{"id":31096,"date":"2021-10-03T11:09:26","date_gmt":"2021-10-03T09:09:26","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=31096"},"modified":"2021-10-03T11:11:13","modified_gmt":"2021-10-03T09:11:13","slug":"nie-jestes-bogiem-zrozum-to","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/nie-jestes-bogiem-zrozum-to\/","title":{"rendered":"Nie jeste\u015b Bogiem. Zrozum to"},"content":{"rendered":"

Stawiamy sobie wyzwania, przekraczamy swoje granice, ale to nie znaczy, \u017ce ich nie mamy. Harcerstwo to gra zespo\u0142owa i tylko rozumiej\u0105c to, mo\u017cemy komu\u015b skutecznie pom\u00f3c. A jak da\u0107 wsparcie w kryzysie psychicznym? Przede wszystkim ostro\u017cnie.<\/strong><\/p>\n

Temat zdrowia psychicznego w ostatnich latach pojawia si\u0119 do\u015b\u0107 cz\u0119sto w mediach i zdaje si\u0119 zmienia\u0107 swoje miejsce w spo\u0142ecznej \u015bwiadomo\u015bci. Z pozycji mocnego tabu przesuwa si\u0119 w kierunku zwi\u0119kszaj\u0105cej si\u0119 \u015bwiadomo\u015bci i rozumienia zjawiska. Kampanie spo\u0142eczne jak cho\u0107by Twarze depresji. Nie oceniam. Akceptuje<\/em><\/a>, kszta\u0142tuj\u0105 oblicze chor\u00f3b psychicznych, sprawiaj\u0105c, \u017ce wielu osobom \u0142atwiej jest przyj\u0105\u0107 diagnoz\u0119 i rozpocz\u0105\u0107 leczenie. Szeroko omawiany w mediach kryzys psychiatrii dzieci\u0119cej wydoby\u0142 na wierzch skal\u0119 zjawiska. Wed\u0142ug ostatnich danych Naczelnej Izby Lekarskiej psychiatr\u00f3w dzieci\u0119cych jest w Polsce 478 (dla por\u00f3wnania psychiatr\u00f3w dla doros\u0142ych 3388). Na wizyty prywatne u specjalist\u00f3w czeka si\u0119 czasem d\u0142u\u017cej ni\u017c miesi\u0105c. Pandemia i wi\u0105\u017c\u0105ce si\u0119 z ni\u0105 ograniczenia do\u0142o\u017cy\u0142a swoje trzy grosze (czy raczej trzy tony). Nauczyciele, pedagodzy, rodzice bij\u0105 na alarm i prosz\u0105 o pomoc. Izolacja, baga\u017c l\u0119ku i niepewno\u015bci wyrazi\u015bcie spot\u0119gowa\u0142y problemy, jakie ju\u017c wcze\u015bniej pojawia\u0142y si\u0119 u uczni\u00f3w. Harcerstwo ze swoim oddzia\u0142ywaniem przez wychowawcz\u0105 rol\u0119 grupy r\u00f3wie\u015bniczej, z uczeniem w dzia\u0142aniu, z olbrzymi\u0105 ilo\u015bci\u0105 aktywno\u015bci na \u015bwie\u017cym powietrzu wydaje si\u0119 nieocenionym wsparciem w profilaktyce i zapobieganiu kryzysom. Jak jednak mamy sobie poradzi\u0107 w obliczu powa\u017cnych sytuacji i zjawisk, kt\u00f3rych jeste\u015bmy coraz bardziej \u015bwiadomi?<\/p>\n

Do bycia dru\u017cynowym nie jest potrzebna wiedza specjalistyczna – terapeutyczna<\/p><\/blockquote>\n

Przypominam sobie, jak kilkana\u015bcie lat temu wysz\u0142am wkurzona ze zbi\u00f3rki. Wkurzona jako studentka psychologii, bezsilna wobec trudnych zachowa\u0144 zuch\u00f3w, pod kt\u00f3rymi przeczuwa\u0142am r\u00f3\u017cnego rodzaju wa\u017cne problemy. Mia\u0142am co\u015b akurat do za\u0142atwienia w komendzie chor\u0105gwi, wi\u0119c od razu polecia\u0142am do pozna\u0144skiego zamku, gdzie \u00f3wczesnemu programowcowi Chor\u0105gwi Wielkopolskiej, hm. Ryszardowi Polaszewskiemu, z ca\u0142\u0105 moc\u0105 mojego m\u0142odzie\u0144czego bulwersu, wy\u017cali\u0142am ca\u0142\u0105 wychowawcz\u0105 frustracj\u0119. Szalenie zdziwi\u0142 mnie spok\u00f3j, z jakim to przyj\u0105\u0142, a jeszcze bardziej jego wyja\u015bnianie, \u017ce poniek\u0105d tak ma by\u0107, \u017ce rol\u0105 harcerskiego wychowawcy nie jest leczenie czy terapeutyzowanie dzieci. \u017be do bycia dru\u017cynowym nie jest potrzebna wiedza specjalistyczna – terapeutyczna, a jedynie szczera, uczciwa postawa i ch\u0119\u0107 do przekazywania jej dalej. Trudno mi by\u0142o wtedy przyj\u0105\u0107, \u017ce tak ma\u0142o ma ode mnie zale\u017ce\u0107, \u017ce nie mog\u0119 pom\u00f3c do ko\u0144ca<\/em>. Dzisiaj – b\u0119d\u0105c psycholo\u017ck\u0105 i psychoterapeutk\u0105, znaj\u0105c od \u015brodka specyfik\u0119 profesjonalnego pomagania \u2013 nie tylko przyznam Ryszardowi pe\u0142ni\u0119 racji, ale te\u017c dorzuc\u0119 co\u015b od siebie.<\/p>\n

