{"id":30878,"date":"2021-05-30T15:30:11","date_gmt":"2021-05-30T13:30:11","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=30878"},"modified":"2021-05-30T15:30:11","modified_gmt":"2021-05-30T13:30:11","slug":"wciaz-krzycze-ale-inaczej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wciaz-krzycze-ale-inaczej\/","title":{"rendered":"Wci\u0105\u017c krzycz\u0119, ale inaczej"},"content":{"rendered":"

Zamie\u015bci\u0142am post na jednej z harcerskich grup facebookowych: hej, znacie jakie\u015b harcerskie okrzyki?<\/em> Szybko pojawi\u0142 si\u0119 pierwszy komentarz, zaraz drugi i kolejne. Z ka\u017cdym nast\u0119pnym robi\u0142o si\u0119 coraz ciekawiej. W pewnym momencie pomy\u015bla\u0142am: stop, po co?<\/em><\/strong><\/p>\n

Od razu zaznacz\u0119, \u017ce nie jestem specjalistk\u0105 od skautowych tradycji. Pewien druh wyt\u0142umaczy\u0142 mi, \u017ce zwyczaje skautowe, w tym przypadku okrzyki, nawi\u0105zuj\u0105 do plemiennych tradycji ludzi pierwotnych, g\u0142\u00f3wnie afryka\u0144skich, a i nasi przodkowie lubili sobie czasami krzykn\u0105\u0107. Z kolei inny pisa\u0142 mi o zagrzewaniu rycerzy do walki. Sama te\u017c wiem, \u017ce w naszej pracy harcerskiej okrzyki s\u0105 cz\u0119sto przerywnikiem podczas r\u00f3\u017cnych wyst\u0119p\u00f3w, form\u0105\u00a0odreagowania d\u0142u\u017cszej ciszy i skupienia uwagi. Jest to te\u017c\u00a0element obrz\u0119dowy wielu zast\u0119p\u00f3w czy dru\u017cyn. W r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bciach Polski znane s\u0105 r\u00f3\u017cne wersje okrzyk\u00f3w, mo\u017cna nawet znale\u017a\u0107 te regionalne, z nazw\u0105 hufca czy \u015brodowiska, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 do budowania to\u017csamo\u015bci i poczucia odr\u0119bno\u015bci. Okrzyki maj\u0105 to do siebie, \u017ce s\u0105 melodyjne, cz\u0119sto rymowane, \u0142atwo wpadaj\u0105\u00a0w ucho, \u0142atwo zapami\u0119tujemy ich tekst, a jeszcze \u0142atwiej ten niekoniecznie m\u0105dry i cz\u0119sto dwuznaczny.<\/p>\n

Kiedy by\u0142am harcerk\u0105, krzycza\u0142am o cioci z Ameryki, kt\u00f3ra mia\u0142a pecha i o dw\u00f3ch chmurkach na wysokim niebie<\/p><\/blockquote>\n

Kiedy\u015b bezmy\u015blnie, dzi\u015b \u015bwiadomie<\/strong><\/h3>\n

Kiedy by\u0142am harcerk\u0105, krzycza\u0142am o tym, \u017ce jestem w pralce, o cioci z Ameryki, kt\u00f3ra mia\u0142a pecha, o dw\u00f3ch chmurkach na wysokim niebie i o wielu innych rzeczach. Po prostu krzycza\u0142am, bo inni krzyczeli i by\u0142o \u015bmiesznie. I jeszcze si\u0119 przy tym przekrzykiwali\u015bmy, bo wiadomo, \u017ce nasza dru\u017cyna musia\u0142a by\u0107 najg\u0142o\u015bniejsza.<\/p>\n

Dzi\u015b, kiedy jestem ju\u017c ca\u0142kiem \u015bwiadom\u0105 instruktork\u0105, te\u017c krzycz\u0119. Ale ju\u017c nie o tym, \u017ce jestem w pralce. Nie krzycz\u0119 te\u017c o cioci z Ameryki, zapisaniu do ch\u00f3ru, spadaj\u0105cej kurtynie ani o du\u017cej czekoladzie z orzechami, bakaliami czy czym\u015b tam jeszcze. Dzi\u015b krzycz\u0119 po co?<\/em><\/p>\n

