{"id":30612,"date":"2020-12-13T16:51:18","date_gmt":"2020-12-13T15:51:18","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=30612"},"modified":"2020-12-13T16:51:18","modified_gmt":"2020-12-13T15:51:18","slug":"o-autorytetach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/o-autorytetach\/","title":{"rendered":"O autorytetach"},"content":{"rendered":"

Globalny kryzys autorytet\u00f3w to temat niemal ka\u017cdego roku odkurzany, od kiedy – wci\u0105\u017c identyfikuj\u0105c si\u0119 jako m\u0142ody cz\u0142owiek<\/em> \u2013 pami\u0119tam. Jak jednak rozw\u00f3j technologii informacyjnych wp\u0142yn\u0105\u0142 na wybory wzor\u00f3w do na\u015bladowania m\u0142odzie\u017cy XXI wieku?<\/b><\/p>\n

Ze swojej perspektywy mog\u0119 opowiedzie\u0107 o kilku problemach z autorytetami, z kt\u00f3rymi dorasta\u0142em. Przygotujcie si\u0119 na wycieczk\u0119 w przesz\u0142o\u015b\u0107, bo odwiedzimy trzy postacie, kt\u00f3re towarzyszy\u0142y mi w \u017cyciu harcerskim, prywatnym i zawodowym.<\/p>\n

Zaczniemy od bohatera mojej dru\u017cyny \u2013 komandora Boles\u0142awa Romanowskiego. Wybitnego podwodniaka, \u015bwietnego kapitana marynarki wojennej. Po II wojnie \u015bwiatowej zosta\u0142 zrehabilitowany, obj\u0105\u0142 funkcj\u0119 pierwszego kapitana Zawiszy Czarnego<\/em> (tego z 1961 roku). Pierwsze zarzuty w jego stron\u0119? Oficer marynarki wojennej, czyli \u017co\u0142nierz, czyli militarysta, czyli zabija\u0142<\/i>. Po wojnie zrehabilitowany? To na pewno komuch<\/i>. Czy ktokolwiek z oceniaj\u0105cych pochyli\u0142 si\u0119 nad jego biografi\u0105, nad powie\u015bci\u0105 Torpeda w celu<\/em>, opowiadaj\u0105c\u0105 histori\u0119 znoju tu\u0142aczki wojennej po morzach i oceanach? Niekoniecznie \u2013 bo powierzchowny os\u0105d okaza\u0142 si\u0119 by\u0107 prostszy.<\/p>\n

Inny przyk\u0142ad \u2013 pochodz\u0119 z Tr\u00f3jmiasta, w Gda\u0144sku za\u015b (wbrew zwyczajowi) nadano czemu\u015b imi\u0119 przed\u015bmiertnie: Port Lotniczy imienia Lecha Wa\u0142\u0119sy. Chyba nie musz\u0119 dodawa\u0107, jakimi kontrowersjami \u2013 czy s\u0142usznymi czy nie \u2013 jest obarczany by\u0142y prezydent Rzeczypospolitej. Cz\u0142owiek uk\u0142adu<\/i>, kabel<\/i> i tym podobne okre\u015blenia to naj\u0142agodniejsze, kt\u00f3re da si\u0119 zacytowa\u0107, odnosz\u0105c si\u0119 przede wszystkim do rzekomego podpisania dokument\u00f3w o wsp\u00f3\u0142pracy ze S\u0142u\u017cb\u0105 Bezpiecze\u0144stwa, czy wygrywania pieni\u0119dzy w totolotku. A \u017ce niszczy to tak naprawd\u0119 globalnie rozpoznawalny obraz najwa\u017cniejszego polityka przemiany ustrojowej, noblist\u0119? C\u00f3\u017c, dla niekt\u00f3rych wa\u017cniejsze s\u0105 bie\u017c\u0105ce korzy\u015bci polityczne.<\/p>\n

