{"id":30368,"date":"2020-06-14T13:52:36","date_gmt":"2020-06-14T11:52:36","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=30368"},"modified":"2020-07-21T22:54:48","modified_gmt":"2020-07-21T20:54:48","slug":"co-moze-robic-prezydent","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/co-moze-robic-prezydent\/","title":{"rendered":"Co mo\u017ce robi\u0107 prezydent?"},"content":{"rendered":"

Za dwa tygodnie odb\u0119d\u0105 si\u0119 wybory prezydenckie, a przynajmniej taki jest plan. Dlatego odpowiedzmy sobie na pytanie, co w\u0142a\u015bciwie mo\u017ce ten, co najmniej 35-letni, m\u0119\u017cczyzna robi\u0107 przez nast\u0119pne 5 lat i jak wybra\u0107 swojego kandydata.<\/strong><\/p>\n

Zanim odpowiemy sobie na pytanie, co prezydent mo\u017ce i jak go wybra\u0107, wyja\u015bnijmy dlaczego w 2020 roku w gr\u0119 wchodz\u0105 tylko m\u0119\u017cczy\u017ani po 35 roku \u017cycia. W tym roku kandydatka by\u0142a jedna (Ma\u0142gorzata Kidawa-B\u0142o\u0144ska), ale po tym, jak wybory nie odby\u0142y si\u0119 10 maja, og\u0142osi\u0142a, \u017ce rezygnuje ze startu.<\/a> Jej miejsce zaj\u0105\u0142 Rafa\u0142 Trzaskowski, kt\u00f3ry w kr\u00f3tkim czasie musia\u0142 zebra\u0107 co najmniej 100 tys. podpis\u00f3w poparcia, aby m\u00f3c zosta\u0107 oficjalnie kandydatem na prezydenta Polski. Wiemy ju\u017c, \u017ce si\u0119 to uda\u0142o.<\/a><\/p>\n

Jakie warunki trzeba spe\u0142ni\u0107, by m\u00f3c kandydowa\u0107 na prezydenta? Po pierwsze, zgodnie z Konstytucj\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku, prawo do kandydowania na urz\u0105d Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej maj\u0105 obywatele Polski, kt\u00f3rzy najp\u00f3\u017aniej w dniu wybor\u00f3w ko\u0144cz\u0105 35 lat. Poza tym musz\u0105 oni mie\u0107 jeszcze pe\u0142ni\u0119 praw wyborczych do Sejmu, czyli np. nie by\u0107 pozbawionym praw wyborczych przez Trybuna\u0142 Stanu. Wszystkie te wymagania s\u0105 wymienione, chocia\u017cby w wydanej przez Pa\u0144stwow\u0105 Komisj\u0119 Wyborcz\u0105 (PKW) przed wyborami informacji o czynnym i biernym prawie wyborczym.<\/a><\/p>\n

Czym\u015b, co mog\u0142o umkn\u0105\u0107 w zalewie informacji o osobach popieranych przez najwi\u0119ksze partie polityczne, \u00a0jest to, \u017ce na li\u015bcie z kandydatami pojawi si\u0119 jeszcze jedna nowa osoba. Jest ni\u0105 Waldemar Witkowski, kt\u00f3rego skarg\u0119 uwzgl\u0119dni\u0142a Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych S\u0105du Najwy\u017cszego.<\/a> Jeszcze ciekawsze jest to, \u017ce kandydat Unii Pracy z\u0142o\u017cy\u0142 wymagane 100 tys. podpis\u00f3w przed wyborami, kt\u00f3re mia\u0142y odby\u0107 si\u0119 10 maja. PKW wtedy zakwestionowa\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 z nich, wi\u0119c przed wyborami planowanymi na 28 czerwca Waldemar Witkowski z\u0142o\u017cy\u0142 w PKW kilka tysi\u0119cy kolejnych podpis\u00f3w. I tak oto znalaz\u0142 si\u0119 w gronie 11 kandydat\u00f3w na prezydenta Polski.<\/p>\n