Co wi\u0119c chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107, krzycz\u0105c o tej biednej cioci?<\/p><\/blockquote>\n

Co, gdzie i po co? <\/strong><\/h3>\n

\u015awiadomo\u015b\u0107 cel\u00f3w to jeden z fundament\u00f3w metody harcerskiej. Wszystko, co robimy, powinno mie\u0107 sw\u00f3j cel i prowadzi\u0107 do realizacji misji ZHP, a wi\u0119c mie\u0107\u00a0aspekt wychowawczy. Jako harcerscy wychowawcy mamy przywilej kszta\u0142towania postaw i charakter\u00f3w naszych podopiecznych, ale mamy te\u017c niema\u0142\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za to, co i w jaki spos\u00f3b im przekazujemy. Co wi\u0119c chcemy osi\u0105gn\u0105\u0107, krzycz\u0105c o tej biednej cioci? Czego chcemy przez to nauczy\u0107 nasze harcerki i harcerzy? Jaki jest nasz cel?<\/p>\n

Nie twierdz\u0119, \u017ce powinni\u015bmy ca\u0142kowicie wyeliminowali okrzyki z naszej harcerskiej pracy \u2013 daleko mi do tego! W ko\u0144cu poprzez okrzyki r\u00f3wnie\u017c realizujemy po\u015brednio\u015b\u0107\u00a0naszej metody. Uczymy rytmiki, zgrania i pracujemy z emocjami. Budujemy poczucie przynale\u017cno\u015bci do grupy. Wprowadzamy pewne podstawowe zasady i regu\u0142y, na kt\u00f3rych podstawie uczymy konsekwencji, piel\u0119gnowania zwyczaj\u00f3w i odpowiedniego zachowania si\u0119 w sytuacji. I to jest wa\u017cne!<\/p>\n

Z okrzykiem, tak jak z ka\u017cdym innym narz\u0119dziem, nale\u017cy pracowa\u0107 m\u0105drze i \u015bwiadomie. Niech s\u0142u\u017cy jako element buduj\u0105cy to\u017csamo\u015b\u0107. Niech jest przerywnikiem. Niech jest odreagowaniem po chwili ciszy. Niech jest tym, co pozwala nam i\u015b\u0107\u00a0r\u00f3wno w kolumnie dw\u00f3jkowej. Ale przy tym niech przede wszystkim s\u0142u\u017cy wychowaniu i jest naturalnym elementem w naszej pracy.<\/p>\n

Bum, bum, bumerang <\/strong><\/h3>\n

Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce w naszej organizacji nie mamy zbyt du\u017cej plejady pozytywnych, wychowawczych okrzyk\u00f3w. P\u00f3jd\u0119 nawet o krok dalej \u2013 nie mamy te\u017c\u00a0takiej kolekcji pl\u0105s\u00f3w. I jeszcze dalej, troch\u0119 przewrotnie \u2013 mo\u017ce to dobrze, \u017ce nie mamy, bo nawet z tymi, kt\u00f3re mamy, nie umiemy pracowa\u0107 \u015bwiadomie i w dostosowaniu do rozwoju psychofizycznego dzieci i m\u0142odzie\u017cy. I to nie jest problem, kt\u00f3ry pojawi\u0142 si\u0119 teraz. Ten sam temat poruszy\u0142a w 2007 roku hm. Katarzyna Krawczyk w tek\u015bcie Dzi\u0119kuj\u0119, nie pl\u0105sam<\/em>.<\/a> I mam smutne wra\u017cenie, \u017ce przez te 14 lat niewiele si\u0119 zmieni\u0142o.<\/p>\n

Narz\u0119dzie do pracy, narz\u0119dzie do zmiany <\/strong><\/h4>\n

Bezmy\u015blnie odtwarzamy to, co jest, nie zastanawiaj\u0105c si\u0119 nawet co krzyczymy<\/p><\/blockquote>\n

