{"id":30523,"date":"2020-10-11T09:00:56","date_gmt":"2020-10-11T07:00:56","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=30523"},"modified":"2021-02-22T16:57:02","modified_gmt":"2021-02-22T15:57:02","slug":"nie-daj-sie-oszukac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/nie-daj-sie-oszukac\/","title":{"rendered":"Nie daj si\u0119 oszuka\u0107"},"content":{"rendered":"<p><strong>Napisa\u0107, \u017ce zachowuj\u0105c ostro\u017cno\u015b\u0107 w Internecie, trzeba zachowywa\u0107 si\u0119 jak na polu minowym, to nie napisa\u0107 nic. Je\u017celi wysi\u0142ek sprawia nam chronienie swoich w\u0142asnych danych, to o ile trudniej jest nam dba\u0107 o cudze dane \u2013 naszego ruchu, koleg\u00f3w i kole\u017canek?<\/strong><\/p>\n<p>Mo\u017cna odnosi\u0107 wra\u017cenie, \u017ce liczba dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re s\u0105 uznawane za cyberprzest\u0119pstwa, ro\u015bnie wraz z rozwojem us\u0142ug w sieci. Ot\u00f3\u017c niekoniecznie \u2013 powstaj\u0105 tylko nowe formy b\u0105d\u017a pola dzia\u0142ania. Oszustwo wszak <em>na \u017cywo <\/em>i w Internecie nie r\u00f3\u017cni si\u0119 ani intencj\u0105, ani skutkiem (r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 jedynie numerem artyku\u0142u w Kodeksie karnym).<\/p>\n<p>Koniecznym jest wi\u0119c chronienie swoich danych i tych, kt\u00f3re zosta\u0142y naszej ochronie powierzone. Jakie to dane? Imi\u0119 i nazwisko, wiek, p\u0142e\u0107, dane kontaktowe jak adres e-mail, numer telefonu, rzadziej adres, czasem PESEL. Zdarza si\u0119, \u017ce pos\u0142ugujemy si\u0119 zdj\u0119ciami, has\u0142ami. Obracaj\u0105c w\u0142asnymi danymi osobowymi, pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c numery kont bankowych czy karty kredytowej.<\/p>\n<blockquote><p>Mia\u0142em by\u0107 nagrywany przez kamer\u0119 w moim laptopie. Oczywi\u015bcie nie ba\u0142em si\u0119<\/p><\/blockquote>\n<p>Podam przyk\u0142ad z \u017cycia instruktorskiego, gdy pe\u0142ni\u0142em kilka funkcji jednocze\u015bnie, w tym dru\u017cynowego. Wykonywa\u0142em kilka rzeczy naraz \u2013 od wysy\u0142ania zapyta\u0144 ofertowych, przez zakupy w sklepach internetowych po konsultacje jakich\u015b przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 z instytucjami publicznymi i przedsi\u0119biorstwami. Generalnie m\u00f3j adres e-mail by\u0142 w wielu miejscach polskiego (i nie tylko) Internetu.<\/p>\n<p>Raz dosta\u0142em wiadomo\u015b\u0107 strasz\u0105ca mnie, \u017ce kto\u015b pozyska\u0142 dowody na jakie\u015b moje <em>z\u0142e zachowania<\/em>. Mia\u0142em by\u0107 nagrywany przez kamer\u0119 w moim laptopie, a za odpowiedni\u0105 zap\u0142at\u0119 pliki mia\u0142y zosta\u0107 usuni\u0119te. Oczywi\u015bcie nie ba\u0142em si\u0119, bo nie mia\u0142em nic na sumieniu, a po zweryfikowaniu czy ten mail spe\u0142nia przes\u0142anki bycia phishingiem, szybko uzna\u0142em, \u017ce nie ma si\u0119 czym przejmowa\u0107.<\/p>\n<h3><strong>Znajomy prosi o pomoc? To mo\u017ce by\u0107 <em>lepszy<\/em> nigeryjski ksi\u0105\u017c\u0119<\/strong><\/h3>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-30526 size-large\" src=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/hacking-2903156_1280-1024x682.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"682\" srcset=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/hacking-2903156_1280-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/hacking-2903156_1280-300x200.jpg 300w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/hacking-2903156_1280-600x400.jpg 600w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/hacking-2903156_1280-768x512.jpg 768w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/hacking-2903156_1280.