Wybory, kt\u00f3rych nie by\u0142o<\/strong><\/h3>\n

Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce najpierw wybory mia\u0142y odby\u0107 si\u0119 10 maja, a teraz 28 czerwca? Przecie\u017c jeszcze kilka dni przed tamtymi wyborami kandydaci i kandydatka na prezydenta pojawili si\u0119 w studiu TVP, \u017ceby przekonywa\u0107 do siebie wyborc\u00f3w.<\/p>\n

Powodem by\u0142a pandemii koronawirusa. Jednak w pa\u0144stwie demokratycznym ot, tak nie mo\u017cna prze\u0142o\u017cy\u0107 sobie wybor\u00f3w na lepsze czasy. Jak mo\u017cna by\u0142o to zrobi\u0107? Og\u0142oszenie jednego z kilku stan\u00f3w nadzwyczajnych<\/a> spowodowa\u0142oby, \u017ce wybory prezydenckie mog\u0142yby si\u0119 odby\u0107 dopiero 90 dni po jego zako\u0144czeniu. Jednak nie og\u0142oszono \u017cadnego przewidzianego w Konstytucji stanu nadzwyczajnego, ale wybory i tak si\u0119 nie odby\u0142y. Ostatecznie PKW w swojej uchwale stwierdzi\u0142a<\/a>, \u017ce 10 maja nie by\u0142o mo\u017cliwo\u015bci g\u0142osowania na kandydat\u00f3w w wyborach prezydenckich, co wed\u0142ug PKW jest r\u00f3wnoznaczne z brakiem mo\u017cliwo\u015bci g\u0142osowania z uwagi na brak kandydat\u00f3w, a tak\u0105 sytuacj\u0119 przewidziano w kodeksie wyborczym.<\/p>\n

Co w\u0142a\u015bciwie mo\u017ce prezydent?<\/strong><\/h3>\n

Prezydent jest najwy\u017cszym przedstawicielem Rzeczpospolitej Polskiej i gwarantem ci\u0105g\u0142o\u015bci w\u0142adzy pa\u0144stwowej. St\u0105d te\u017c nazywany jest g\u0142ow\u0105 pa\u0144stwa. Nie tylko stoi on na stra\u017cy suwerenno\u015bci i bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa oraz nienaruszalno\u015bci i niepodzielno\u015bci terytorialnej Polski, ale czuwa te\u017c nad przestrzeganiem Konstytucji (artyku\u0142 126 Konstytucji RP).<\/a><\/p>\n

Prezydent mo\u017ce by\u0107 tym, kt\u00f3ry m\u00f3wi rz\u0105dowi, \u017ce troch\u0119 si\u0119 zagalopowa\u0142 w swoich pomys\u0142ach<\/p><\/blockquote>\n

W\u0142a\u015bnie to czuwanie nad przestrzeganiem Konstytucji jest jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych kompetencji prezydenta. To w du\u017cej mierze od niego zale\u017cy czy jaka\u015b ustawa, co do kt\u00f3rej konstytucyjno\u015bci s\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, wejdzie w \u017cycie czy nie. Po prostu prezydent mo\u017ce jej nie podpisa\u0107.<\/a> Wtedy mamy do czynienia z wetem ca\u0142ej ustawy. Oczywi\u015bcie takie weto mo\u017ce odrzuci\u0107 Sejm, ale potrzeba do tego wi\u0119kszo\u015bci 3\/5 pos\u0142\u00f3w, co w praktyce nie jest takie \u0142atwe. Inn\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce zrobi\u0107 prezydent przed podpisaniem takiej ustawy, jest skierowanie jej do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego, \u017ceby ten zbada\u0142 czy jest ona zgodna z Konstytucj\u0105. Je\u015bli oka\u017ce si\u0119 zgodna, to wtedy wchodzi w \u017cycie, a je\u015bli nie to pos\u0142owie musz\u0105 si\u0119 zastanowi\u0107, co zrobi\u0107, \u017ceby nast\u0119pnym razem ustawa nadawa\u0142a si\u0119 do tego, \u017ceby podpisa\u0142 j\u0105 prezydent. Mo\u017ce on te\u017c podpisa\u0107 ustaw\u0119 i od razu skierowa\u0107 j\u0105 do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. W takim przypadku ustawa wchodzi w \u017cycie, ale Trybuna\u0142 mo\u017ce j\u0105 zakwestionowa\u0107 i tworzenie prawa powinno zacz\u0105\u0107 si\u0119 od nowa. Innym s\u0142owy \u2013 prezydent mo\u017ce by\u0107 tym, kt\u00f3ry m\u00f3wi rz\u0105dowi b\u0105d\u017a pos\u0142om, \u017ce troch\u0119 si\u0119 zagalopowali w swoich pomys\u0142ach i je\u015bli chc\u0105 zmienia\u0107 kraj, to musz\u0105 to zrobi\u0107 w zgodzie z Konstytucj\u0105.<\/p>\n

