{"id":31221,"date":"2021-12-23T16:36:55","date_gmt":"2021-12-23T15:36:55","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=31221"},"modified":"2021-12-23T16:36:55","modified_gmt":"2021-12-23T15:36:55","slug":"boze-narodzenie-a-rozdiestwo-christowo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/boze-narodzenie-a-rozdiestwo-christowo\/","title":{"rendered":"Bo\u017ce Narodzenie a Ro\u017cdiestwo Christowo"},"content":{"rendered":"

Wigilia Bo\u017cego Narodzenia kojarzy si\u0119 z wyj\u0105tkowym czasem dla chrze\u015bcijan. To te\u017c czas \u015bwi\u0105t, sp\u0119dzany z rodzin\u0105 w wyj\u0105tkowej atmosferze, niezale\u017cnie od wyznania. Co ciekawe, dla prawos\u0142awnych wigilia rozpocznie si\u0119 dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej.<\/b><\/p>\n

24 grudnia tu\u017c za rogiem. Jednak nie wszyscy w tym czasie jedz\u0105 karpia i oczekuj\u0105 na prezenty. W tym roku \u015bwi\u0119ta wypadaj\u0105 w weekend. Czy to oznacza, \u017ce jest to dla mnie weekend jak ka\u017cdy inny? No nie do ko\u0144ca. Dla mnie to takie ferie przed\u015bwi\u0105teczne<\/em>. Ja zazwyczaj odwiedzam w tym czasie cz\u0119\u015b\u0107 rodziny, kt\u00f3ra faktycznie celebruje wtedy \u015bwi\u0119ta i jad\u0119 na rekolekcje z moim szczepem \u2013 na \u015bw. G\u00f3r\u0119 Grabark\u0119 je\u017adzimy ju\u017c od 8 lat. Moi rodzice maj\u0105 w tym czasie po prostu wolne, jednak dla wielu prawos\u0142awnych ludzi to czas pracy. Bior\u0105 wtedy dy\u017cury i zmiany, aby m\u00f3c mie\u0107 wolne na swoje \u015bwi\u0119ta<\/em> i pozwoli\u0107 si\u0119 cieszy\u0107 innym ich \u015bwi\u0119tami<\/em>.<\/p>\n

Sk\u0105d ta r\u00f3\u017cnica?<\/b><\/h3>\n

W rezultacie dzisiaj mamy r\u00f3\u017cnic\u0119 13 dni mi\u0119dzy kalendarzami<\/p><\/blockquote>\n

Uwaga, bo w tym akapicie b\u0119dzie zakr\u0119cona matematyka i troch\u0119 historii. Aktualnym kalendarzem, kt\u00f3rym wszyscy si\u0119 pos\u0142ugujemy jest kalendarz gregoria\u0144ski. Zosta\u0142 on wprowadzony w XVI wieku przez papie\u017ca Grzegorza XIII. Wcze\u015bniej przed wprowadzeniem zmiany pos\u0142ugiwano si\u0119 kalendarzem julia\u0144skim – stworzonym na polecenie Juliusza Cezara. Wprowadzony jeszcze przed nasz\u0105 er\u0105, w wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw zniesiony zosta\u0142 w 1582 roku. Zreformowany kalendarz pomija\u0142 10 dni, tak aby r\u00f3wnonoc wiosenna znowu przypada\u0142a 21 marca. Spowodowa\u0142o to, \u017ce ludzie, kt\u00f3rzy poszli spa\u0107 4 pa\u017adziernika, obudzili si\u0119 5 pa\u017adziernika wed\u0142ug kalendarza julia\u0144skiego, a 15 pa\u017adziernika wed\u0142ug kalendarza gregoria\u0144skiego. R\u00f3\u017cnica ta powi\u0119ksza\u0142a si\u0119 o jeden dzie\u0144 w 1700, 1800 i 1900 roku, kt\u00f3re nie by\u0142y przest\u0119pnymi wed\u0142ug nowego porz\u0105dku (365 dni), ale by\u0142y przest\u0119pnymi wed\u0142ug kalendarza starego porz\u0105dku (366 dni). W rezultacie dzisiaj mamy r\u00f3\u017cnic\u0119 wynosz\u0105c\u0105 13 dni \u2013 co ciekawe rok 1600 i 2000 by\u0142y przest\u0119pnymi w kalendarzu gregoria\u0144skim. Co wi\u0119cej, Rosja i Grecja korzysta\u0142y z kalendarza julia\u0144skiego jeszcze w pierwszej po\u0142owie XX wieku! Powodowa\u0142o to dualizm dat nowego i starego porz\u0105dku mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi pa\u0144stwami, co z kolei przysparza\u0142o sporo problem\u00f3w. Pa\u0144stwa ju\u017c nie stosuj\u0105 kalendarza julia\u0144skiego, ale niekt\u00f3re Ko\u015bcio\u0142y wci\u0105\u017c tak, w tym w\u0142a\u015bnie Cerkiew prawos\u0142awna.<\/p>\n