Nie jeste\u015b wszechmocny<\/strong><\/h3>\n

Warto zacz\u0105\u0107 od motywacji \u2013 co sprawia, \u017ce jeste\u015b instruktorem, \u017ce chcesz sp\u0119dza\u0107 sw\u00f3j wolny czas jako wychowawca-wolontariusz? Jednym z najcz\u0119stszych powod\u00f3w jest ideowa ch\u0119\u0107 czynienia dobra, naprawiania \u015bwiata<\/em>. Ka\u017cde nasze dobre dzia\u0142anie sprawia, \u017ce sumarycznie \u015bwiat jest lepszym miejscem. To prowadzi do tego, \u017ce czujemy si\u0119 dobrze ze sob\u0105, my\u015blimy dobrze o sobie, uwa\u017camy siebie za dobrych ludzi. Je\u015bli do tego robimy co\u015b, co uwa\u017camy za wa\u017cne, mamy przyjemn\u0105 podstaw\u0119 do tego, \u017ceby czu\u0107 si\u0119 warto\u015bciowymi lud\u017ami.<\/p>\n

R\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy naprawianiem \u015bwiata<\/em> polegaj\u0105cym na dok\u0142adaniu jednej dobrej cegie\u0142ki do wsp\u00f3lnego wysi\u0142ku, a zbawianiem \u015bwiata<\/em> jest jednak subtelna i \u0142atwo j\u0105 przeoczy\u0107. Ta r\u00f3\u017cnica polega na tym, \u017ce to pierwsze jest realne, mo\u017cliwe i potrzebne, a to drugie jest jedynie iluzj\u0105 i z\u0142udzeniem.<\/p>\n

Do wypaczonego mesjanizmu cz\u0119sto nam blisko i sami sprawiamy, \u017ce takie uczucie nam towarzyszy. Ilekro\u0107 kto\u015b sam ratuje<\/em> jakie\u015b przedsi\u0119wzi\u0119cie programowe (bo kto\u015b inny zawali\u0142 swoj\u0105 robot\u0119) tylekro\u0107 bli\u017cej do nadmiernego poczucia mocy i sprawstwa (co, gdyby nie ja, jak ja tego nie zrobi\u0119 to nikt<\/em>). Im wi\u0119cej do\u015bwiadczamy w \u017cyciu osamotnienia w realizacji wyzwa\u0144, tym trudniej mo\u017ce by\u0107 nam uwierzy\u0107, \u017ce nie jeste\u015bmy jedyn\u0105 osob\u0105, kt\u00f3ra jest w stanie je ud\u017awign\u0105\u0107.<\/p>\n

\u015awietn\u0105 checklist\u0105 do refleksji jest dewiza w\u0119drownicza<\/p><\/blockquote>\n

Warto wtedy zada\u0107 sobie pytanie, jaki sens ma takie dzia\u0142anie – dla kogo samotnie ratujemy \u015bwiat<\/em>? Czy taki wysi\u0142ek ma realny sens \u2013 czy faktycznie powstaje co\u015b dobrego? Czy tylko winduj\u0105 si\u0119 nasze wyobra\u017cenia o tym, jacy jeste\u015bmy sprawczy, ofiarni i skuteczni?<\/p>\n