Co\u015b, co traktowano raczej jako formalno\u015b\u0107, sta\u0142o nagle si\u0119 przedmiotem spor\u00f3w i analiz<\/p><\/blockquote>\n

Kolejn\u0105 niezwykle wa\u017cn\u0105 kompetencj\u0105 prezydenta jest nominowanie s\u0119dzi\u00f3w, profesor\u00f3w, genera\u0142\u00f3w<\/a> czy te\u017c m.in. cz\u0142onk\u00f3w Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Rady Polityki Pieni\u0119\u017cnej i prezesa Narodowego Banku Polskiego. Ta kompetencja prezydenta przed 2015 rokiem nie wywo\u0142ywa\u0142a a\u017c tak du\u017cych emocji, a\u017c tu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce prezydent mo\u017ce nie nominowa\u0107 s\u0119dzi\u00f3w albo mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci czy powinien niekt\u00f3re nominacje s\u0119dziowskie wr\u0119cza\u0107. Co\u015b, co traktowano raczej jako formalno\u015b\u0107, sta\u0142o nagle si\u0119 przedmiotem spor\u00f3w i analiz. W ko\u0144cu zacz\u0119to si\u0119 te\u017c zastanawia\u0107 czy prezydent mo\u017ce przeci\u0105ga\u0107 podpisanie nominacji profesorskiej, skoro robi to na wniosek Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytu\u0142\u00f3w, a z jego strony to czysta formalno\u015b\u0107.<\/p>\n

Kreowanie polityki zagranicznej odbywa si\u0119 przy wsp\u00f3\u0142udziale rz\u0105du. Od obu stron zale\u017cy, jak to b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107<\/p><\/blockquote>\n

Inn\u0105 niezwykle wa\u017cn\u0105 kompetencj\u0105 prezydenta jest prowadzenie polityki mi\u0119dzynarodowej. To on reprezentuje kraj na arenie mi\u0119dzynarodowej, mo\u017ce ratyfikowa\u0107 oraz wypowiada\u0107 umowy mi\u0119dzynarodowe. Do tego dochodzi jeszcze mianowanie ambasador\u00f3w Polski oraz przyjmowanie list\u00f3w uwierzytelniaj\u0105cych od ambasador\u00f3w innych pa\u0144stw, czyli udzielanie im oficjalnego pozwolenia na rozpocz\u0119cie pracy w kraju. Co wa\u017cne, nie jest sobie sam sterem, \u017ceglarzem i okr\u0119tem, a reprezentowanie Polski na arenie mi\u0119dzynarodowej i kreowanie polityki zagranicznej odbywa si\u0119 przy wsp\u00f3\u0142udziale rz\u0105du<\/a> i ministra spraw zagranicznych. Od obu stron zale\u017cy, jak ta wsp\u00f3\u0142praca b\u0119dzie si\u0119 uk\u0142ada\u0107 i czy podejmowane dzia\u0142ania b\u0119d\u0105 skuteczne.<\/p>\n

