{"id":30819,"date":"2021-04-11T16:32:52","date_gmt":"2021-04-11T14:32:52","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=30819"},"modified":"2021-04-12T15:09:53","modified_gmt":"2021-04-12T13:09:53","slug":"rywalizacja-w-umysle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/rywalizacja-w-umysle\/","title":{"rendered":"Rywalizacja w umy\u015ble"},"content":{"rendered":"

Czy wiesz, \u017ce na \u015bwiecie jest wi\u0119cej os\u00f3b dwu \u2013 lub wieloj\u0119zycznych ni\u017c takich, kt\u00f3re pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie jednym j\u0119zykiem? A co, je\u015bli dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 dotyczy tak\u017ce ciebie?<\/strong><\/p>\n

W wyobra\u017ceniach cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa funkcjonuje stereotyp, \u017ce osoba dwuj\u0119zyczna to taka, kt\u00f3ra prawdopodobnie od dziecka m\u00f3wi p\u0142ynnie w dw\u00f3ch j\u0119zykach. Nic bardziej mylnego. Osob\u0105 bilingwaln\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c kto\u015b, kto zacz\u0105\u0142 u\u017cywa\u0107 drugiego j\u0119zyka w pracy zawodowej i robi to pope\u0142niaj\u0105c b\u0142\u0119dy. Wieloj\u0119zyczno\u015b\u0107 jest bardziej powszechna, ni\u017c nam si\u0119 wydaje!<\/p>\n

Kto jest dwuj\u0119zyczny?<\/strong><\/h3>\n

Dyskusja naukowa o dwuj\u0119zyczno\u015bci ca\u0142y czas trwa, a badacze i eksperci nie s\u0105 zgodni co do czynnik\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017cy bra\u0107 pod uwag\u0119. W artykule Kiedy 1 + 1 \u22602, czyli jak dwuj\u0119zyczni przyswajaj\u0105 i przetwarzaj\u0105 j\u0119zyk(i)<\/em><\/a> z ksi\u0105\u017cki Logopedia mi\u0119dzykulturowa, <\/em>autorki przedstawiaj\u0105 uproszczon\u0105 typologi\u0119 tego zjawiska. Bior\u0105c pod uwag\u0119 czas nabycia drugiego j\u0119zyka, wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 r\u00f3wnoczesn\u0105 (dwa j\u0119zyki od urodzenia) oraz sukcesywn\u0105 (j\u0119zyk drugi nabyty po opanowaniu pierwszego). W zwi\u0105zku z powy\u017cszym, osob\u0105 dwuj\u0119zyczn\u0105 mo\u017ce by\u0107 zar\u00f3wno dziecko, jak i doros\u0142y, kt\u00f3ry na pewnym etapie \u017cycia rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 drugiego j\u0119zyka i u\u017cywa go w \u017cyciu codziennym. Podobna sprawno\u015b\u0107 j\u0119zykowa w ka\u017cdym z j\u0119zyk\u00f3w cechuje dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 zr\u00f3wnowa\u017con\u0105. Kiedy mi\u0119dzy j\u0119zykami istnieje r\u00f3\u017cnego rodzaju przepa\u015b\u0107, m\u00f3wi si\u0119 o dwuj\u0119zyczno\u015bci niezr\u00f3wnowa\u017conej.<\/p>\n

Cechy dwuj\u0119zycznego umys\u0142u<\/strong><\/h3>\n

Jeszcze w latach 20. XX wieku, dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 uwa\u017cana by\u0142a za u\u0142omno\u015b\u0107<\/p><\/blockquote>\n

