{"id":30355,"date":"2020-06-03T09:55:18","date_gmt":"2020-06-03T07:55:18","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=30355"},"modified":"2020-06-02T20:11:19","modified_gmt":"2020-06-02T18:11:19","slug":"nie-tylko-ikea","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/nie-tylko-ikea\/","title":{"rendered":"Nie tylko IKEA"},"content":{"rendered":"<p><b>\u015awiat cynamonowych bu\u0142eczek, kawy maj\u0105cej priorytet, miejsce powstania znacz\u0105cych dla ludzko\u015bci wynalazk\u00f3w i miejsce, gdzie znajduje si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 polskiego dziedzictwa. Szwecja to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko IKEA.<\/b><\/p>\n<p>Co da\u0142a nam Szwecja? Pewnie niekt\u00f3rym z was mo\u017ce nasun\u0105\u0107 si\u0119 my\u015bl: <em>zaraz, zaraz\u2026 czy Szwecja w og\u00f3le nam co\u015b da\u0142a? Czy to przypadkiem nie jest kraj, kt\u00f3ry obrabowa\u0142 nas ze wszystkiego, co tylko mo\u017cliwe?<\/em> Nie da si\u0119 ukry\u0107 faktu, \u017ce zostali\u015bmy obrabowani.<\/p>\n<p>Dodatkowo wielu boli fakt, \u017ce niekt\u00f3re przedmioty grabie\u017cy wtopi\u0142y si\u0119 w szwedzk\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 dzwon <i>Thornan<\/i> &#8211; niegdy\u015b jeden z najwi\u0119kszych dzwon\u00f3w wywieziony z Torunia, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 aktualnie w katedrze w Uppsali. Co wi\u0119cej, w tamtejszej uniwersyteckiej bibliotece przechowywany jest zrabowany ksi\u0119gozbi\u00f3r naszego polskiego astronoma \u2013 Miko\u0142aja Kopernika oraz pierwsze norymberskie wydanie <i>O obrotach cia\u0142 niebieskich<\/i> z 1543 roku!<\/p>\n<blockquote><p>Hymn Polski jest jedynym hymnem narodowym, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 w\u0105tek szwedzko\u015bci<\/p><\/blockquote>\n<p>Swoj\u0105 drog\u0105, Szwedzi zapisali si\u0119 w naszej historii tak bardzo, \u017ce Hymn Polski jest najprawdopodobniej jedynym hymnem narodowym na \u015bwiecie, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 w\u0105tek szwedzko\u015bci (<em>[\u2026] po szwedzkim zaborze<\/em>). Nawet w hymnie tego pa\u0144stwa jego nazwa nie zosta\u0142a zwerbalizowana.<\/p>\n<p>Ale my nie o tym! Patrz\u0105c bardziej globalnie, Szwecja to kraj wielu wynalazk\u00f3w oraz dom naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy niew\u0105tpliwie przyczynili si\u0119 do rozwoju nauki. To w\u0142a\u015bnie ze Szwecji pochodzi\u0142 m.in. wybitny przyrodnik i botanik Karol Linneusz, tw\u00f3rca w\u0142asnej skali temperatury &#8211; Anders Celcius i oczywi\u015bcie Alfred Nobel &#8211; wynalazca dynamitu, kt\u00f3ry przy okazji by\u0142 tw\u00f3rc\u0105 ok. 355 patent\u00f3w. To w\u0142a\u015bnie Szwedom zawdzi\u0119czamy wynalezienie zamka b\u0142yskawicznego, czujnika poduszki powietrznej, urz\u0105dzenia do dializ, czy udoskonalenie respiratora.<\/p>\n<h3><b>Bluethooth, czyli niebieskie z\u0119by?<\/b><\/h3>\n<p>Gdyby nie Szwedzi, nie u\u017cytkowaliby\u015bmy aktualnie medium strumieniowego, jakim jest Spotify, czy chocia\u017cby Bluethooth pozwalaj\u0105cego nam na przesy\u0142anie plik\u00f3w z urz\u0105dzenia na urz\u0105dzenie. Przy okazji \u2013 czy kiedykolwiek zastanawia\u0142a was ta nazwa? Pochodzi ona od du\u0144skiego kr\u00f3la Haralda Sinoz\u0119bnego (<i>Bl\u00e5tand<\/i>), kt\u00f3rego przydomek w dos\u0142ownym t\u0142umaczeniu to w\u0142a\u015bnie <i>niebieskie z\u0119by<\/i>.<\/p>\n<p>By\u0142 to kr\u00f3l, kt\u00f3ry podporz\u0105dkowa\u0142 teren Norwegii i zjednoczy\u0142 rywalizuj\u0105ce ze sob\u0105 rody. Bluethooth mia\u0142 zjednoczy\u0107 r\u00f3\u017cne technologie, dlatego w logo standardu mo\u017cna zobaczy\u0107 runy wi\u0105zane<a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Haglaz&amp;action=edit&amp;redlink=1\"> haglaz<\/a> (\u16bc) oraz <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Berkanan&amp;action=edit&amp;redlink=1\">berkanan<\/a> (\u16d2), kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 literom z imienia i przydomku du\u0144skiego kr\u00f3la.<\/p>\n<blockquote><p>Z pewno\u015bci\u0105 ka\u017cdy pami\u0119ta darmowy katalog IKEA<\/p><\/blockquote>\n<p>No i oczywi\u015bcie &#8211; Szwecja da\u0142a nam r\u00f3wnie\u017c niezast\u0105pion\u0105 szans\u0119 poznania sporej ilo\u015bci mo\u017cliwo\u015bci aran\u017cacyjnych, przechadzaj\u0105c si\u0119 po IKEA. Kto z nas tego nie lubi?