Post filipowy a nie adwent<\/b><\/h3>\n

Rzymskokatolicki adwent to radosny czas oczekiwania na narodziny Chrystusa. Trwa od 1 grudnia a\u017c do zmierzchu 24 grudnia. Powinien sk\u0142ania\u0107 do refleksji nad swoim zachowaniem i zach\u0119ca\u0107 do mi\u0142osierdzia, jednak nie jest tak surowy jak Wielki Post. Jednym adwent mo\u017ce kojarzy\u0107 si\u0119 z rekolekcjami, innym z papierowymi okienkami, w kt\u00f3rych codziennie czeka czekoladka.<\/p>\n

Prawos\u0142awni nie obchodz\u0105 adwentu. Do Ro\u017cdiestwo Christowo, czyli Bo\u017cego Narodzenia, przygotowuje ich post filipowy, kt\u00f3ry zaczyna si\u0119 ju\u017c 28 listopada i trwa a\u017c do 6 stycznia w\u0142\u0105cznie, czyli 40 dni jak Wielki Post. Post w Cerkwi prawos\u0142awnej ma du\u017ce znaczenie, poniewa\u017c w znacznej mierze od niego zale\u017cy duchowe \u017cycie chrze\u015bcijanina. Przykazanie postu by\u0142o jednym z pierwszych przykaza\u0144, jakie B\u00f3g da\u0142 cz\u0142owiekowi ju\u017c w raju –\u00a0 Z wszelkiego drzewa tego ogrodu mo\u017cesz spo\u017cywa\u0107 wed\u0142ug upodobania, ale z drzewa poznania dobra i z\u0142a nie wolno ci je\u015b\u0107 (…)<\/em> (Rdz 2, 16-17). Post ma uczy\u0107 wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci, umiaru, poskramiania \u017c\u0105dz i oddania si\u0119 drugiemu cz\u0142owiekowi. Zewn\u0119trzn\u0105 oznak\u0105 postu jest niejedzenie produkt\u00f3w pochodzenia zwierz\u0119cego (jak mi\u0119so, jaja, czy nabia\u0142), a w \u015bcis\u0142e dni postu dodatkowo ryb, oleju i wina. Duchowa strona postu ma za\u015b powstrzymywa\u0107 cz\u0142owieka od z\u0142ych my\u015bli, uczynk\u00f3w i s\u0142\u00f3w. Zazwyczaj rezygnuje si\u0119 w tym czasie z imprez, hucznych biesiad, aby m\u00f3c jak najbardziej skupi\u0107 si\u0119 na modlitwie i uczynkach mi\u0142osierdzia.<\/p>\n

Oko\u0142o 220 dni w roku jest dla wiernych Cerkwi prawos\u0142awnej dniami postnymi<\/p><\/blockquote>\n

Post nie ma by\u0107 zwyk\u0142\u0105 diet\u0105 czy zamkni\u0119ciem si\u0119 w celi przed wszelkimi rozrywkami tego \u015bwiata. Ma by\u0107 po\u015bwi\u0119ceniem siebie na tyle, ile jeste\u015bmy w stanie i skupieniem si\u0119 nad byciem jak najlepszym chrze\u015bcijaninem. Co ciekawe, spo\u015br\u00f3d 365 dni w roku, oko\u0142o 220 jest dla wiernych Cerkwi prawos\u0142awnej dniami postnymi! Wynika to z post\u00f3w wielodniowych (takie jak post przed Wielkanoc\u0105, Bo\u017cym Narodzeniem, Za\u015bni\u0119ciem Bogurodzicy) i jednodniowych (np. \u015bwi\u0119to Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca Pa\u0144skiego, \u015aci\u0119cie G\u0142owy Jana Chrzciciela, czy wszystkie \u015brody i pi\u0105tki).<\/p>\n

