{"id":30960,"date":"2021-08-01T11:53:52","date_gmt":"2021-08-01T09:53:52","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=30960"},"modified":"2021-08-01T11:53:52","modified_gmt":"2021-08-01T09:53:52","slug":"kiedys-to-bylo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/kiedys-to-bylo\/","title":{"rendered":"Kiedy\u015b to by\u0142o"},"content":{"rendered":"

Obozy za naszej m\u0142odo\u015bci, to by\u0142y czasy! I te zapachy, smaki, kolory, a nie to, co teraz\u2026 Brzmi znajomo? No to \u015bwietnie! Poznali\u015bcie kogo\u015b do\u015bwiadczonego kiedysizmem<\/em>. A mo\u017ce sami go do\u015bwiadczacie?<\/strong><\/p>\n

Zanim zaczniemy rozprawia\u0107 si\u0119 ze z\u0142em, ustalmy, na jakim gruncie stoimy. Tak, t\u0119sknota jest czym\u015b normalnym. Nie ma nic z\u0142ego w relatywizmie, a ja pisz\u0105c, nie chc\u0119 wydawa\u0107 os\u0105du i krytykowa\u0107 kontekstu historycznego, w kt\u00f3rym kto\u015b \u017cy\u0142. Z takimi regu\u0142ami gry mo\u017cemy podej\u015b\u0107 do rozprawy z filozofi\u0105 \u017cyciow\u0105 star\u0105 jak ludzko\u015b\u0107 \u2013 kiedysizmem<\/em>.<\/p>\n

Kiedy\u015b to by\u0142o, tera to ni ma<\/strong><\/h3>\n

Poczucie t\u0119sknoty za przesz\u0142o\u015bci\u0105 nie jest niczym z\u0142ym. Pozwala nam lepiej przetrwa\u0107 zmiany, daje nam punkty odniesienia i pozwala mie\u0107 podstawy do kszta\u0142towania przysz\u0142o\u015bci. Dzi\u0119ki wspomnieniom (czyli w uproszczeniu: zapami\u0119tanym informacjom okraszonym emocjami) jeste\u015bmy w stanie oceni\u0107 czy zmiana nam odpowiada, czy nie.<\/p>\n

Wypaczeniem tego jest kiedysizm<\/em>. Nie ma takiego poj\u0119cia, ale zjawisko to na pewno by\u0142o kiedy\u015b ju\u017c opracowane i przebadane. Dlaczego akurat teraz to zjawisko jest na tyle istotne, \u017ce zas\u0142u\u017cy\u0142o na tekst? Po prostu zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce przyk\u0142ad\u00f3w jego wyst\u0119powania w moim otoczeniu jest coraz wi\u0119cej. Podam kilka przyk\u0142ad\u00f3w.<\/p>\n

W internecie jest tekst o igrzyskach? Pojawia si\u0119 rzesza komentuj\u0105cych No teraz to te sprz\u0119ty maj\u0105, kiedy\u015b to si\u0119 w trampkach \u0107wiczy\u0142o i nikt nie narzeka\u0142!<\/em> Relacja z obozu? Hurr durr, co to jest, \u017ce telefon na obozie, przecie\u017c to karygodne, za du\u017co tych luksus\u00f3w!<\/em><\/p>\n

Mo\u017ce chocia\u017c artyku\u0142 o jakim\u015b wsp\u00f3\u0142czesnym zjawisku? Mo\u017ce FOMO, depresja w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy, rosn\u0105ca liczba rozwod\u00f3w, apostazji albo samob\u00f3jstw? W dupach si\u0119 poprzewraca\u0142o, kiedy\u015b trzeba by\u0142o zacisn\u0105\u0107 z\u0119by i robi\u0107 swoje<\/em>.<\/p>\n

By\u0142y czasy, nie ma czas\u00f3w<\/strong><\/h3>\n

Psychologiem ani socjologiem nie jestem i nie podejm\u0119 si\u0119 pr\u00f3by zdefiniowania przyczyn tego zjawiska. Mog\u0119 za to wskaza\u0107 najwa\u017cniejsze katalizatory takich zachowa\u0144 \u2013 zjawiska, kt\u00f3re u\u0142atwiaj\u0105 i intensyfikuj\u0105 bycie drzewiej<\/em> i s\u0105 przyczyn\u0105 dziaderstwa<\/em>.<\/p>\n

Czasy naszej m\u0142odo\u015bci nie by\u0142y obiektywnie lepsze ni\u017c obecne<\/p><\/blockquote>\n

