{"id":31253,"date":"2022-01-12T16:44:47","date_gmt":"2022-01-12T15:44:47","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=31253"},"modified":"2022-07-31T08:51:36","modified_gmt":"2022-07-31T06:51:36","slug":"nie-przerywaj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/nie-przerywaj\/","title":{"rendered":"Nie przerywaj!"},"content":{"rendered":"

Kto\u015b przejawia l\u0119k i bardzo si\u0119 m\u0119czy \u2013 co robisz? \u015amiejesz si\u0119 i pokazujesz to innym, omijasz osob\u0119, czy starasz si\u0119 zapewni\u0107 jej poczucie bezpiecze\u0144stwa? Odpowied\u017a jest chyba jasna, ale co je\u015bli sytuacja dotyczy osoby, kt\u00f3ra si\u0119 j\u0105ka? <\/strong><\/p>\n

W zesz\u0142ym roku mia\u0142am okazj\u0119 poprowadzi\u0107 zbi\u00f3rk\u0119 dla w\u0119drownik\u00f3w o tym, czym og\u00f3lnie zajmuje si\u0119 logopedia. W pewnym momencie poprosi\u0142am uczestnik\u00f3w, by porozmawiali ze sob\u0105 na dowolny temat. Zaznaczy\u0142am jednak, by w trakcie \u0107wiczenia spr\u00f3bowali uchwyci\u0107 aspekty, kt\u00f3re w og\u00f3le umo\u017cliwiaj\u0105 im t\u0119 rozmow\u0119. Po kilku minutach rozpocz\u0119li\u015bmy analiz\u0119, a w\u0119drownicy s\u0142usznie zauwa\u017cyli, \u017ce ta codzienna czynno\u015b\u0107 jest niezwykle zale\u017cna: od rozm\u00f3wc\u00f3w, ich skupienia, samopoczucia, czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych w postaci miejsca, dobiegaj\u0105cych d\u017awi\u0119k\u00f3w, tematu, atmosfery\u2026 Wreszcie rozmowy nie by\u0142oby, gdyby nie sprawno\u015b\u0107 ca\u0142ego aparatu artykulacyjnego, a tak\u017ce sprawnie dzia\u0142aj\u0105cego m\u00f3zgu, w kt\u00f3rym istniej\u0105 specjalne o\u015brodki odpowiedzialne za mow\u0119 i jej rozumienie. Usuni\u0119cie chocia\u017c jednego elementu powoduje zak\u0142\u00f3cenia \u2013 z\u0142e samopoczucie spowodowane b\u00f3lem brzucha lub stresem sprawia, \u017ce nie chce nam si\u0119 rozmawia\u0107. Brak mo\u017cliwo\u015bci wzi\u0119cia oddechu czyni m\u00f3wienie niemo\u017cliwym. A co gdyby istnia\u0142 czynnik, kt\u00f3ry przeszkadza\u0142by ci w m\u00f3wieniu przez ca\u0142y czas?<\/p>\n

Na czym polega j\u0105kanie?<\/strong><\/h3>\n

Dr Mieczys\u0142aw Ch\u0119ciek, specjalista neurologopeda, nazywa j\u0105kanie komunikatywnym zaburzeniem p\u0142ynno\u015bci m\u00f3wienia o pod\u0142o\u017cu wieloczynnikowym, kt\u00f3remu towarzysz\u0105 zak\u0142\u00f3cenia fizjologiczne, psychologiczne, j\u0119zykowe i socjologiczne, a kt\u00f3re przejawia si\u0119 skurczami mi\u0119\u015bni oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych (\u2026)<\/em>. Osoba j\u0105kaj\u0105ca si\u0119 mo\u017ce powtarza\u0107 g\u0142oski, sylaby, s\u0142owa, frazy, nienaturalnie przeci\u0105ga\u0107 niekt\u00f3re sp\u00f3\u0142g\u0142oski, a nawet wstrzymywa\u0107 d\u017awi\u0119ki oraz przep\u0142ywaj\u0105ce powietrze (tzw. bloki). Co wi\u0119cej, pojawiaj\u0105 si\u0119 skurcze mi\u0119\u015bni, kt\u00f3rych nie da si\u0119 przewidzie\u0107 – trudno jest te\u017c nad nimi zapanowa\u0107 w trakcie m\u00f3wienia.<\/p>\n