\u00a0 Z pewno\u015bci\u0105 ka\u017cdy pami\u0119ta darmowy katalog IKEA, kt\u00f3ry z rado\u015bci\u0105 odkrywali\u015bmy w skrzynkach. Czy wiedzieli\u015bcie, \u017ce w 2010 roku IKEA opublikowa\u0142a 197 mln katalog\u00f3w w 20. j\u0119zykach i 61. edycjach?<\/p>\n<h3><b>Szwecja w trzech s\u0142owach<\/b><\/h3>\n<p>J\u0119zyk najlepiej odzwierciedla to, co dzieje si\u0119 w naszej rzeczywisto\u015bci i podkre\u015bla zjawiska kluczowe dla danego narodu. To w\u0142a\u015bnie dlatego m\u00f3wi si\u0119, \u017ce Eskimosi maj\u0105 prawie 400 s\u0142\u00f3w pozwalaj\u0105cych nazwa\u0107 \u015bnieg, a W\u0142osi mn\u00f3stwo okre\u015ble\u0144 na makaron. W ka\u017cdym j\u0119zyku wyst\u0119puj\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3rych poznanie daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zrozumienia mentalno\u015bci os\u00f3b, kt\u00f3re si\u0119 nim pos\u0142uguj\u0105. J\u0119zyk szwedzki nie jest tu wyj\u0105tkiem.<\/p>\n<p>Zacznijmy od s\u0142owa <i>fika<\/i> <i><\/i><b><i>&#8211; <\/i><\/b>cho\u0107bym chcia\u0142a, nie jestem w stanie opisa\u0107 jednym s\u0142owem, co to znaczy. W tych czterech literach mie\u015bci si\u0119 wiele czynno\u015bci &#8211; to przede wszystkim zrobienie sobie przerwy od wykonywanej aktualnie czynno\u015bci i wypicie w spokoju kawy. Najlepiej, gdy fice towarzysz\u0105 s\u0142odycze w postaci cynamonowych bu\u0142eczek (<i>kanelbullar<\/i>) oraz przyjaciele lub znajomi z pracy. <i>Fika\u00a0 <\/i>to tak\u017ce przede wszystkim pracowniczy rytua\u0142, podczas kt\u00f3rego odbywaj\u0105 si\u0119 spotkania biznesowe.<\/p>\n<blockquote><p>Szwedzi maj\u0105 sw\u00f3j odpowiednik du\u0144skiego hygge<\/p><\/blockquote>\n<p>Z pewno\u015bci\u0105 znacie du\u0144skie <i>hygge. <\/i>Szwedzi maj\u0105 taki troch\u0119 sw\u00f3j odpowiednik, kt\u00f3ry nazywa si\u0119 <i>mys<\/i>. To szeroko poj\u0119ta przytulno\u015b\u0107 &#8211; kocyk, ciep\u0142y nap\u00f3j w kubku, ulubione jedzenie, ogl\u0105danie film\u00f3w z rodzin\u0105 i generalnie odpoczynek. W j\u0119zyku szwedzkim istnieje nawet s\u0142owo <i>fredagsmys <\/i>oznaczaj\u0105ce <em>pi\u0105tkow\u0105 przytulno\u015b\u0107<\/em>. Jest to rodzinny rytua\u0142, kt\u00f3ry dla ka\u017cdego wygl\u0105da inaczej, lecz ka\u017cdy do niego d\u0105\u017cy. Istnieje nawet reklama chips\u00f3w, kt\u00f3ra wykorzystuje ten szwedzki rytua\u0142.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"OLW Fredagsmys 2012\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/-gg9JpNyJyU?start=45&#038;feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>I ostatnie <i>lagom &#8211; <\/i>symbol szwedzkiego stylu \u017cycia, kt\u00f3re w ostatni czasie &#8211; musz\u0119 przyzna\u0107 &#8211; pojawia si\u0119 wsz\u0119dzie. <i>Lagom <\/i>oznacza <em>nie za du\u017co, nie za ma\u0142o<\/em>, czyli <em>w sam raz<\/em>. Ilo\u015b\u0107 odpowiadaj\u0105ca <i>lagom <\/i>dla ka\u017cdego oznacza co\u015b innego \u2013 to po prostu znalezienie z\u0142otego \u015brodka w r\u00f3\u017cnych dziedzinach \u017cycia. To mo\u017ce dotyczy\u0107 posiadanych ubra\u0144, diety, ekologii czy nawet zarobk\u00f3w. <i>Lagom <\/i>to tyle, ile wystarczy ci do szcz\u0119\u015bliwego \u017cycia.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015awiat cynamonowych bu\u0142eczek, kawy maj\u0105cej priorytet, miejsce powstania znacz\u0105cych dla ludzko\u015bci wynalazk\u00f3w i miejsce, gdzie znajduje si\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 polskiego dziedzictwa. Szwecja to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko IKEA.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[320],"tags":[],"class_list":["post-30355","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wws"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/watra-plan-b\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wyzwania-przed-akademikami\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/dziekuje-nie-trzeba-bylo\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30355","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30355"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30355\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30357,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30355\/revisions\/30357"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}