{"id":30509,"date":"2020-09-30T08:03:11","date_gmt":"2020-09-30T06:03:11","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=30509"},"modified":"2020-09-30T08:10:27","modified_gmt":"2020-09-30T06:10:27","slug":"mechanizm-krzywdy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/mechanizm-krzywdy\/","title":{"rendered":"Mechanizm krzywdy"},"content":{"rendered":"<p><b><i>Mam 47 lat. T\u0119skni\u0119 za mam\u0105 odk\u0105d mia\u0142em 4 <\/i><\/b><b>\u2013 m\u00f3wi Toby Obed, <\/b><b><i>ocaleniec<\/i><\/b><b>. Kim s\u0105 <\/b><b><i>ocale\u0144cy<\/i><\/b><b>? Co to znaczy umrze\u0107 27 razy? I wreszcie \u2013 co dzia\u0142o si\u0119 za murami szk\u00f3\u0142 dla rdzennych dzieci w Kanadzie?<\/b><\/p>\n<p>Zgodnie z Ustaw\u0105 Konstytucyjn\u0105 z 1982 roku, w Kanadzie uznaje si\u0119 trzy podstawowe grupy ludno\u015bci rdzennej. S\u0105 to: Pierwsze Narody nazywane kiedy\u015b <i>Indianami<\/i>, Inuici (pejoratywnie: <i>Eskimosi<\/i>) i Metysi.<\/p>\n<p>Rdzenne spo\u0142eczno\u015bci wiod\u0142y spokojne \u017cycie w zgodzie z natur\u0105, jednak z czasem, na zamieszkiwane przez nich tereny dotarli przybysze. Nie spotkali si\u0119 oni z brakiem \u017cyczliwo\u015bci ze strony mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy byli przekonani, \u017ce nie s\u0105 w\u0142a\u015bcicielami zamieszkiwanych ziem, bo natura nie mo\u017ce nale\u017ce\u0107 do cz\u0142owieka. W zwi\u0105zku z tym, ch\u0119tnie zrobili miejsce dla przybyszy, kt\u00f3rzy oczywi\u015bcie to wykorzystali.<\/p>\n<p>To, co trudno poj\u0105\u0107, najlepiej by\u0142o zmieni\u0107. Wprowadzono wi\u0119c nowy porz\u0105dek, kt\u00f3ry dotyczy\u0142 nie tylko kwestii j\u0119zyka, czy wiary, ale te\u017c spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n<h3><b>Sie\u0107 (szk\u00f3\u0142) i ocale\u0144cy<\/b><\/h3>\n<blockquote><p>Odbierano dzieciom trudne do wym\u00f3wienia imiona, kt\u00f3re zast\u0119powano numerami<\/p><\/blockquote>\n<p>W 1831 roku zachodnia cywilizacja r\u0119kami Ko\u015bcio\u0142a postanowi\u0142a rozpocz\u0105\u0107 proces skanadyzowania i schrystianizowania rdzennej ludno\u015bci. Stworzono mi\u0119dzy innymi sie\u0107 szk\u00f3\u0142 z internatem (tzw. <i>residential schools)<\/i>, do kt\u00f3rych trafia\u0142y dzieci nawet w wieku przedszkolnym. Na progu szko\u0142y odbierano dzieciom trudne do wym\u00f3wienia imiona, kt\u00f3re zast\u0119powano numerami. Celem szko\u0142y by\u0142o wynarodowienie dzieci, kt\u00f3re mia\u0142y pozostawa\u0107 oddzielone od swoich rodzic\u00f3w.<\/p>\n<p><i>Residential schools<\/i> budowano przewa\u017cnie w oddalonych miejscach (np. lasach), dzi\u0119ki czemu by\u0142y trudno dost\u0119pne i poza wszelk\u0105 kontrol\u0105. Dzieci zmuszane by\u0142y g\u0142\u00f3wnie do pracy, a odbierana edukacja dotyczy\u0142a przede wszystkim nowej religii. W nieznanej dot\u0105d rzeczywisto\u015bci dominowa\u0142 j\u0119zyk angielski lub francuski, kt\u00f3ry by\u0142 dla dzieci obcy i cz\u0119sto niezrozumia\u0142y.