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p>Przyjrzymy si\u0119 wi\u0119c najpopularniejszym metodom stosowanym przez przest\u0119pc\u00f3w. Wspomniany ju\u017c phishing nie bez powodu kojarzy si\u0119 z w\u0119dkowaniem. Jest to metoda oszukiwania u\u017cytkownika za pomoc\u0105 podszywania si\u0119 pod inn\u0105 osob\u0119, b\u0105d\u017a instytucj\u0119, (przyn\u0119ta) w celu wy\u0142udzenia informacji. Phishing mo\u017ce by\u0107 zautomatyzowany za pomoc\u0105 spamu (zwykle oparty o baz\u0119 adres\u00f3w e-mail, kt\u00f3rymi \u017congluj\u0105 niekt\u00f3rzy us\u0142ugodawcy) b\u0105d\u017a <em>celowany<\/em> personalnie. Pierwszy z nich to cz\u0119sto znane nam, ob\u015bmiewane w Internecie wiadomo\u015bci takie jak:<\/p>\n<ul>\n<li>nigeryjski ksi\u0105\u017c\u0119 pisz\u0105cy o tobie jako o jedynym spadkobiercy fortuny,<\/li>\n<li>haker, kt\u00f3ry ukrad\u0142 twoje dane osobowe i ujawni je, je\u015bli nie zap\u0142acisz <em>okupu<\/em>,<\/li>\n<li>rzekomo niezap\u0142acone faktury,<\/li>\n<li>konieczno\u015b\u0107 zap\u0142acenia dodatkowej op\u0142aty do przesy\u0142ki kurierskiej<\/li>\n<li>konieczno\u015b\u0107 zweryfikowania danych na stronie bankowej.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Wiadomo\u015bci mo\u017ce \u0142\u0105czy\u0107 kilka cech. Pierwsza to niewygodny adres nadawcy, ko\u0144cz\u0105cy si\u0119 domen\u0105, kt\u00f3r\u0105 trudno podejrzewa\u0107 o autentyczno\u015b\u0107 (np. @bgzbnpparibas.pl). Kolejna rzecz to b\u0142\u0119dy stylistyczne, zwykle spowodowane zautomatyzowanym t\u0142umaczeniem i bezosobowe formy lub pos\u0142ugiwanie si\u0119 naszym imieniem i nazwiskiem tylko w mianowniku. Nasz\u0105 czujno\u015b\u0107 powinny wzbudza\u0107 te\u017c podejrzane za\u0142\u0105czniki (nie tylko ze wzgl\u0119du na tytu\u0142, co rozszerzenie pliku) oraz hiper\u0142\u0105cza ukryte pod tekstem czy przyciskiem \u2013 dlatego zawsze naje\u017cd\u017cam kursorem na link, aby wy\u015bwietli\u0142 si\u0119 adres strony. Polecam obejrze\u0107 kr\u00f3tki filmik na Youtubie o <a href=\"http:\/\/www.youtube.com\/watch?v=5V3jq1TXvv4&amp;fbclid=IwAR3rAbyD4FfkDyUaJLneC4P__cyntiuTmV7VXtxBUqaom5qQvvIvjqnRZt0&amp;ab_channel=OrangePolska\">rozpoznawania phishingu.<\/a><\/p>\n<p>Innym sposobem na phishing jest ten adresowany, kt\u00f3rego najpopularniejsz\u0105 form\u0105 jest oszustwo na Blika. Polega to na tym, \u017ce kto\u015b w\u0142amuje si\u0119 na konto na przyk\u0142ad na Facebooku i <a href=\"http:\/\/www.policja.pl\/pol\/aktualnosci\/185146,Oszustwa-na-BLIK-Przestepcy-podaja-sie-za-znajomych.htm\">prosi znajomych o podes\u0142anie kodu Blik,<\/a> rzekomo w celu szybkiego dokonania jakiej\u015b transakcji, jak zakup biletu kolejowego.<\/p>\n<blockquote><p>Zadaj kilka pyta\u0144, na kt\u00f3re tylko tw\u00f3j znajomy b\u0119dzie zna\u0107 odpowied\u017a<\/p><\/blockquote>\n<p>Najprostszym sposobem unikni\u0119cia oszustwa jest oczywi\u015bcie skontaktowanie si\u0119 z t\u0105 osob\u0105 inn\u0105 drog\u0105 (na przyk\u0142ad telefonicznie) albo zadanie kilku pyta\u0144 potwierdzaj\u0105cych to\u017csamo\u015b\u0107, czyli takich, na jakie tylko tw\u00f3j znajomy b\u0119dzie zna\u0107 odpowied\u017a. Podawanie kodu Blik jest du\u017co niebezpieczniejsze ni\u017c na przyk\u0142ad numeru konta, gdy\u017c tym jednym <em>wej\u015bciem<\/em> przez Blika \u015brednio zaawansowani \u0142owcy mog\u0105 opr\u00f3\u017cni\u0107 konto ju\u017c bez konieczno\u015bci pozyskiwania innych kod\u00f3w.