O samym \u015bwi\u0119cie<\/b><\/h3>\n

Samo s\u0142owo \u015bwi\u0119to<\/em> (z j\u0119zyk\u00f3w s\u0142owia\u0144skich prazdnik – od s\u0142owa prazdnyj, czyli pusty<\/em>), to dzie\u0144 niezaj\u0119ty \u017cadnymi sprawami, wolny od pracy i obowi\u0105zk\u00f3w domowych. Oznacza dzie\u0144 po\u015bwi\u0119cony komu\u015b lub czemu\u015b, dzie\u0144 szczeg\u00f3lny, odr\u00f3\u017cniaj\u0105cy si\u0119 od pozosta\u0142ych. Prawos\u0142awne \u015bwi\u0119to to dzie\u0144 po\u015bwi\u0119cony Bogu, przeznaczony na modlitw\u0119 i duchowe zaj\u0119cia. \u015awi\u0119ta to wyj\u0105tkowy czas, poniewa\u017c ca\u0142\u0105 rodzin\u0105 mo\u017cemy cieszy\u0107 si\u0119 swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 i radowa\u0107 narodzinami Zbawiciela. Wsp\u00f3lne przygotowania, posi\u0142ki czy uczestnictwo w nocnym nabo\u017ce\u0144stwie \u015bwi\u0105tecznym zbli\u017caj\u0105 nas do siebie.<\/p>\n

Sama wigilia jest do\u015b\u0107 skromna i spokojna, a przynajmniej spokojna do momentu rozpakowania prezent\u00f3w. To czas na modlitw\u0119, zadum\u0119, ale i podzi\u0119kowanie Bogu za wszystko co mamy. Kolacji nie rozpoczyna si\u0119 od \u0142amania op\u0142atkiem, tylko od podzielenia prosfor\u0105, czyli chlebem eucharystycznym. To pieczywo wytwarzane z m\u0105ki, wody, soli i zakwasu, czyli w por\u00f3wnaniu do op\u0142atka nie jest prza\u015bna. Ma kszta\u0142t bu\u0142eczki zbudowanej z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci, gdzie na g\u00f3rnej odci\u015bni\u0119te s\u0105 litery IC XC NIKA i krzy\u017c (Jezus Chrystus zwyci\u0119\u017ca).<\/p>\n

\"\"

\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0<\/em><\/p><\/div>\n

Ju\u017c po \u015bwi\u0105tecznym, ca\u0142onocnym czuwaniu w cerkwi, mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o pierwszym dniu \u015bwi\u0105t. Od rana s\u0142ycha\u0107 radosne d\u017awi\u0119ki hasaj\u0105cych dzieci i przywitanie S prazdnikom!<\/em> od przybywaj\u0105cych go\u015bci. Po uczcie nadchodzi czas na \u015bpiewanie kol\u0119d i wsp\u00f3lny spacer. Pierwszego i drugiego dnia \u015bwi\u0105t mo\u017cna te\u017c spotka\u0107 kol\u0119dnik\u00f3w – najcz\u0119\u015bciej gromadk\u0119 m\u0142odzie\u017cy z w\u0142asnor\u0119cznie wykonan\u0105 gwiazd\u0105 kol\u0119dnicz\u0105. Chocia\u017c \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia to wigilia i dwa \u015bwi\u0105teczne dni, to sam okres \u015bwi\u0105teczny trwa a\u017c dwa tygodnie.<\/p>\n

Par\u0119 zwyczaj\u00f3w, tradycji i ciekawostek<\/b><\/h3>\n

Na wigilii dania powinny by\u0107 nie tylko bez mi\u0119sa, ale te\u017c i bez nabia\u0142u<\/p><\/blockquote>\n

Prawos\u0142awni nie maj\u0105 tradycji 12 potraw na wigili\u0119. Ka\u017cdy przygotowuje liczb\u0119 potraw wedle potrzeby, jednak przede wszystkim chodzi o to, aby nie marnowa\u0107 jedzenia. Dania powinny by\u0107 nie tylko bez mi\u0119sa, ale te\u017c i bez nabia\u0142u. Jednak sta\u0142\u0105 potraw\u0105 niezale\u017cnie od domu jest kutia – st\u0142uczona pszenica z miodem, makiem i bakaliami. Do\u015b\u0107 popularny jest te\u017c kisiel z owsa.<\/p>\n

\"\"

Kutia, \u017ar\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0<\/em><\/p><\/div>\n