Zag\u0142\u0119biaj\u0105c si\u0119 w badania mo\u017cna wywnioskowa\u0107, \u017ce umiej\u0119tno\u015b\u0107 pos\u0142ugiwania si\u0119 wi\u0119cej ni\u017c jednym j\u0119zykiem wp\u0142ywa na spos\u00f3b funkcjonowania ludzkiego umys\u0142u. Dzi\u015b m\u00f3wi si\u0119, \u017ce jest to wp\u0142yw pozytywny, ale jeszcze w latach 20. XX wieku, dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 uwa\u017cana by\u0142a za u\u0142omno\u015b\u0107. Du\u0144ski lingwista zajmuj\u0105cy si\u0119 metodyk\u0105 nauczania j\u0119zyk\u00f3w obcych, Otto Jespersen, uwa\u017ca\u0142, \u017ce bilingwizm negatywnie wp\u0142ywa na inteligencj\u0119 cz\u0142owieka. Jego zdaniem dziecko musi podzieli\u0107 swoje zdolno\u015bci intelektualne na dwa j\u0119zyki, a wysi\u0142ek jaki temu towarzyszy sprawia, \u017ce cierpi\u0105 na tym inne sfery rozwoju. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie teori\u0119 du\u0144skiego uczonego uznaje si\u0119 za mit. Czy bilingwizm zaszkodzi\u0142 pochodz\u0105cemu z polski Josephowi Conradowi, kt\u00f3ry pisa\u0142 w j\u0119zyku angielskim? Czy na przegranej pozycji s\u0105 osoby, kt\u00f3re mieszkaj\u0105 w krajach wieloj\u0119zycznych? Z pewno\u015bci\u0105 nie.<\/p>\n

Najwi\u0119kszym osi\u0105gni\u0119ciem naukowc\u00f3w badaj\u0105cych dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 jest odkrycie, \u017ce j\u0119zyki w\u00a0 umy\u015ble dwuj\u0119zycznej osoby nie funkcjonuj\u0105 jako dwa oddzielne systemy, a wzajemnie si\u0119 przenikaj\u0105, wsp\u00f3\u0142graj\u0105 i cz\u0119sto konkuruj\u0105 ze sob\u0105 o to, kt\u00f3ry w danym momencie zostanie u\u017cyty. Dzieje si\u0119 to wbrew naszej intencji, niezale\u017cnie od wieku i do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego. Warto o tym pami\u0119ta\u0107 i unika\u0107 stwierdze\u0144 typu chwil\u0119 posiedzia\u0142 za granic\u0105 i ju\u017c m\u00f3wi\u0107 nie umie<\/em> albo na si\u0142\u0119 pr\u00f3buje by\u0107 taki ameryka\u0144ski<\/em>. Sama nieraz widz\u0119 pob\u0142a\u017cliwe spojrzenia, gdy nie mog\u0105c znale\u017a\u0107 odpowiedniego s\u0142owa, ratuj\u0119 si\u0119 jakim\u015b szwedzkim. To usprawiedliwione zachowanie, bo to j\u0119zyk, w kt\u00f3rym pracuj\u0119 i mam z nim styczno\u015b\u0107 codziennie przez ostatnie lata.<\/span> Mimo wszystko zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce wci\u0105\u017c kto\u015b mo\u017ce uwa\u017ca\u0107, \u017ce pr\u00f3buj\u0119 si\u0119 popisa\u0107.<\/p>\n

System j\u0119zykowy osoby dwuj\u0119zycznej jest bardzo plastyczny, a j\u0119zyk ojczysty nie wp\u0142ywa tylko na nauk\u0119 j\u0119zyka drugiego. Proces ten mo\u017ce zachodzi\u0107 obustronnie. Z bada\u0144 wynika, \u017ce im wi\u0119ksza interakcja mi\u0119dzy j\u0119zykami, tym bardziej upodabniaj\u0105 si\u0119 do siebie.<\/p>\n

Korzy\u015bci z dwuj\u0119zyczno\u015bci<\/strong><\/h3>\n

Dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 przyspiesza rozw\u00f3j poznawczy dziecka i op\u00f3\u017ania jego starzenie<\/p><\/blockquote>\n