<\/p>\n<p>Cech\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 ka\u017cdego phishingu s\u0105 emocje. Komunikaty te budz\u0105 niepok\u00f3j, wymuszaj\u0105 dynamik\u0119 i wprawiaj\u0105 w poczucie uciekaj\u0105cego czasu. Presja zmusza nas do podejmowania cz\u0119sto nieracjonalnych decyzji. Dlatego w przeciwdzia\u0142aniu phishingowi wa\u017cna jest dyscyplina i czujno\u015b\u0107.<\/p>\n<h3><strong>O jeden clickbait za daleko i tracisz kontrol\u0119<\/strong><\/h3>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-30531\" src=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/clickbait-835x1024.png\" alt=\"\" width=\"835\" height=\"1024\" srcset=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/clickbait-835x1024.png 835w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/clickbait-245x300.png 245w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/clickbait-489x600.png 489w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/clickbait-768x942.png 768w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/clickbait.png 945w\" sizes=\"auto, (max-width: 835px) 100vw, 835px\" \/><\/p>\n<blockquote><p>Mieli\u015bcie ochot\u0119 klikn\u0105\u0107 link? W\u0142a\u015bnie o to chodzi<\/p><\/blockquote>\n<p>Ten rodzaj przest\u0119pstwa komputerowego cz\u0119sto odbywa si\u0119 z naszej winy. Znacie to uczucie, kiedy widzicie w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych clickbaitowy tytu\u0142 z zach\u0119caj\u0105c\u0105 miniaturk\u0105? Cz\u0119sto link jest po sekundzie skomentowany przez t\u0119 sam\u0105 osob\u0119 w celu zwi\u0119kszenia zasi\u0119g\u00f3w. Mieli\u015bcie ochot\u0119 klikn\u0105\u0107 link? W\u0142a\u015bnie o to chodzi. Najcz\u0119\u015bciej mechanizm wygl\u0105da w ten spos\u00f3b: beztroski u\u017cytkownik chce pozna\u0107 tre\u015b\u0107 i klika w link, a wtedy kierowany jest do innej strony, gdzie wystarczy si\u0119 zalogowa\u0107 si\u0119 przez Facebooka albo poda\u0107 sw\u00f3j adres e-mail. W tym momencie automatycznie mog\u0105 si\u0119 zdarzy\u0107 dwie r\u00f3\u017cne rzeczy:<\/p>\n<ol>\n<li>Link zostanie udost\u0119pniony na wszystkich grupach, kt\u00f3rych cz\u0142onkiem jest u\u017cytkownik (w ten spos\u00f3b rozprzestrzeni si\u0119 o kolejne kr\u0119gi),<\/li>\n<li>Zupe\u0142nie inna tre\u015b\u0107 z zupe\u0142nie innym linkiem zostanie rozes\u0142ana do wszystkich znajomych przez Messengera \u2013 bardzo cz\u0119sto te\u017c clickbaitowa, bezosobowa (<em>Hej, czy to twoje zdj\u0119cia?<\/em>) wraz z jakim\u015b linkiem.<\/li>\n<\/ol>\n<p>A najwa\u017cniejsz\u0105 z konsekwencji mo\u017ce by\u0107 dost\u0119p do konta. Tylko od fantazji w\u0142amywacza zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie czy zmieni has\u0142o, czy nie. Jak si\u0119 przed tym broni\u0107? Przede wszystkim dwukrotnie pomy\u015ble\u0107 przed klikni\u0119ciem w jakikolwiek link.<\/p>\n<h3><strong>Antywirus w telefonie? Na pececie mieli go wszyscy<\/strong><\/h3>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-30525\" src=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/amiga-4321201_1280-1024x681.