Trzeci bohater \u2013 po studiach i chwili pracy uda\u0142em si\u0119 do Krajowej Szko\u0142y Administracji Publicznej imienia \u2013 a jak\u017ce \u2013 Lecha Kaczy\u0144skiego. Bohater? Kontrowersyjny, zar\u00f3wno jako prokurator generalny (sprawa Tomasza Komendy i w og\u00f3le stosowania tymczasowego aresztowania jako regu\u0142\u0119, a nie wyj\u0105tek), prezydent Warszawy (zakaz Parady R\u00f3wno\u015bci<\/em>, przy poparciu dla Parady Normalno\u015bci<\/em> organizowanej przez M\u0142odzie\u017c Wszechpolsk\u0105) i Prezydent RP (negocjacje Traktatu Lizbo\u0144skiego, co najmniej \u015bredni dorobek dyplomatyczny, 70-procentowa niepopularno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d wyborc\u00f3w w 2009 roku). Po 10 latach od tragicznej \u015bmierci mamy bohatera, kt\u00f3ry ma swoje pomniki, mosty, ulice i aleje, ronda imienia jego i jego matki. Pomnikoza trwa w najlepsze.<\/p>\n

Bohaterowie dru\u017cyn<\/b><\/h3>\n

Bohater dru\u017cyny jest bezcennym narz\u0119dziem w rozwoju w\u0119drownik\u00f3w<\/p><\/blockquote>\n

Dobranie sobie bohatera to du\u017ce u\u0142atwienie w pracy dru\u017cyny. Mamy dzi\u0119ki niemu \u017cywy, namacalny przyk\u0142ad, \u017cyciorys osoby, kt\u00f3rej tropami chcemy i\u015b\u0107 \u2013 czy to w zakresie warto\u015bci, zachowa\u0144, reakcji i wyznawanych idea\u0142\u00f3w. To bezcenne narz\u0119dzie rozwoju harcerzy, harcerzy starszych czy w\u0119drownik\u00f3w. Dlaczego pomin\u0105\u0142em zuchy? Gdy\u017c praca z bohaterem jest charakterystyczna dla starszych grup wiekowych. \u015awietnie, gdy taki bohater ma udokumentowane swoje \u017cycie \u2013 w postaci biografii, \u017ar\u00f3de\u0142. Nie ma takich? Jeszcze lepiej \u2013 dru\u017cyna mo\u017ce poznawa\u0107 \u017cyciorys bohatera i go dokumentowa\u0107.<\/p>\n

Problem pojawia si\u0119 w momencie przechodzenia do innej dru\u017cyny. 13-latek nagle otrzymuje nowego bohatera dru\u017cyny, nowy wzorzec do na\u015bladowania. I trzy lata p\u00f3\u017aniej ponownie. Czy to dobre rozwi\u0105zanie? Trudno powiedzie\u0107 \u2013 z jednej strony mo\u017ce to poszerza\u0107 katalog warto\u015bci, poszerza\u0107 znane sobie biogramy. Zmieniaj\u0105c podstaw\u00f3wk\u0119 na technikum czy liceum te\u017c zmienia si\u0119 patrona szko\u0142y i nikt z tego powodu nie robi problemu.<\/p>\n

Z drugiej, mnogo\u015b\u0107 wzor\u00f3w do na\u015bladowania mo\u017ce rozmywa\u0107 istot\u0119 bycia bohaterem, bo nagle z trzech szk\u00f3\u0142 i trzech dru\u017cyn cz\u0142owiek wchodz\u0105cy w pe\u0142noletnio\u015b\u0107 niesie na swoich barkach co najmniej ca\u0142ych Avengers\u00f3w<\/i> (przynajmniej liczebnie). Niekt\u00f3re szczepy rozwi\u0105za\u0142y t\u0119 kwesti\u0119 ustanawiaj\u0105c bohatera wsp\u00f3lnego dla ca\u0142ego \u015brodowiska \u2013 ma to na pewno zalet\u0119 w postaci zg\u0142\u0119biania \u017cyciorysu jednej, konkretnej osoby, na r\u00f3\u017cnych etapach rozwoju w\u0142asnego \u2013 czego innego naucz\u0119 si\u0119 o bohaterze szczepu jako harcerz, a czego innego jako ukszta\u0142towany w\u0119drownik.<\/p>\n