Ka\u017cdy wysi\u0142ek, w kt\u00f3ry inwestujemy energi\u0119, powinien by\u0107 poprzedzony cho\u0107by chwil\u0105 refleksji. \u015awietn\u0105 checklist\u0105 do takiej refleksji jest dewiza w\u0119drownicza – nie dlatego, \u017ce zosta\u0142a przyj\u0119ta jako oficjalne narz\u0119dzie w harcerskiej pracy \u2013 a dlatego, \u017ce jest genialna w swojej prostocie. Wyjd\u017a w \u015bwiat (czyli poza swoj\u0105 perspektyw\u0119), popatrz (sprawd\u017a potrzeby otoczenia, a nie wy\u0142\u0105cznie swoje wyobra\u017cenie), pomy\u015bl (na serio – pomy\u015bl) i dopiero dzia\u0142aj, czyli pom\u00f3\u017c. Ten kr\u00f3tki wers ma nam przypomnie\u0107 o tym, \u017ce mamy swoje ograniczenia – sw\u00f3j punkt widzenia, przekonania, pogl\u0105dy – je\u015bli mamy komu\u015b pom\u00f3c, musimy zaj\u0105\u0107 si\u0119 te\u017c jego perspektyw\u0105, a nie wt\u0142oczy\u0107 go we w\u0142asn\u0105.<\/p>\n

Innymi ograniczeniami b\u0119d\u0105 nasze umiej\u0119tno\u015bci, zas\u00f3b czasu, a nawet relacja, jak\u0105 nawi\u0105zujemy z wychowankami. Jeste\u015bmy w stanie pom\u00f3c skutecznie tylko wtedy, kiedy dobrze znamy swoje miejsce w \u0142a\u0144cuchu pomocy i nie wychodzimy poza swoje kompetencje.<\/p>\n

Na harcerstwie \u015bwiat si\u0119 nie ko\u0144czy<\/strong><\/h3>\n

Relacja terapeutyczna pomi\u0119dzy psychoterapeut\u0105 a pacjentem jest bardzo specyficzna. Z jednej strony bardzo bliska, bo rozmawia si\u0119 przewa\u017cnie o bardzo prywatnych sprawach, uczuciach, my\u015blach. Z drugiej jednak strony, odleg\u0142a, bo nie ma w niej wzajemno\u015bci zwierze\u0144, a zasady kontaktu (czas i tryb) s\u0105 \u015bci\u015ble okre\u015blone. Mimo tak du\u017cej blisko\u015bci funkcjonuje w bardzo konkretnych ramach.<\/p>\n

Dru\u017cynowy nie musi by\u0107 dost\u0119pny dla harcerzy czy rodzic\u00f3w 24 godziny na dob\u0119<\/p><\/blockquote>\n

W relacji wychowanek \u2013 wychowawca jest podobnie. Mimo nawi\u0105zywania autentycznej relacji powinny istnie\u0107 granice i zasady, w kt\u00f3rych maj\u0105 si\u0119 one odbywa\u0107. Te zasady nie s\u0105 zaprzeczeniem relacji, wr\u0119cz przeciwnie, s\u0105 jej emanacj\u0105. Wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z pewn\u0105 nier\u00f3wno\u015bci\u0105 (wychowawca mo\u017ce wys\u0142ucha\u0107, ale nie zwierza si\u0119 wychowankom ze swoich problem\u00f3w) i dystansem. Dru\u017cynowy nie musi by\u0107 dost\u0119pny dla harcerzy czy rodzic\u00f3w 24 godziny na dob\u0119 ani prowadzi\u0107 z nimi prywatnych rozm\u00f3w na komunikatorach (zasady kontaktowania si\u0119 mog\u0105 by\u0107 uregulowane). Dru\u017cynowy jest starszym koleg\u0105 i przewodnikiem wychowawc\u0105, a nie przyjacielem i powiernikiem.<\/p>\n

Je\u015bli takie relacje staj\u0105 si\u0119 zbyt bliskie, prowadzi to do kilku zagro\u017ce\u0144. Wychowanek, kt\u00f3ry czyni instruktora powiernikiem swoich tajemnic na zasadzie przyjacielskiej, mo\u017ce rozwija\u0107 poczucie wyj\u0105tkowo\u015bci, kt\u00f3re b\u0119dzie godzi\u0107 w jego rozw\u00f3j.\u00a0 Bo poczucie bycia wyj\u0105tkowym, czyli kim\u015b lepszym od r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, niedo\u015bwiadczaj\u0105cych takiej samej relacji z dru\u017cynowym, nie jest zdrowe. U pozosta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w grupy mo\u017ce to owocowa\u0107 poczuciem odrzucenia, bo taka relacja jest r\u00f3wnoznaczna z faworyzowaniem kogo\u015b w grupie. Ponadto dla obserwator\u00f3w, rodzic\u00f3w i innych os\u00f3b motywacja wychowawcy mo\u017ce by\u0107 niejasna i budzi\u0107 podejrzenia.<\/p>\n