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"681\" srcset=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/amiga-4321201_1280-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/amiga-4321201_1280-300x199.jpg 300w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/amiga-4321201_1280-600x399.jpg 600w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/amiga-4321201_1280-768x511.jpg 768w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/amiga-4321201_1280.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p>Adware, ransomware, spyware, rootkit, robaki i trojany \u2013 mn\u00f3stwo nazw, na og\u00f3\u0142 jeden cel: przej\u0119cie danych pomocnych przy pope\u0142nianiu przest\u0119pstw komputerowych. Oprogramowanie s\u0142u\u017c\u0105ce wy\u015bwietlaniu niechcianych reklam mo\u017ce by\u0107 niegro\u017ane w por\u00f3wnaniu z takim, kt\u00f3re wymusza okre\u015blone procesy na naszym sprz\u0119cie. Przed z\u0142o\u015bliwym oprogramowaniem mo\u017cemy uchroni\u0107 si\u0119 trzema drogami:<\/p>\n<ol>\n<li>Profilaktyka, czyli instaluj\u0105c i wyra\u017caj\u0105c zgody tylko wobec zaufanego oprogramowania.<\/li>\n<li>Za pomoc\u0105 systematycznego sprawdzania stanu oprogramowania (przez <a href=\"http:\/\/poradnikprzedsiebiorcy.pl\/-jak-pozbyc-sie-adware-i-spyware\">mened\u017cera zada\u0144 albo sprawdzanie wtyczek<\/a> w Chrome lub Firefox \u2013 niechciane oprogramowanie cz\u0119sto jest instalowane w\u0142a\u015bnie tam).<\/li>\n<li>Korzystaj\u0105c z oprogramowania antywirusowego. Wiedzieli\u015bcie, \u017ce w 2020 roku ponad 61% ludzi na \u015bwiecie korzysta\u0142o z Internetu mobilnie? Ciekawe, ilu z tych u\u017cytkownik\u00f3w korzysta\u0142o z oprogramowania antywirusowego, kt\u00f3re zwykle instaluj\u0105 jako jeden z pierwszych program\u00f3w na swoim komputerze stacjonarnym?<\/li>\n<\/ol>\n<h3><strong>Zawsze sprawdzaj informacje<\/strong><\/h3>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-30528 size-large\" src=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/google-on-your-smartphone-1796337_1280-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" srcset=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/google-on-your-smartphone-1796337_1280-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/google-on-your-smartphone-1796337_1280-300x200.jpg 300w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/google-on-your-smartphone-1796337_1280-600x400.jpg 600w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/google-on-your-smartphone-1796337_1280-768x512.jpg 768w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/google-on-your-smartphone-1796337_1280.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<blockquote><p>Zawsze sprawdzajmy informacje<\/p><\/blockquote>\n<p>Nieprawdziwe, sensacyjne informacje mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na nasze decyzje \u2013 niezale\u017cnie od tego, czy wybieramy nowe buty, czy kupujemy zagraniczn\u0105 wycieczk\u0119. Zawsze sprawdzajmy informacje, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 istotne dla decyzji, kt\u00f3r\u0105 podejmujemy. Nie rozwodz\u0105c si\u0119 nadmiernie nad tym punktem, odsy\u0142am do wci\u0105\u017c aktualnego tekstu szefa redakcji Na Tropie, kt\u00f3ry wiosn\u0105 pisa\u0142 o <a href=\"http:\/\/www.natropie.zhp.pl\/index.php\/bron-na-fake-newsy\/\">demaskowaniu fa\u0142szywych informacji,<\/a> kt\u00f3rych plaga wybuch\u0142a na pocz\u0105tku epidemii.<\/p>\n<p>Poleci\u0107 mog\u0119 r\u00f3wnie\u017c <a href=\"http:\/\/www.ec.europa.eu\/poland\/news\/190510_fake_news_pl\">stron\u0119 utworzon\u0105 przez Komisj\u0119 Europejsk\u0105,<\/a> jako odpowied\u017a na narastaj\u0105c\u0105 fal\u0119 dezinformacji wymierzonej przeciwko Unii Europejskiej, a tak\u017ce kr\u00f3tk\u0105 <a href=\"http:\/\/www.medium.com\/@EuropeanCommission\/10-ways-the-eu-is-fighting-disinformation-f07fca60e918\">broszur\u0119 w j\u0119zyku angielskim<\/a> pokazuj\u0105c\u0105, jak rozpoznawa\u0107 fake newsy.