\u0141atwiejsza droga<\/b><\/h3>\n

Z czego wynika wsp\u00f3\u0142czesny upadek autorytet\u00f3w? Przede wszystkim z mo\u017cliwo\u015bci szybkiej weryfikacji (b\u0105d\u017a szybszego wprowadzenia si\u0119 w b\u0142\u0105d) w zakresie czyjego\u015b \u017cyciorysu. Internet przyni\u00f3s\u0142 nam r\u00f3wnie\u017c plag\u0119 k\u0142amstw, rzucanych na kogokolwiek, kto jest autorytetem dla przeciwnik\u00f3w sporu (politycznego, spo\u0142ecznego, kulturowego). Kwestionowanie autorytet\u00f3w to du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 tre\u015bci udost\u0119pnianych w Internecie \u2013 czy to wobec os\u00f3b \u017cyj\u0105cych, czy nie\u017cyj\u0105cych.<\/p>\n

Niestety silniej pami\u0119ta si\u0119 informacje skorelowane negatywnie<\/p><\/blockquote>\n

Znaj\u0105c psychologiczne aspekty zapami\u0119tywania wspieranego emocjami, wiemy niestety, \u017ce silniej pami\u0119ta si\u0119 informacje skorelowane negatywnie. Paradoksalnie wi\u0119c \u0142atwiej nam jest zapami\u0119ta\u0107 antybohater\u00f3w<\/i> ni\u017c samych bohater\u00f3w \u2013 a pula tych pierwszych ca\u0142y czas ro\u015bnie, o czym za chwil\u0119. Internet przyni\u00f3s\u0142 nam inne du\u017ce zagro\u017cenie. Influencer\u00f3w.<\/p>\n

Dlaczego mo\u017cna uwa\u017ca\u0107 to za zagro\u017cenie? Przede wszystkim przez pryzmat oddzia\u0142ywania na m\u0142ode umys\u0142y. Wed\u0142ug bada\u0144 na zlecenie LEGO w 2019 roku, oko\u0142o 30% dzieci w Wielkiej Brytanii i USA chce w przysz\u0142o\u015bci zosta\u0107 Youtuberem b\u0105d\u017a Vlogerem. Na wyobra\u017ani\u0119 dzia\u0142aj\u0105 posiadanie du\u017cej popularno\u015bci (boski zastrzyk dopaminy przy ka\u017cdym polubieniu!), du\u017ce kontrakty reklamowe, ale przede wszystkim \u2013 \u0142atwo\u015b\u0107 i przyst\u0119pno\u015b\u0107. Generalnie ka\u017cdy z nas mo\u017ce zacz\u0105\u0107 swoje starania do bycia bogatym, czy poprzez robienie g\u0142upich rzeczy (w ekstremalnym wariancie patostreamowanie), wyra\u017canie swoich opinii, streamowanie swojego grania czy (najmniej rycersko) pokazywanie swojego cia\u0142a. Bycie influencerem to spos\u00f3b na \u0142atwe i szybkie pieni\u0105dze, dost\u0119pne teoretycznie bez wysi\u0142ku \u2013 bez wykszta\u0142cenia, sprz\u0119tu czy umiej\u0119tno\u015bci. Dlatego z tak\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105 m\u0142odzie\u017c mo\u017ce odrzuca\u0107 archaiczne w ich ocenie \u017cyciorysy, pe\u0142ne zaanga\u017cowania, si\u0142y woli, determinacji i ci\u0119\u017ckiej pracy. Te autorytety po prostu przegrywaj\u0105 w toku wa\u017cenia potrzebnego nak\u0142adu pracy do osi\u0105gni\u0119cia sukcesu. A \u017ce mo\u017ce to by\u0107 chwilowe (jak to moda) i przemijaj\u0105ce? Dakann, Damianero, kto\u015b jeszcze ich pami\u0119ta? Polscy vlogerzy pojawili si\u0119 na rynku ponad dekad\u0119 temu, ale tylko cz\u0119\u015b\u0107 z nich przeku\u0142a swoj\u0105 popularno\u015b\u0107 w realny sukces, zapewniaj\u0105cy regularny doch\u00f3d. W sukces, kt\u00f3ry nie przemija z por\u0105 roku.<\/p>\n