W przytoczonym artykule, autorki dokonuj\u0105 podsumowania aktualnego stanu bada\u0144 i wiedzy na temat dwuj\u0119zyczno\u015bci. Wspominaj\u0105 m.in. o istnieniu znacznej ilo\u015bci bada\u0144 potwierdzaj\u0105cych, \u017ce zas\u00f3b s\u0142ownictwa dwuj\u0119zycznego dziecka jest mniejszy w ka\u017cdym z j\u0119zyk\u00f3w, w por\u00f3wnaniu do r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w w\u0142adaj\u0105cych jednym j\u0119zykiem. Po zsumowaniu ilo\u015bci s\u0142\u00f3w, znanych w ka\u017cdym z j\u0119zyk\u00f3w, to osoba bilingwalna zna ich zdecydowanie wi\u0119cej. Z kolei inne badania, w skrajnych grupach wiekowych wykaza\u0142y, \u017ce dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 przyspiesza rozw\u00f3j poznawczy dziecka i op\u00f3\u017ania jego starzenie (osoby dwuj\u0119zyczne przeci\u0119tnie o 4 lata p\u00f3\u017aniej manifestuj\u0105 symptomy demencji).<\/p>\n

Zastanawiasz si\u0119 pewnie czy s\u0105 jakie\u015b minusy tego zjawiska? Refleks. Osoby dwuj\u0119zyczne o wiele cz\u0119\u015bciej maj\u0105 co\u015b na ko\u0144cu j\u0119zyka, pojawia si\u0119 te\u017c problem z przywo\u0142aniem w g\u0142owie odpowiedniego s\u0142owa. Pos\u0142ugiwanie si\u0119 j\u0119zykiem nie jest czym\u015b sta\u0142ym i danym raz na zawsze \u2013 j\u0119zyk ci\u0105gle si\u0119 zmienia, nawet ten, kt\u00f3ry uwa\u017camy za podstawowy.<\/p>\n

Ja kontra j\u0119zyk<\/strong><\/h3>\n

Nigdy nie b\u0119dziesz wiedzie\u0107 wszystkiego<\/p><\/blockquote>\n

Najwi\u0119kszym wrogiem w nauce j\u0119zyk\u00f3w jest perfekcjonizm. Cz\u0142owiek ma w zwyczaju umniejszanie swoich umiej\u0119tno\u015bci j\u0119zykowych –\u00a0 bo robi b\u0142\u0119dy, bo zna za ma\u0142o s\u0142\u00f3w. Nic dziwnego! Ucz\u0105c si\u0119 j\u0119zyka obcego w szkole zawsze trzeba by\u0107 perfekcyjnym. B\u0142\u0119dy s\u0105 wytykane i notowane nawet podczas egzaminu maturalnego, kt\u00f3ry dostarcza wiele stresu. Pami\u0119taj, \u017ce j\u0119zyk s\u0142u\u017cy przede wszystkim do komunikacji i cho\u0107 brzmi to drastycznie – nigdy nie b\u0119dziesz wiedzie\u0107 wszystkiego. Pog\u00f3d\u017a si\u0119 z tym i odpu\u015b\u0107. Po prostu zanurz si\u0119 w j\u0119zyku i m\u00f3w tak jak potrafisz! Nawet w j\u0119zyku polskim nie zrozumiesz wielu s\u0142\u00f3w z r\u00f3\u017cnych specjalistycznych dziedzin – i to dobrze, nie musisz by\u0107 alf\u0105 i omeg\u0105.<\/p>\n

Zostawiam ci\u0119 z my\u015bl\u0105, kt\u00f3r\u0105 odkry\u0142am przy pisaniu tego artyku\u0142u: If someone is speaking to you in a foreign accent, they are smart enough to know two languages and brave enough to do their job in their second. <\/em>(IG: @the.language.nerds<\/a>)<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy wiesz, \u017ce na \u015bwiecie jest wi\u0119cej os\u00f3b dwu \u2013 lub wieloj\u0119zycznych ni\u017c takich, kt\u00f3re pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie jednym j\u0119zykiem? A co, je\u015bli dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 dotyczy tak\u017ce ciebie?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[917,913],"class_list":["post-30819","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ntk","tag-kursy-jezykowe","tag-nauka-jezykow-obcych"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/porozmawiajmy-agata-pruss\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/czas-pokaze\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wchodzimy-w-nowe-formuly\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30819","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30819"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30819\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30823,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30819\/revisions\/30823"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30819"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30819"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30819"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}