Kiedy brakuje nam pomys\u0142u na zbi\u00f3rk\u0119, szukamy inspiracji. Kiedy brakuje nam sprawno\u015bci, tworzymy swoj\u0105. Kiedy brakuje nam pl\u0105s\u00f3w czy okrzyk\u00f3w bezmy\u015blnie odtwarzamy to, co jest, nie zastanawiaj\u0105c si\u0119 nawet co krzyczymy, o czym krzyczymy i co pl\u0105samy i czy sytuacja, w kt\u00f3rej to robimy, jest odpowiednia. Co r\u00f3wnie wa\u017cne czy tre\u015b\u0107 jest odpowiednia, czy nie jest przypadkiem zbyt infantylna, \u017ale kojarz\u0105ca si\u0119 lub najzwyczajniej w \u015bwiecie wulgarna. Zmie\u0144my to! Zorganizujmy w dru\u017cynie burz\u0119 m\u00f3zg\u00f3w. Zacznijmy pracowa\u0107 z okrzykiem jako elementem obrz\u0119dowym, a element obrz\u0119dowy powinien by\u0107 przyzwoity. Niech dru\u017cyna ma sw\u00f3j okrzyk. Niech ka\u017cdy zast\u0119p te\u017c ma sw\u00f3j okrzyk! Wymy\u015blmy autorskie okrzyki i zr\u00f3bmy konkurs na najlepszy. Zainspirujmy si\u0119 innymi dru\u017cynami. Zr\u00f3bmy s\u0105d nad okrzykiem. Wsp\u00f3lnie wybierzmy te, kt\u00f3re chcemy powtarza\u0107. Z tym da si\u0119\u00a0pracowa\u0107, serio!<\/p>\n

Nie tylko s\u0142ycha\u0107, ale i wida\u0107<\/strong><\/h4>\n

Opr\u00f3cz kwestii zwi\u0105zanych ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105\u00a0cel\u00f3w i wychowawczym charakterem naszych dzia\u0142a\u0144, przy temacie okrzyk\u00f3w pojawia si\u0119 tak\u017ce kwestia wizerunkowa.<\/p>\n

Uroczysty apel chor\u0105gwi na rynku g\u0142\u00f3wnym. Prawie dwa tysi\u0105ce zuch\u00f3w, harcerzy i instruktor\u00f3w. Wszyscy pi\u0119knie umundurowani, stoj\u0105 w podkowie \u00f3semkami (tak, tyle ich jest, \u017ce nawet rynek ich nie pomie\u015bci) w obecno\u015bci sztandar\u00f3w, w\u0142adz. Dooko\u0142a ludzie (lokalne media, rodzice, przechodnie) robi\u0105 zdj\u0119cia i nagrywaj\u0105 to widowisko. Nic dziwnego \u2013 taka liczba harcerzy zawsze robi wra\u017cenie. To te\u017c jedna z niewielu okazji w roku, kiedy faktycznie pokazujemy, ile nas jest i jakie wspania\u0142e rzeczy robimy. Apel trwa. Prowadz\u0105cy wyczytuje hufce, kt\u00f3re zaj\u0119\u0142y pierwsze trzy miejsca we wsp\u00f3\u0142zawodnictwie. Wyczytuje odznaczonych instruktor\u00f3w. Wszyscy oklaskuj\u0105 si\u0119<\/em>\u00a0nawzajem gromkimi okrzykami. Ca\u0142o\u015bci towarzyszy dumna, rado\u015b\u0107 i poczucie wsp\u00f3lnoty \u2013 pi\u0119kny, harcerski obrazek. I na tym chcia\u0142abym sko\u0144czy\u0107 t\u0119 opowie\u015b\u0107. Niestety musz\u0119 doda\u0107, \u017ce te \u00f3semki u\u0142o\u017cone na kszta\u0142t podkowy te\u017c krzycz\u0105. I te\u017c o cioci z Ameryki.<\/p>\n