Nie istnieje co\u015b takiego, jak kol\u0119dy prawos\u0142awne – chocia\u017c wiele os\u00f3b tak my\u015bli. S\u0105 to takie same utwory, jak wsz\u0119dzie indziej, tylko najcz\u0119\u015bciej wykonywane w j\u0119zyku ukrai\u0144skim, bia\u0142oruskim lub rosyjskim. Wystarczy sprawdzi\u0107 na Youtube i por\u00f3wna\u0107, np. Dzisiaj w Betlejem<\/em><\/a> i Nebo i Zemla<\/em><\/a>.<\/p>\n

Prawos\u0142awni nie buduj\u0105 szopek, nie znajdziemy te\u017c szopki w cerkwi. Wynika to z faktu, \u017ce to zbyt dos\u0142owne przedstawienie \u015bwi\u0119tych. Jedyn\u0105 form\u0105 wizualn\u0105 u prawos\u0142awnych s\u0105 ikony.<\/p>\n

Kol\u0119dy \u015bpiewa si\u0119 dopiero od 4 grudnia, czyli od \u015bwi\u0119ta Wprowadzenia Bogurodzicy do \u015awi\u0105tyni. Sezon na kol\u0119dowanie powinien sko\u0144czy\u0107 si\u0119 w wigili\u0119 Chrztu Pa\u0144skiego (19 stycznia), jednak w tradycji polskiej przyj\u0119\u0142a si\u0119 data Spotkania Pa\u0144skiego (2 lutego).<\/p>\n

Zwyczaj zasiadania do wsp\u00f3lnej kolacji w gronie rodzinnym w wigilijny wiecz\u00f3r znamy od male\u0144kiego. Ka\u017cdy stara si\u0119 by\u0107 wtedy lepszym, od\u015bwi\u0119tnym, bardziej rodzinnym. Jako dzieciom, \u015bwi\u0119ta mog\u0105 nam si\u0119 kojarzy\u0107 przede wszystkim z wizyt\u0105 \u015bwi\u0119tego Miko\u0142aja\/Gwiazdora\/Dziadka Mroza i pysznym jedzeniem. Jako doro\u015bli, kojarzymy je raczej z przed\u015bwi\u0105tecznym chaosem, porz\u0105dkami i pysznym jedzeniem. Czuje si\u0119 wtedy jednoczenie w g\u0142\u0119bi duszy z w\u0142asn\u0105, cz\u0119sto rozproszon\u0105 rodzin\u0105. Te niezapomniane chwile pozostaj\u0105 nam w pami\u0119ci na d\u0142ugie lata i wspominamy je z sentymentem. Wigili\u0119, co prawda, obchodzimy raz w roku, ale w\u0142asn\u0105 rodzin\u0119 tworzymy na co dzie\u0144, a nie tylko od \u015bwi\u0119ta. Czemu wi\u0119c si\u0119 nie postara\u0107, by tych pi\u0119knych i dobrych chwil by\u0142o w \u017cyciu jak najwi\u0119cej? Niezale\u017cnie od tego, czy obchodzimy \u015bwi\u0119ta w grudniu czy styczniu, powinni\u015bmy piel\u0119gnowa\u0107 w sobie rodzinne tradycje i mi\u0142o\u015b\u0107 do bli\u017aniego codziennie, a nie tylko raz w roku. Niech ten ciep\u0142y czas b\u0119dzie wspania\u0142y dla wszystkich. To od nas zale\u017cy czy \u015bwi\u0119ta b\u0119d\u0105 nam si\u0119 kojarzy\u0107 z zamieszaniem i obowi\u0105zkami, czy jednak pozwolimy sobie cieszy\u0107 si\u0119 i delektowa\u0107 tym niezwyk\u0142ym czasem, w kt\u00f3rym si\u0119 jednoczymy zamiast dzieli\u0107.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wigilia Bo\u017cego Narodzenia kojarzy si\u0119 z wyj\u0105tkowym czasem dla chrze\u015bcijan. To te\u017c czas \u015bwi\u0105t, sp\u0119dzany z rodzin\u0105 w wyj\u0105tkowej atmosferze, niezale\u017cnie od wyznania. Co ciekawe, dla prawos\u0142awnych wigilia rozpocznie si\u0119 dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[1124,1192],"class_list":["post-31221","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wt","tag-boze-narodzenie","tag-prawoslawie"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/nie-musisz-ogladac-love-actually\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wyjazd-zagraniczny-zacznij-od-jamboree\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/pobierz-aplikacje-na-tropie\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31221","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31221"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31221\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31224,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31221\/revisions\/31224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31221"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31221"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31221"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}