Po pierwsze przekoloryzowanie swoich do\u015bwiadcze\u0144 z lat m\u0142odo\u015bci. Bo za czas\u00f3w swojej m\u0142odo\u015bci ka\u017cdy mia\u0142 wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci, konsekwencje by\u0142y mniejsze i ponosi\u0142o si\u0119 je rzadziej, a napotykane problemy mia\u0142y prostsze rozwi\u0105zania. Na og\u00f3\u0142 bycie m\u0142odym ma mn\u00f3stwo zalet. Kto nie t\u0119skni za czasami, gdy nie trzeba by\u0142o zda\u0107 sesji, i\u015b\u0107 do pracy, mia\u0142o si\u0119 dwa miesi\u0105ce wakacji, jad\u0142o si\u0119 bez tycia, marzy\u0142o o obozie za rok? Ka\u017cdy marzy, aby to powt\u00f3rzy\u0107! Ale interpretowanie tego w ten spos\u00f3b, \u017ce wtedy by\u0142o lepiej <\/em>to zwyczajny b\u0142\u0105d w rozumowaniu. Czasy m\u0142odo\u015bci nie by\u0142y obiektywnie lepsze ni\u017c obecne \u2013 po prostu zapami\u0119tali\u015bmy je z pomini\u0119ciem ca\u0142ej nieprzyjemniej, trudnej otoczki. Maj\u0105c mniej zmartwie\u0144 jako dziecko, \u0142atwiej postrzega si\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107, bo jest ona prosta. No i wa\u017cne \u2013 swoje do\u015bwiadczenia przek\u0142ada si\u0119 du\u017co \u0142atwiej na innych, co prowadzi do drugiego b\u0142\u0119du pope\u0142nianego przez dziaders\u00f3w<\/em>.<\/p>\n

Tym drugim b\u0142\u0119dem jest generalizacja. Pozwala nam ona upraszcza\u0107 \u015bwiat i lepiej go poznawa\u0107. W kontek\u015bcie kiedysizmu<\/em> niestety przybiera najgorsz\u0105 z mo\u017cliwych form. Polega na wrzucaniu do jednego wora wielu ludzkich historii, bez zwracania uwagi na kontekst i przyczyny danych zjawisk. Ci m\u0142odzi<\/em>, Ci starzy<\/em> po\u0142\u0105czone z upraszczaniem \u015bwiata do tamci i my<\/em> jest szkodliwe, bywa krzywdz\u0105ce i wi\u0105\u017ce si\u0119 z kolejnym grzechem kiedysizmu<\/em>. Elitaryzmem.<\/p>\n

Kto nie lubi czu\u0107 si\u0119 wyj\u0105tkowym? Znajduje si\u0119 to do\u015b\u0107 wysoko w piramidzie potrzeb cz\u0142owieka. Przynale\u017cno\u015b\u0107 do (subiektywnie postrzeganej) lepszej grupy spo\u0142ecznej daje nam uczucie wy\u017cszo\u015bci, elitarno\u015bci. I tak te\u017c jest w przypadku postrzegania siebie jako reprezentanta tych lepszych czas\u00f3w<\/em> \u2013 kogo\u015b, kto prze\u017cy\u0142 co\u015b lepszego, ni\u017c da si\u0119 prze\u017cywa\u0107 obecnie. Bo nigdy ju\u017c nie powt\u00f3rz\u0105 si\u0119 tamte czasy<\/em> (albo nawet gdzie si\u0119 podzia\u0142y tamte prywatki<\/em>). Tak, nie powt\u00f3rz\u0105 si\u0119, bo po prostu organizuje si\u0119 co\u015b innego.<\/p>\n

Zawsze, gdy s\u0142ysz\u0119 taki argument mam przygotowane dwie odpowiedzi w zanadrzu<\/p><\/blockquote>\n

Jako grzech uzna\u0142bym te\u017c niedostrzeganie zmian, kt\u00f3re nast\u0119puj\u0105 dooko\u0142a nas i ocenianie wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci przez kryteria w\u0142asnej przesz\u0142o\u015bci. Zawsze, gdy s\u0142ysz\u0119 taki argument mam przygotowane dwie odpowiedzi w zanadrzu. Albo m\u00f3wi\u0119, \u017ce w 1900 roku to mieli strasznie s\u0142aby internet<\/em>, albo gdy s\u0142ysz\u0119 narzekanie, \u017ce m\u0142odzi nic nie umiej\u0105 (na przyk\u0142ad, \u017ce nikt ju\u017c nie wie, do czego s\u0142u\u017cy suwak logarytmiczny) to jestem gotowy powiedzie\u0107 co\u015b o obs\u0142udze k\u0105kutera<\/em> albo o tym, jak pokolenie mojego rozm\u00f3wcy ma \u017cenuj\u0105ce umiej\u0119tno\u015bci w zakresie XVI-wiecznego p\u0142atnerstwa. Niekt\u00f3rych rzeczy nie nale\u017cy por\u00f3wnywa\u0107.<\/p>\n

Nikt nie narzeka\u0142<\/strong><\/h3>\n

Jak ka\u017cde zjawisko spo\u0142eczne kiedysizm<\/em> doczeka\u0142 si\u0119 swoich fan\u00f3w, antyfan\u00f3w oraz \u015bmieszkowych reakcjonist\u00f3w. Dla mnie jedn\u0105 z lepszych kontr by\u0142a odpowied\u017a pastomemiarzy na jeden z viralowych<\/a> filmik\u00f3w hulaj\u0105cych po internecie, w kt\u00f3rym by\u0142o zawarte mn\u00f3stwo takich stwierdze\u0144 Lekcje do 19.30? Za moich czas\u00f3w ko\u0144czyli\u015bmy o 20:00. Nikt nie narzeka\u0142<\/em>.<\/p>\n