Bo ludzi dobrej woli jest wi\u0119cej <\/strong><\/h3>\n

Wra\u017cliwy wychowawca powinien dzia\u0142a\u0107 jako sito, czyli wy\u0142apywa\u0107 niepokoj\u0105ce zachowania, kt\u00f3rych skorygowanie poprzez zwyk\u0142e oddzia\u0142ywanie grupy jest niemo\u017cliwe, a nast\u0119pnie zg\u0142asza\u0107 je rodzicom \u2013 najlepiej w formie obserwacji, a nie diagnozy<\/em> (kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 b\u0142\u0119dna, a zadzia\u0142a naznaczaj\u0105co). Czyli np. zauwa\u017cy\u0142am, \u017ce dziecko (nastolatek) wycofuje si\u0119 z relacji, z grupy, jest osowia\u0142y, smutny, wida\u0107, \u017ce co\u015b prze\u017cywa, jest nerwowy, okalecza si\u0119, \u0142atwo wpada w gniew etc. Warto doda\u0107 sugesti\u0119 dla rodzic\u00f3w moim zdaniem dzieje si\u0119 co\u015b niepokoj\u0105cego, by\u0107 mo\u017ce warto skontaktowa\u0107 si\u0119 ze specjalist\u0105<\/em>. Mo\u017cna doda\u0107, \u017ce to normalne, \u017ce na obozie, w grupie r\u00f3wie\u015bniczej, mog\u0105 ujawnia\u0107 si\u0119 zachowania, kt\u00f3rych nie wida\u0107 w domu.<\/p>\n

Wychowawca jest sojusznikiem rodzica w trosce o dobro i bezpiecze\u0144stwo dziecka. Instruktor musi traktowa\u0107 rodzica powa\u017cnie, przekazuj\u0105c pe\u0142ne informacje, bo tylko opiekunowie prawni mog\u0105 zadecydowa\u0107 o pomocy medycznej i psychologicznej, a\u017c do uzyskania pe\u0142noletnio\u015bci (warunek podw\u00f3jnej zgody powy\u017cej 16 roku \u017cycia oznacza, \u017ce brak zgody nastolatka albo rodzica skutkuje brakiem mo\u017cliwo\u015bci podj\u0119cia pracy). Je\u015bli w ocenie wychowawcy dziecko (nastolatek) nie jest w stanie funkcjonowa\u0107 w grupie bez wsparcia specjalistycznego, a takiej opieki nie mo\u017cna zapewni\u0107, nie powinien si\u0119 jej podejmowa\u0107. Je\u015bli sytuacje na obozie przekraczaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci zwyczajnych harcerskich oddzia\u0142ywa\u0144 wychowawczych, trzeba rozwa\u017cy\u0107 zasadno\u015b\u0107 dalszego pobytu \u2013 czy obecno\u015b\u0107 takiego uczestnika jest bezpieczna dla niego i innych wychowank\u00f3w.<\/p>\n

Harcerski instruktor mo\u017ce by\u0107 bardzo wa\u017cnym ogniwem w \u0142a\u0144cuchu pomocy<\/p><\/blockquote>\n

Maj\u0105c wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 problem\u00f3w, z jakimi mierz\u0105 si\u0119 nasi wychowankowie, ni\u017c w\u00f3wczas gdy problemy zdrowia psychicznego by\u0142y tabu, wcale nie mo\u017cemy pom\u00f3c im bardziej. Sama wiedza to nadal ma\u0142o, \u017ceby dzia\u0142a\u0107 samodzielnie, ale wystarczaj\u0105co, \u017ceby w ca\u0142ym procesie stanowi\u0107 istotne wsparcie. Harcerski instruktor mo\u017ce by\u0107 bardzo wa\u017cnym ogniwem w \u0142a\u0144cuchu pomocy wychowankowi, cho\u0107 sam go nie zast\u0105pi. W perspektywie pomocy nie da si\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 r\u00f3l terapeuty, rodzica, wychowawcy i przyjaciela – ka\u017cda z nich ma inne zadania, inne zasady i wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z ni\u0105 inne oczekiwania. Tylko dzia\u0142aj\u0105c wsp\u00f3lnie – w dobrej komunikacji oraz przekonaniu o dobrej woli i zaanga\u017cowaniu pozosta\u0142ych – mo\u017cemy mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce zrobili\u015bmy wszystko, aby skutecznie pom\u00f3c dziecku.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Stawiamy sobie wyzwania, przekraczamy swoje granice, ale to nie znaczy, \u017ce ich nie mamy. Harcerstwo to gra zespo\u0142owa i tylko rozumiej\u0105c to, mo\u017cemy komu\u015b skutecznie pom\u00f3c. A jak da\u0107 wsparcie w kryzysie psychicznym? <\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[209],"tags":[],"class_list":["post-31096","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-it"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/jakie-wyzwania-po-zjezdzie\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/najtrudniejszy-pierwszy-krok\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/pobierz-aplikacje-na-tropie\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31096","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31096"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31096\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31099,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31096\/revisions\/31099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}