<\/p>\n<h3><strong>Co zrobi\u0107, \u017ceby nie by\u0107 ofiar\u0105?<\/strong><\/h3>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-30529\" src=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/smartphone-1701086_1280-1024x678.jpg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"678\" srcset=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/smartphone-1701086_1280-1024x678.jpg 1024w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/smartphone-1701086_1280-300x199.jpg 300w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/smartphone-1701086_1280-600x397.jpg 600w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/smartphone-1701086_1280-768x508.jpg 768w, https:\/\/natropie.zhp.pl\/wp-content\/uploads\/smartphone-1701086_1280.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p>\n<p>Stosuj\u0105c pewien zestaw nawyk\u00f3w, mo\u017cna zwi\u0119kszy\u0107 bezpiecze\u0144stwo danych swoich i innych. Po pierwsze\u00a0 nie u\u017cywaj tego samego has\u0142a do wielu wa\u017cnych serwis\u00f3w. Nawet je\u015bli zmieniasz, co jaki\u015b czas, tylko jeden znak w ha\u015ble, to u\u0142atwiasz cyberprzest\u0119pcom z\u0142amanie go, bo maj\u0105 mniej znak\u00f3w do przetestowania. Has\u0142o powinno mie\u0107 minimum osiem znak\u00f3w, zawiera\u0107 ma\u0142e i du\u017ce znaki, cyfry oraz znak specjalny. Je\u015bli chcesz sprawdzi\u0107, ile potencjalnym w\u0142amywaczom zajmie z\u0142amanie twojego has\u0142a, spr\u00f3buj na stronie <a href=\"http:\/\/www.howsecureismypassword.net\">howsecureismypassword.net.<\/a><\/p>\n<p>Stosuj <a href=\"http:\/\/www.bezprawnik.pl\/uwierzytelnianie-dwuskladnikowe\/\">uwierzytelnianie dwusk\u0142adnikowe<\/a>. Office365 na cz\u0119\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w ju\u017c wymusi\u0142 odbieranie telefonu w momencie logowania si\u0119 do platformy. Serwisy bankowe maj\u0105 obowi\u0105zek stosowania tego rozwi\u0105zania. Nie b\u00f3jmy si\u0119 wi\u0119c i wdra\u017cajmy je do innych serwis\u00f3w (spo\u0142eczno\u015bciowych czy do kont mailowych).<\/p>\n<blockquote><p>Z has\u0142em jest jak ze szczoteczk\u0105 do z\u0119b\u00f3w<\/p><\/blockquote>\n<p>Kolejny nawyk to cz\u0119sta zmienia has\u0142a do konta bankowego czy medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych. To jest jak ze szczoteczk\u0105 do z\u0119b\u00f3w \u2013 rekomendowana jest zmiana raz w miesi\u0105cu. Wiem, \u017ce to cz\u0119sto, ale akurat zmiana has\u0142a nic nie kosztuje.<\/p>\n<p>Sprawdzaj te\u017c stan zalogowania w r\u00f3\u017cnych serwisach &#8211; przyk\u0142adowo na <a href=\"http:\/\/www.facebook.com\/help\/211990645501187\">Facebooku <\/a>czy <a href=\"http:\/\/www.myaccount.google.com\/device-activity?pli=1\">Gmailu<\/a>. U\u017cywaj te\u017c oprogramowania antywirusowego, zar\u00f3wno na komputerze, jak i na innych urz\u0105dzeniach \u2013 smartfonie czy tablecie.<\/p>\n<blockquote><p>Dane cz\u0142onk\u00f3w ZHP? Tylko w Office 365. PESEL? Tylko w Tipi<\/p><\/blockquote>\n<p>Je\u015bli przetwarzasz dane, r\u00f3b to tylko na serwerach i w \u015brodowiskach do tego uprawnionych. Dane cz\u0142onk\u00f3w ZHP? Tylko w obr\u0119bie Office 365. PESEL harcerza? Tylko w Tipi. Nie przesy\u0142aj \u017cadnych danych osobowych przez Facebooka albo Gmaila \u2013 tutaj nie ma miejsca na wyj\u0105tki.