Prezydent jest te\u017c zwierzchnikiem Si\u0142 Zbrojnych. W spokojnych czasach ogranicza si\u0119 to najcz\u0119\u015bciej do zatwierdzania na wniosek premiera strategii bezpiecze\u0144stwa narodowego i innych dokument\u00f3w wykonawczych do strategii, zatwierdzania plan\u00f3w krajowych \u0107wicze\u0144 systemu obronnego i wr\u0119czania nominacji generalskich. Jednak gdy sytuacja staje si\u0119 napi\u0119ta, prezydent mo\u017ce zarz\u0105dzi\u0107, na wniosek premiera, powszechn\u0105 lub cz\u0119\u015bciow\u0105 mobilizacj\u0119 wojska oraz wprowadzi\u0107 stan wyj\u0105tkowy, lub wojenny. W tym wypadku uprawnienia prezydenta ulegaj\u0105 rozszerzeniu<\/a> i to on bez w\u0105tpienia gra pierwsze skrzypce w pa\u0144stwie.<\/p>\n

Prezydent mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c z\u0142o\u017cy\u0107 projekt ustawy i faktycznie ta mo\u017cliwo\u015b\u0107 jest wykorzystywana. R\u00f3wnie\u017c o takiej mo\u017cliwo\u015bci wspominaj\u0105 kandydaci na prezydenta. Pami\u0119tajmy tylko, \u017ce nast\u0119pnie projekt trafia do parlamentu, gdzie pracuj\u0105 nad nim pos\u0142owie, a p\u00f3\u017aniej senatorowie. Projekt mo\u017ce ulec zmianom, nawet do\u015b\u0107 powa\u017cnym, aby na ko\u0144cu trafi\u0107 na biurko prezydenta do podpisu.<\/p>\n

Prezydent mo\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 rz\u0105dowi na jaki\u015b problem i ustali\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 strategi\u0119 dzia\u0142ania<\/p><\/blockquote>\n

Do kolejnych kompetencji prezydenta, kt\u00f3re w ostatnich latach nie budz\u0105 a\u017c tylu emocji, nale\u017cy nadawanie order\u00f3w i odznacze\u0144, nadawanie obywatelstwa, zarz\u0105dzanie wybor\u00f3w do Sejmu i Senatu oraz desygnowanie i nominowanie premiera, a p\u00f3\u017aniej na jego wniosek poszczeg\u00f3lnych ministr\u00f3w. Prezydent mo\u017ce w sprawach szczeg\u00f3lnej wagi zwo\u0142ywa\u0107 te\u017c Rad\u0119 Gabinetow\u0105,<\/a> kt\u00f3ra sk\u0142ada si\u0119 z rz\u0105du pod przewodnictwem prezydenta. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce ustalenia Rady Gabinetowej nie s\u0105 wi\u0105\u017c\u0105ce, cho\u0107 w ten spos\u00f3b prezydent mo\u017ce zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 rz\u0105dowi na jaki\u015b problem i domaga\u0107 si\u0119 informacji w tej sprawie, a nawet ustali\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 strategi\u0119 dzia\u0142ania.<\/p>\n

Ostatni\u0105 kompetencj\u0105 prezydenta jest prawo \u0142aski, a posuni\u0119cia prezydenta w tej kwestii mog\u0105 budzi\u0107 wiele kontrowersji. I tak przez ostatnie 30 lat zdarzy\u0142o si\u0119, \u017ce u\u0142askawiani byli m.in. boss gangu pruszkowskiego, morderca, osoba skazana za wy\u0142udzenia z Pa\u0144stwowego Funduszu Rehabilitacji Os\u00f3b Niepe\u0142nosprawnych czy politycy. Jednocze\u015bnie trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce prezydenci w czasie swoich kadencji u\u0142askawiaj\u0105 ca\u0142kiem sporo os\u00f3b i wi\u0119kszo\u015b\u0107 z tych przypadk\u00f3w nie budzi takich kontrowersji.<\/p>\n