Kto ju\u017c upad\u0142<\/b><\/h3>\n

Antybohaterami<\/i> roboczo mog\u0119 nazwa\u0107 tych, kt\u00f3rzy zostali obrzuceni nie tylko wspomnianym wy\u017cej hejtem, ale kt\u00f3rzy faktycznie weszli w ogie\u0144 krytyki, staj\u0105c si\u0119 kontrowersyjni. Cz\u0119sto autorytet jest w stanie upa\u015b\u0107 przez jedn\u0105 z\u0142\u0105 decyzj\u0119, kt\u00f3ra jednak przykrywa ca\u0142y pozytywny dorobek bohatera. Spr\u00f3buj\u0119 zaproponowa\u0107 swoj\u0105 kr\u00f3tk\u0105 list\u0119 bohater\u00f3w, kt\u00f3rych pomniki okry\u0142y si\u0119 tak\u0105 warstw\u0105 kontrowersji, \u017ce trudno by\u0142oby bra\u0107 ich za wzory do na\u015bladowania.<\/p>\n

\u017bo\u0142nierze wykl\u0119ci \u2013 reprezentuj\u0105 og\u00f3\u0142 bohater\u00f3w zbiorowych, z kt\u00f3rymi problem jest zasadniczy \u2013 jedni mog\u0105 by\u0107 postawami i idea\u0142ami bliscy \u015bwi\u0119tym, drudzy wr\u0119cz przeciwnie. Sytuacje zwi\u0105zane wi\u0119c z majorem \u0141upaszk\u0105 (Zbrodnia w Dubinkach) czy zbrodnie przeciwko ludno\u015bci cywilnej majora Ognia<\/em> i kapitana Burego<\/em>. Przez ich pryzmat nie mo\u017cna ocenia\u0107 ca\u0142ego \u015brodowiska post-AK-owskiego, jednak\u017ce te historie rzucaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u0119bokim cieniem na ca\u0142\u0105 partyzantk\u0119 antykomunistyczn\u0105.<\/p>\n

Nazywanie imieniem papie\u017ca byle czego, przekroczy\u0142o mas\u0119 krytyczn\u0105<\/p><\/blockquote>\n

Jan Pawe\u0142 II \u2013 a tak naprawd\u0119 to, co z jego autorytetem uczyniono po jego \u015bmierci. Poni\u017csze konkluzje odb\u0119d\u0105 si\u0119 w oderwaniu od dzisiejszych rewelacji dziennikarskich na temat tego, czy papie\u017c wiedzia\u0142, czy nie wiedzia\u0142 o przypadkach pedofilii w Ko\u015bciele (nie wiem, kt\u00f3ry z tych przypadk\u00f3w jest gorszy). Skupi\u0142bym si\u0119 na 15 latach nadmiernego eksploatowania i dmuchania balonika mitu o pokoleniu JPII<\/em> (kt\u00f3re zanik\u0142o natychmiast po jego \u015bmierci), kt\u00f3re to lata spowodowa\u0142y g\u0142\u0119bok\u0105 przepa\u015b\u0107 mi\u0119dzy piewcami a sceptykami pontyfikatu. Obserwowana od oko\u0142o dekady powolna erozja autorytetu papie\u017ca w mniejszej (has\u0142a JP2GMD itp.) b\u0105d\u017a wi\u0119kszej skali wzbudza\u0142y bunt w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra nie mia\u0142a prawa zna\u0107 jego dokona\u0144. A post\u0119puj\u0105ca pomnikoza, nazywanie imieniem papie\u017ca byle czego, przekroczy\u0142o mas\u0119 krytyczn\u0105, a\u017c wkroczy\u0142o na poziom \u015bmieszno\u015bci i uros\u0142o do rangi internetowych mem\u00f3w. Jan Pawe\u0142 II nie jest tu temu winny \u2013 ale winni s\u0105 ci, kt\u00f3rzy chcieli na tym zbi\u0107 kapita\u0142 zar\u00f3wno polityczny, jak i materialny. Doda\u0107 nale\u017cy, \u017ce w 2017 roku w plebiscycie na M\u0142odzie\u017cowe S\u0142owo Roku, organizowanym przez PWN, w g\u0142osowaniu brany by\u0142 pod uwag\u0119 neologizm odjaniepawli\u0107<\/em>.<\/p>\n