<\/p>\n<p>Pami\u0119taj, \u017ceby by\u0107 sceptycznym na co dzie\u0144 i od \u015bwi\u0119ta. Nie wierz we wszystko, co wygl\u0105da jak nag\u0142\u00f3wek prasowy. Sprawdzaj wiadomo\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na twoje decyzje, wa\u017c ka\u017cd\u0105 <em>reakcj\u0119<\/em> pod aktualno\u015bciami \u2013 to w\u0142a\u015bnie od nich uzale\u017cniony b\u0119dzie kszta\u0142t twojej ba\u0144ki informacyjnej. A je\u015bli interesuje ten temat, zapraszam do lektury <a href=\"http:\/\/www.natropie.zhp.pl\/index.php\/banki\/\">tekstu <em>Ba\u0144ki<\/em> w Na Tropie<\/a> oraz do obejrzenia dokumentu <em>Social dillema<\/em> na Netfliksie.<\/p>\n<h3><strong>Zapraszam na webinarium<\/strong><\/h3>\n<p>Mo\u017cliwe, \u017ce po tej lekturze najd\u0105 ci\u0119 refleksje dotycz\u0105ce bezpiecze\u0144stwa danych, kt\u00f3rymi obracasz. A przy okazji\u2026 pa\u017adziernik po raz \u00f3smy jest <a href=\"http:\/\/www.enisa.europa.eu\/topics\/cybersecurity-education\/european-cyber-security-month\">Europejskim Miesi\u0105cem Cyberbezpiecze\u0144stwa<\/a>. To teraz odbywaj\u0105 si\u0119 szkolenia, seminaria czy treningi dotycz\u0105ce doskonalenia kompetencji cyfrowych, szczeg\u00f3lnie w kwestiach bezpiecznego pos\u0142ugiwania si\u0119 sieci\u0105. Polecam i zapraszam do poszukiwania szkole\u0144 dostosowanych do swoich potrzeb! Szukajcie pod hashtagami na Twitterze i Facebooku @CyberSecMonth, #CyberSecMonth, #ThinkB4UClick.<\/p>\n<p>Serdecznie zapraszam na webinarium organizowane przez Wydzia\u0142 Pracy z Kadr\u0105 G\u0142\u00f3wnej Kwatery ZHP w ramach cyklu <em>Szkie\u0142ko i Oko<\/em>, gdzie powiemy sobie du\u017co wi\u0119cej na tematy ochrony siebie i innych w sieci. Link do webinaru znajdziecie niebawem na <a href=\"http:\/\/www.facebook.com\/csizhp\/\">facebookowym profilu Centralnej Szko\u0142y Instruktorskiej.<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>*zdj\u0119cia u\u017cyte w artykule pochodz\u0105 z bazy pixabay.com<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Napisa\u0107, \u017ce zachowuj\u0105c ostro\u017cno\u015b\u0107 w Internecie, trzeba zachowywa\u0107 si\u0119 jak na polu minowym, to nie napisa\u0107 nic. Je\u017celi wysi\u0142ek sprawia nam chronienie swoich w\u0142asnych danych, to o ile trudniej jest nam dba\u0107 o cudze dane \u2013 naszego ruchu, koleg\u00f3w i kole\u017canek?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":30527,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[506,714],"class_list":["post-30523","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wt","tag-bezpieczenstwo","tag-internet"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wystarczy-sie-tylko-schylic\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/mechanizm-krzywdy\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/opowiesc-patrolowego-rozmowa\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30523","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30523"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30523\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30534,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30523\/revisions\/30534"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30527"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30523"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30523"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30523"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}