Jak wybra\u0107 swojego kandydata?<\/strong><\/h3>\n

Wyb\u00f3r osoby, na kt\u00f3r\u0105 zag\u0142osujemy w pierwszej turze wybor\u00f3w prezydenckich, dla niekt\u00f3rych os\u00f3b mo\u017ce nie by\u0107 \u0142atwy. W ko\u0144cu do wyboru b\u0119dzie 11 kandydat\u00f3w, kt\u00f3rzy w ostatnich dniach staraj\u0105 si\u0119 przekona\u0107 do siebie jak najwi\u0119cej wyborc\u00f3w. Imiona i nazwiska kandydat\u00f3w, ich wykszta\u0142cenie, wiek czy zaw\u00f3d mo\u017cna sprawdzi\u0107 na stronie PKW.<\/a><\/p>\n

Wybory prezydenckie to nie konkurs oratorski ani pi\u0119kno\u015bci. Nie jest to te\u017c licytacja na to, kto bardziej obni\u017cy podatki. Wiedz\u0105c ju\u017c, jakie prezydent Polski ma kompetencje i mo\u017cliwo\u015bci, warto zastanowi\u0107 si\u0119, na kogo zag\u0142osowa\u0107.<\/p>\n

Je\u015bli zupe\u0142nie nie wiecie, co my\u015ble\u0107 w niekt\u00f3rych kwestiach polecam artyku\u0142 o tym, jak zdoby\u0107 pogl\u0105dy polityczne,<\/a> bo te akurat ma ka\u017cdy, cho\u0107 nie ka\u017cdy zdaje sobie z tego spraw\u0119.<\/p>\n

Przed podj\u0119ciem decyzji warto przejrze\u0107 programy kandydat\u00f3w na prezydenta<\/p><\/blockquote>\n

Na pewno pomocne w wyborze swojego kandydata oka\u017c\u0105 si\u0119 programy publikowane na stronach komitet\u00f3w wyborczych, kt\u00f3re warto przejrze\u0107 przed podj\u0119ciem decyzji. Pomocny mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 Latarnik Wyborczy,<\/a> czyli test, w kt\u00f3rym mo\u017cemy por\u00f3wna\u0107 swoje pogl\u0105dy z odpowiedziami udzielonymi przez komitety wyborcze poszczeg\u00f3lnych kandydat\u00f3w. Kolejn\u0105 pomoc\u0105 mo\u017ce by\u0107 debata kandydat\u00f3w w telewizji \u2013 oczywi\u015bcie, je\u015bli si\u0119 odb\u0119dzie.<\/p>\n

Pami\u0119tajmy, \u017ce w pierwszej turze wszyscy mog\u0105 pozwoli\u0107 sobie na g\u0142osowanie na kandydata, z kt\u00f3rym najbardziej si\u0119 zgadzaj\u0105. Je\u015bli \u017caden z nich nie otrzyma ponad po\u0142owy g\u0142os\u00f3w, dojdzie do drugiej tury, gdzie wyb\u00f3r b\u0119dzie ograniczony do dw\u00f3ch kandydat\u00f3w. Czy do tego dojdzie i kto zmierzy si\u0119 w drugiej turze? To zale\u017cy ju\u017c tylko od g\u0142os\u00f3w milion\u00f3w Polek i Polak\u00f3w.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Za dwa tygodnie odb\u0119d\u0105 si\u0119 wybory prezydenckie, a przynajmniej taki jest plan. Dlatego odpowiedzmy sobie na pytanie, co w\u0142a\u015bciwie mo\u017ce ten, co najmniej 35-letni, m\u0119\u017cczyzna robi\u0107 przez nast\u0119pne 5 lat i jak wybra\u0107 swojego kandydata.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":30370,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[696,317],"class_list":["post-30368","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wt","tag-wybory","tag-wybory-prezydenckie"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/pandemia-zweryfikowala-nasze-plany\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/nie-ma-dymu-bez-ognia\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/nie-tylko-ikea\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30368"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30375,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30368\/revisions\/30375"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}