<\/p>\n<blockquote><p>Przez <i>Residential school<\/i>s przetoczy\u0142o si\u0119 ok. 150 tysi\u0119cy dzieci<\/p><\/blockquote>\n<p>Przestraszonych i zdezorientowanych uczni\u00f3w poddawano zar\u00f3wno psychicznej, jak i fizycznej agresji. Opr\u00f3cz regularnego bicia i molestowania seksualnego, niekt\u00f3re dzieci sadzano na krzes\u0142ach elektrycznych. M\u00f3wi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c o celowych zaka\u017ceniach gru\u017alic\u0105, kt\u00f3rych dokonywano przekazuj\u0105c koce chorych dzieci nast\u0119pnym. W szko\u0142ach nie prowadzono praktycznie \u017cadnej dokumentacji, jednak ju\u017c dzi\u015b jeste\u015bmy w stanie oszacowa\u0107, \u017ce przez ich mury przetoczy\u0142o si\u0119 ok. 150 tysi\u0119cy dzieci. Prawdopodobnie co trzeci ucze\u0144 traci\u0142 w szkole \u017cycie.<\/p>\n<p>Ostatnia tego typu szko\u0142a w Kanadzie zosta\u0142a zamkni\u0119ta w 1996 roku.<\/p>\n<h3><b>27 \u015bmierci Toby\u2019ego Obeda<\/b><\/h3>\n<p>Znacie to uczucie, kiedy czytacie ksi\u0105\u017ck\u0119, a oczy po prostu otwieraj\u0105 Wam si\u0119 ze zdziwienia i musicie powt\u00f3rzy\u0107 w\u0142a\u015bnie przeczytane zdanie? W czerwcu w moje r\u0119ce wpad\u0142 reporta\u017c Joanny Gierak-Onoszko \u2013 <i>27 \u015bmierci Toby\u2019ego Obeda<\/i>. Nigdy wcze\u015bniej nie zaznaczy\u0142am tylu stron naraz, i do dzi\u015b my\u015bl\u0119 o tej ksi\u0105\u017cce, cho\u0107 mamy ju\u017c koniec wrze\u015bnia.<\/p>\n<p><i>Wtedy, w 1975 roku, na progu ko\u0142o but\u00f3w konnego policjanta umar\u0142em po raz pierwszy \u2013 <\/i>m\u00f3wi tytu\u0142owy Toby Obed, kt\u00f3ry pochodzi z Labradoru. Jego pierwsza \u015bmier\u0107 mia\u0142a miejsce wtedy, gdy zosta\u0142 odebrany swoim rodzicom. Kolejne \u015bmierci wydarza\u0142y si\u0119 jako skutek tej pierwszej, pozostawiaj\u0105c w sercu i na ciele Toby\u2019ego widoczne rany.<\/p>\n<p><i>27 \u015bmierci Toby\u2019ego Obeda<\/i> to reporta\u017c, dzi\u0119ki kt\u00f3remu poznajemy podstawowe \u017ar\u00f3d\u0142a, fakty, i dowody, a tak\u017ce historie i losy ludzi, kt\u00f3rych dzieci\u0144stwo sko\u0144czy\u0142o si\u0119 w momencie przekroczenia progu szko\u0142y z internatem. Czytaj\u0105c kolejne strony, mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c obserwowa\u0107 reakcj\u0119 Kanady i szereg politycznych dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re podj\u0119\u0142a w celu pojednania i zado\u015b\u0107uczynienia krzywd swoich obywateli.<\/p>\n<blockquote><p>To reporta\u017c o zbrodniach, ale przede wszystkim o traumie, kt\u00f3ra przelewa si\u0119 z pokolenia na pokolenie<\/p><\/blockquote>\n<p>Ogromne poruszenie zaczyna si\u0119 od polityka &#8211; ocale\u0144ca, kt\u00f3ry publicznie przyznaje: <i>Wykorzystywany potem sam wykorzystuje, a maltretowany maltretuje<\/i>.<\/p>\n<h3><b>Dziedziczona trauma<\/b><\/h3>\n<p>To reporta\u017c o zbrodniach, ale przede wszystkim o traumie, kt\u00f3ra przelewa si\u0119 z pokolenia na pokolenie. Czytaj\u0105c t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119, mo\u017cna dostrzec oczywisty mechanizm \u2013 doznane krzywdy s\u0105 powielane. W innym miejscu, w innym czasie, na innych ludziach, ale z tego samego powodu\u2026 Mo\u017cna si\u0119 temu mechanizmowi podda\u0107 lub go zatrzyma\u0107.