Jest wiele przyczyn j\u0105kania<\/p><\/blockquote>\n

Czy przestraszyli\u015bcie si\u0119 kiedy\u015b tak bardzo, \u017ce wasz brzuch by\u0142 ca\u0142y spi\u0119ty i pojawi\u0142o si\u0119 w nim nieprzyjemne \u0142askocz\u0105ce uczucie? Tak w\u0142a\u015bnie mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 skurcz w trakcie m\u00f3wienia i nie musi dotyczy\u0107 tylko twarzy\u00a0 \u2013 g\u0142\u00f3wnym mi\u0119\u015bniem oddechowym jest przecie\u017c przepona. Dodatkowo czasem wykszta\u0142caj\u0105 si\u0119 wsp\u00f3\u0142ruchy mi\u0119\u015bni (np. zaciskanie r\u0105k), a nawet strach przed m\u00f3wieniem (logofobia). Abstrahuj\u0105c od tego, jak j\u0105kanie brzmi i wygl\u0105da, jest ono po prostu bardzo m\u0119cz\u0105ce dla osoby m\u00f3wi\u0105cej.<\/p>\n

Czy j\u0105kanie wynika z traumy? <\/strong><\/h3>\n

Powiedzenie, \u017ce kto\u015b si\u0119 j\u0105ka, bo prze\u017cy\u0142 traum\u0119, mo\u017ce by\u0107 sporym uproszczeniem. Owszem – istnieje j\u0105kanie natury psychologicznej, kt\u00f3re mo\u017ce zosta\u0107 zapocz\u0105tkowane w momencie traumatycznego wydarzenia. Jednak przyczyn j\u0105kania jest znacznie wi\u0119cej –\u00a0 mog\u0105 by\u0107 powi\u0105zane z budow\u0105 anatomiczn\u0105 m\u00f3zgu, nadaktywno\u015bci\u0105 lub niedoczynno\u015bci\u0105 niekt\u00f3rych jego obszar\u00f3w, skutkiem uszkodzenia m\u00f3zgu podczas wypadk\u00f3w lub w trakcie przechodzenia niekt\u00f3rych chor\u00f3b.<\/p>\n

Jak rozmawia\u0107 z osob\u0105 j\u0105kaj\u0105c\u0105 si\u0119?<\/strong><\/h3>\n

Udzielaj\u0105c rad podkre\u015blasz, \u017ce widzisz problem<\/p><\/blockquote>\n

Przede wszystkim nie udzielaj z\u0142otych wskaz\u00f3wek typu: m\u00f3w wolniej<\/em>, nie denerwuj si\u0119<\/em>, spokojnie, spr\u00f3buj si\u0119 zrelaksowa\u0107<\/em>. To raczej nie zadzia\u0142a \u2013 gdyby to by\u0142o takie proste zapewne nie istnia\u0142yby programy terapii j\u0105kania. Udzielaj\u0105c rad podkre\u015blasz, \u017ce widzisz problem i nie skupiasz si\u0119 na tym, co kto\u015b do ciebie m\u00f3wi, ale w jaki spos\u00f3b to robi. Osoby w wieku nastoletnim oraz doros\u0142e w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w s\u0105 \u015bwiadome swoich zaburze\u0144 p\u0142ynno\u015bci mowy, wi\u0119c zwracanie im na to uwagi jest po prostu przykre, a w towarzystwie mo\u017ce by\u0107 odebrane jako poni\u017caj\u0105ce.<\/p>\n

W rozmowie wykazuj si\u0119 cierpliwo\u015bci\u0105 \u2013 pozw\u00f3l doko\u0144czy\u0107 zdanie i nie podpowiadaj s\u0142\u00f3w cho\u0107by to mia\u0142o d\u0142ugo trwa\u0107. Utrzymuj kontakt wzrokowy daj\u0105c tym samym poczucie, \u017ce s\u0142uchasz i skupiasz si\u0119 na tre\u015bci. Nie musisz przesadnie zwalnia\u0107 tempa swojej wypowiedzi.<\/p>\n

Psycholog kliniczny, edukator i autor Joseph Sheenan trafnie opisa\u0142 j\u0105kanie jako analogi\u0119 g\u00f3ry lodowej, gdzie zauwa\u017calne i s\u0142yszalne objawy j\u0105kania znajduj\u0105 si\u0119 powy\u017cej linii wody. Ca\u0142a niewidoczna pod powierzchni\u0105 wody g\u00f3ra jest zbiorem szerszych emocjonalnych uczu\u0107. Pami\u0119taj, \u017ce cho\u0107 zauwa\u017calne, j\u0105kanie nie jest jedyn\u0105 cech\u0105 twojego rozm\u00f3wcy.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kto\u015b przejawia l\u0119k i bardzo si\u0119 m\u0119czy \u2013 co robisz? \u015amiejesz si\u0119 i pokazujesz to innym, omijasz osob\u0119, czy starasz si\u0119 zapewni\u0107 jej poczucie bezpiecze\u0144stwa? Odpowied\u017a jest chyba jasna, ale co je\u015bli sytuacja dotyczy osoby, kt\u00f3ra si\u0119 j\u0105ka?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":24403,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-31253","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wt"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/harclump-daj-mundurowi-drugie-zycie\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/jaki-byl-2021-rok\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/pobierz-aplikacje-na-tropie\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31253","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31253"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31280,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31253\/revisions\/31280"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}