Apel chor\u0105gwi mo\u017cna zamieni\u0107 na przemarsz przez miasto, na pl\u0105sy w\u0119drownik\u00f3w na peronie w oczekiwaniu na poci\u0105g, na \u015bpiewanie niecenzuralnych piosenek przy ognisku, na zbi\u00f3rk\u0119 o Prawie Harcerskim, na cokolwiek. Tam te\u017c krzyczymy. I dobrze, niech nas b\u0119dzie s\u0142ycha\u0107. Tylko zanim krzykniemy, pomy\u015blmy co, gdzie i po co krzyczymy.<\/p>\n

Nasza instruktorska odpowiedzialno\u015b\u0107<\/strong><\/h3>\n

Powinni\u015bmy sta\u0107 na stra\u017cy dobrego imienia w ka\u017cdym, nawet najmniejszym dzia\u0142aniu<\/p><\/blockquote>\n

Kiedy zostajemy instruktorami Zwi\u0105zku Harcerstwa Polskiego, sk\u0142adamy zobowi\u0105zanie instruktorskie i wypowiadamy s\u0142owa b\u0119d\u0119 dba\u0107 o dobre imi\u0119 harcerstwa<\/em>. Dlaczego tak ch\u0119tnie to m\u00f3wimy, a potem naszym osobistym przyk\u0142adem \u015bwiadczymy o czym\u015b\u00a0zupe\u0142nie innym? Czy to nie w\u0142a\u015bnie my powinni\u015bmy sta\u0107 na stra\u017cy dobrego imienia w ka\u017cdym, nawet najmniejszym dzia\u0142aniu i najkr\u00f3tszym okrzyku? Bezmy\u015blne powtarzanie bezmy\u015blnych tekst\u00f3w okrzyk\u00f3w, infantylnych pl\u0105s\u00f3w z niecenzurowanym tekstem, nic nienios\u0105cych za sob\u0105 wers\u00f3w piosenek nie powinno by\u0107 domen\u0105 \u015bwiadomych wychowawczej misji Zwi\u0105zku Harcerstwa Polskiego instruktorek i instruktor\u00f3w.<\/p>\n

Kojarzycie t\u0119 histori\u0119 o ptaszku, reliktowcu ma\u0142ym, Kaua\u02bbi \u02bb\u014c\u02bb\u014d<\/em>, kt\u00f3ry by\u0142 ostatnim ze swojego gatunku i ca\u0142y czas \u015bpiewa\u0142, nawo\u0142uj\u0105c swoj\u0105 wybrank\u0119, bo tylko w ten spos\u00f3b m\u00f3g\u0142 zapewni\u0107 swojemu gatunkowi przetrwanie? (do pos\u0142uchania tutaj<\/a>). \u015apiewa\u0142, robi\u0142 przerwy, czeka\u0142 i znowu \u015bpiewa\u0142, znowu robi\u0142 przerwy i znowu czeka\u0142 i tak w k\u00f3\u0142ko. Mo\u017cecie sobie wyobrazi\u0107, jakie jest zako\u0144czenie tej historii, ale ja nie o tym. Ptaszek \u015bpiewa\u0142 bez ko\u0144ca, bo widzia\u0142 w tym wi\u0119kszy cel i jego \u015bpiewanie czemu\u015b mia\u0142o s\u0142u\u017cy\u0107. I my te\u017c krzyczmy, pl\u0105sajmy i \u015bpiewajmy! Ale z poczuciem celu.<\/p>\n

Mowa jest srebrem, milczenie z\u0142otem, a nadmierne krzyczenie szkodzi zdrowiu i wizerunkowi.<\/p>\n

Razem z moim szczepem przygotowali\u015bmy ma\u0142\u0105 propozycj\u0119 okrzyk\u00f3w i pl\u0105s\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 z\u0142otem, i kt\u00f3re dopasowane do wieku uczestnik\u00f3w, nie szkodz\u0105 zdrowiu ani wizerunkowi \u2013 zapraszamy do skorzystania:<\/p>\n