Dru\u017cyna Pier\u015bcienia \u2013 jak r\u00f3wnie\u017c inne, wymy\u015blone postaci. Z racji, i\u017c funkcjonuj\u0105 wy\u0142\u0105cznie w \u015bwiecie wyobra\u017ani, literatury i kinematografii, nie da si\u0119 w rzeczywisto\u015bci zweryfikowa\u0107 ich moralno\u015bci. Rzadko wiemy o sytuacjach, jak by si\u0119 tacy bohaterowie zestarzeli, jakie by podj\u0119li decyzje p\u00f3\u017aniej, po zako\u0144czeniu powie\u015bci.<\/p>\n

Kto dobrym?<\/b><\/h3>\n

Nie jestem w stanie odpowiedzie\u0107 na pytanie, jaki by\u0142by dobry bohater dla dru\u017cyny. Mog\u0119 potwierdzi\u0107, \u017ce bohaterowie moich jednostek (kmdr. Boles\u0142aw Romanowski, Tadeusz B\u00f3r<\/em> Komorowski, Alf Liczma\u0144ski) wiedli szlachetne \u017cycie. Na pewno zawsze ciekawili mnie bohaterowie zwi\u0105zani z podr\u00f3\u017cami, odkrywaniem \u2013 Tadeusz Polak, Ernest Shackleton, Tony Halik, Roald Amundsen, Edmund Strzelecki, Henryk Arctowski, Kazimierz Nowak. Z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 wa\u017cni byli bohaterowie zwi\u0105zani z odkrywaniem, przekraczaniem granic znanych ich czasom, na przyk\u0142ad Miko\u0142aj Kopernik.<\/p>\n

Niech decyzja o wyborze bohatera odb\u0119dzie si\u0119 w zgodzie z misj\u0105 ZHP<\/p><\/blockquote>\n

Na pewno \u015bwietnymi bohaterami s\u0105 ci lokalni, z kt\u00f3rymi pocz\u0105tkowo terytorialnie (czy geograficznie) nasze harcerki i harcerze, w\u0119drownicy i w\u0119drowniczki mog\u0105 si\u0119 uto\u017csamia\u0107. Jednak co najwa\u017cniejsze \u2013 niech decyzja o wyborze bohatera odb\u0119dzie si\u0119 w zgodzie z misj\u0105 ZHP, z naszymi idea\u0142ami i temu, czemu chcemy s\u0142u\u017cy\u0107. Bo dru\u017cyny dzia\u0142aj\u0105 przede wszystkim z tymi celami, a bohater ma by\u0107 im pomoc\u0105, inspiracj\u0105 i motywacj\u0105 do dzia\u0142ania.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Globalny kryzys autorytet\u00f3w to temat niemal ka\u017cdego roku odkurzany, od kiedy – wci\u0105\u017c identyfikuj\u0105c si\u0119 jako \u201em\u0142ody cz\u0142owiek\u201d \u2013 pami\u0119tam. Jak jednak rozw\u00f3j technologii informacyjnych wp\u0142yn\u0105\u0142 na wybory wzor\u00f3w do na\u015bladowania m\u0142odzie\u017cy XXI wieku?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[1168,1167],"class_list":["post-30612","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fel","tag-autorytet","tag-bohater-druzyny"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/blask-zywicy\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/bedzie-glosno-i-barwnie\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/kapitalne-kapituly-stopni-wedrowniczych\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30612"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30614,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30612\/revisions\/30614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}