga do wrogo\u015bci czy nienawi\u015bci<\/p><\/blockquote>\n Mowa ta jest wi\u0119c form\u0105 komunikacji, kt\u00f3rej zadaniem jest szerzenie<\/i> i propagowanie nienawi\u015b\u0107<\/i>. A przecie\u017c od z\u0142o\u015bliwo\u015bci czy pogardy jest te\u017c bardzo bliska droga do wrogo\u015bci czy nienawi\u015bci. Mowa nienawi\u015bci jest wi\u0119c odmiennym poj\u0119ciem, kt\u00f3re uderza w ca\u0142e grupy, a nie dotyka pojedynczej jednostki.<\/p>\n Sarkazm jest ju\u017c w stanie to zrobi\u0107 i tak samo jest w stanie wywo\u0142a\u0107 krzywd\u0119 drugiej osobie. W XIX wieku pisa\u0142 ju\u017c o tym znany niemiecki filozof Friedrich Nietzsche: przyzwyczajenie do ironii, r\u00f3wnie jak do sarkazmu, psuje charakter, stopniowo nadaje mu cechy wy\u017cszo\u015bci, raduj\u0105cej si\u0119 z cudzej krzywdy – w ko\u0144cu cz\u0142owiek staje si\u0119 jak pies k\u0105\u015bliwy, kt\u00f3ry opr\u00f3cz k\u0105sania wyuczy\u0142 si\u0119 i \u015bmia\u0107 jeszcze.<\/i><\/p>\n Starajmy si\u0119 wymaga\u0107 od naszych dyskutant\u00f3w szacunku, uczciwo\u015bci<\/p><\/blockquote>\n Unikajmy wi\u0119c w naszych dyskusjach czy dzia\u0142aniach lekcewa\u017c\u0105cych, z\u0142o\u015bliwych czy drwi\u0105cych form, nawet, jak z pozoru wydaj\u0105 si\u0119 \u015bmieszne i \u017cartobliwe. Jednocze\u015bnie starajmy si\u0119 wymaga\u0107 od naszych dyskutant\u00f3w szacunku, uczciwo\u015bci i dobroci, a w szczeg\u00f3lno\u015bci w tych harcerskich dyskusjach. Bo przecie\u017c harcerz w ka\u017cdym widzi bli\u017aniego, a za brata uwa\u017ca ka\u017cdego innego harcerza<\/i>.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W rozmowach czy w Internecie spotykam wiele sarkastycznych wypowiedzi. Jest tam te\u017c coraz wi\u0119cej ironicznie prowadzonych profili. Zacz\u0119\u0142o mnie zastanawia\u0107, czy takie formy komunikacji mog\u0105 mie\u0107 co\u015b wsp\u00f3lnego z mow\u0105 nienawi\u015bci. Sprawdzi\u0142em u \u017ar\u00f3d\u0142a\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[1130],"class_list":["post-30299","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wt","tag-mowa-nienawisci"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/swiat-niejednoznacznosci\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/na-ile-pozarzadowi\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/sprawdzian-dla-nas-wszystkich\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30299","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30299"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30299\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30301,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30299\/revisions\/30301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30299"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nIronia <\/b>– ukryta z\u0142o\u015bliwo\u015b\u0107, pogarda lub kpina wyra\u017cona przy pomocy pozornej aprobaty<\/i>;
\nKpina <\/b>– \u017cart wyra\u017caj\u0105cy czyje\u015b lekcewa\u017cenie, drwina<\/i>;
\nDrwina <\/b>– z\u0142o\u015bliwe, lekcewa\u017c\u0105ce s\u0142owa lub \u017carty<\/i>.<\/p>\nCo jednak ma to wsp\u00f3lnego z mow\u0105 nienawi\u015b\u0107?<\/b><\/h3>\n