Jeden z akapit\u00f3w odpowiedzi w formie pasty brzmia\u0142 tak:<\/p>\n

Nikt nie lata\u0142 co miesi\u0105c do dentysty. Pr\u00f3chnica jest smaczna. Kiedy kto\u015b spuch\u0142 od bol\u0105cego z\u0119ba, grali\u015bmy jego g\u0142ow\u0105 w pi\u0142k\u0119. Mieli\u015bmy jedn\u0105 plomb\u0119 na jedena\u015bcioro. Ka\u017cdy j\u0105 nosi\u0142 po 2-3 dni w miesi\u0105cu. Nikt nie narzeka\u0142.<\/em><\/p>\n

A za najlepsz\u0105 cech\u0119 wspomnianej pasty uwa\u017cam to, \u017ce nie wy\u015bmiewa ona czas\u00f3w PRL-u, tylko spos\u00f3b postrzegania swojej m\u0142odo\u015bci.<\/p>\n

By\u0142y czasy, nie ma czas\u00f3w<\/strong><\/p>\n

Bo tak jak wspomnia\u0142em, nadmierna t\u0119sknota nie jest zjawiskiem nowym. Gwarantuj\u0119, \u017ce Polacy w II RP borykali si\u0119 z nim, wspominaj\u0105c czasy rozbiorowe, pod rozbiorami narzekali\u015bmy na wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 i z rozrzewnieniem marz\u0105c o I RP i tak dalej i tak dalej.<\/p>\n

I we mnie te\u017c czasem budzi si\u0119 dziaders. Tak, pierwsza trylogia Gwiezdnych Wojen<\/em> by\u0142a \u015bwietna, pierwszy Powr\u00f3t do przysz\u0142o\u015bci<\/em> by\u0142 super. Dochodzimy do trudnego zjawiska tocz\u0105cego si\u0119 ponad naszymi g\u0142owami \u2013 monetyzacji t\u0119sknoty. Znaczy masowego produkowania remake\u2019\u00f3w, sequeli i spin-off\u00f3w kultury, w kt\u00f3rej si\u0119 wychowali\u015bmy, kt\u00f3r\u0105 lubimy.<\/p>\n

W naszej s\u0142u\u017cbie harcerskiej nie pozw\u00f3lmy, aby wspominanie starych czas\u00f3w przys\u0142oni\u0142o klarown\u0105 ocen\u0119 rzeczywisto\u015bci<\/p><\/blockquote>\n

W nowym He-Manie na Netflixie nie chodzi wszak o zara\u017cenie m\u0142odszych warto\u015bciami przekazywanymi t\u0105 kresk\u00f3wk\u0105, a cz\u0119sto raczej o przyci\u0105gni\u0119cie starej widowni, kt\u00f3ra ch\u0119tnie obejrzy co\u015b, co zna, lubi i z czym czuje si\u0119 bezpiecznie.<\/p>\n

Nie by\u0142bym sob\u0105, gdybym na koniec nie poruszy\u0142 czego\u015b harcerskiego. W naszej codziennej s\u0142u\u017cbie harcerskiej nie pozw\u00f3lmy, aby przyjemne wspominanie starych czas\u00f3w przys\u0142oni\u0142o klarown\u0105 ocen\u0119 rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

Za tydzie\u0144 spotykam si\u0119 z ekip\u0105, kt\u00f3rej by\u0142em dru\u017cynowym. To ze dwa moje najwa\u017cniejsze nabory w czasie pe\u0142nienia przeze mnie funkcji. Spotkamy si\u0119 na \u015bpiewanie przy ognisku. Ale nie ka\u017c\u0119 im za\u0142o\u017cy\u0107 mundur\u00f3w. Spotkamy si\u0119 przy chustach, w lu\u017anej i braterskiej atmosferze, nie b\u0119d\u0119 si\u0119 wciska\u0142 w rol\u0119 dru\u017cynowego czy kierownika, szefa. Czasy si\u0119 zmieni\u0142y, dru\u017cynowym ju\u017c nie jestem, a sw\u00f3j autorytet w\u015br\u00f3d nich mog\u0119 zdoby\u0107 innymi drogami ni\u017c tylko posiadaniem ciemniejszego sznura.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Obozy za naszej m\u0142odo\u015bci, to by\u0142y czasy! I te zapachy, smaki, kolory, a nie to, co teraz\u2026 Brzmi znajomo? No to \u015bwietnie! Poznali\u015bcie kogo\u015b do\u015bwiadczonego kiedysizmem. A mo\u017ce sami go do\u015bwiadczacie?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-30960","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fel"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/jakich-zespolow-potrzebujemy\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=30950","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/pobierz-aplikacje-na-tropie\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30960"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30960\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30962,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30960\/revisions\/30962"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}