<\/p>\n<p>Proces \u0142amania ducha ludno\u015bci rdzennej dotyczy\u0142 g\u0142\u00f3wnie bezbronnych dzieci i (jak si\u0119 okazuje) by\u0142 ca\u0142kiem skuteczny. Doznane krzywdy nie dotycz\u0105 tylko jednostek, co obrazowo ukazuje statystyka: co czwarty wi\u0119zie\u0144 i co trzecia wi\u0119\u017aniarka maj\u0105 pochodzenie rdzenne, co trzecie dziecko tego pochodzenia nie ko\u0144czy edukacji podstawowej, a samob\u00f3jstwa nastolatk\u00f3w s\u0105 6 razy cz\u0119stsze. Co wi\u0119cej, ponad tysi\u0105c rdzennych kobiet dziennie staje si\u0119 ofiarami przemocy na tle seksualnym, z kt\u00f3rych prawdopodobnie tylko trzy przypadki zako\u0144cz\u0105 si\u0119 wyrokiem.<\/p>\n<p>Przedstawiony powy\u017cej obraz zdaje si\u0119 nie pasowa\u0107 do wielokulturowej i otwartej Kanady, walcz\u0105cej o prawa cz\u0142owieka. Podczas gdy dzieci migrant\u00f3w mog\u0142y \u015bmia\u0142o reprezentowa\u0107 swoj\u0105 kulturow\u0105 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107, cz\u0119\u015b\u0107 obywateli nie mia\u0142a prawa jej piel\u0119gnowa\u0107. Obraz zawsze jest z\u0142o\u017cony.<\/p>\n<p>Je\u015bli nie masz czasu na ksi\u0105\u017ck\u0119 \u2013 spr\u00f3buj pos\u0142ucha\u0107 rozmowy z autork\u0105 w <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=AsQK0y9zr60\">podca\u015bcie <i>Dzia\u0142 Zagraniczny<\/i><\/a>. Motyw szk\u00f3\u0142 z internatem dla rdzennych dzieci pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w ostatnim (trzecim) sezonie serialu <i>Ania nie Anna, <\/i>stworzonego na podstawie ksi\u0105\u017cki <i>Ania z Zielonego Wzg\u00f3rza<\/i>.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-30511\" src=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/27-smierci-obeda-768x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"768\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/27-smierci-obeda-768x1024.jpg 768w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/27-smierci-obeda-225x300.jpg 225w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/27-smierci-obeda-450x600.jpg 450w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/27-smierci-obeda-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/27-smierci-obeda-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/27-smierci-obeda-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/p>\n<p><i>Przedstawione w artykule fakty i dane pochodz\u0105 z ksi\u0105\u017cki \u201e27 \u015bmierci Toby\u2019ego Obeda\u201d lub podcastu \u201eDzia\u0142 Zagraniczny\u201d<\/i><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mam 47 lat. T\u0119skni\u0119 za mam\u0105 odk\u0105d mia\u0142em 4 \u2013 m\u00f3wi Toby Obed, ocaleniec. Kim s\u0105 ocale\u0144cy? Co to znaczy umrze\u0107 27 razy? I wreszcie \u2013 co dzia\u0142o si\u0119 za murami szk\u00f3\u0142 dla rdzennych dzieci w Kanadzie?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[589],"class_list":["post-30509","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ntk","tag-kanada"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/opowiesc-patrolowego-rozmowa\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/drenaz-mozgow-zatrzymany\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/kazdy-ma-cos-z-poety\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30509","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30509"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30509\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30513,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30509\/revisions\/30513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}