{"id":31455,"date":"2022-05-31T20:21:57","date_gmt":"2022-05-31T18:21:57","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=31455"},"modified":"2022-05-31T20:21:57","modified_gmt":"2022-05-31T18:21:57","slug":"jak-uczy-sie-mozg","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/jak-uczy-sie-mozg\/","title":{"rendered":"Jak uczy si\u0119 m\u00f3zg?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Czy proces uczenia musi kojarzy\u0107 si\u0119 negatywnie? Mo\u017ce gdyby\u015bmy wiedzieli wi\u0119cej o tym, jak dzia\u0142a m\u00f3zg oraz pami\u0119\u0107, to ten proces mia\u0142by szans\u0119 sta\u0107 si\u0119 przyjemniejszy? <\/strong><\/p>\n<p>Je\u015bli spodziewasz si\u0119, \u017ce w tym tek\u015bcie zdradz\u0119 sposoby i techniki na szybk\u0105 oraz efektywn\u0105 nauk\u0119, kt\u00f3re zawsze si\u0119 sprawdz\u0105, to od razu informuj\u0119, \u017ce nie \u2013 nie zrobi\u0119 tego. Najbardziej efektywna technika zawiera si\u0119 w s\u0142owach: czas i wysi\u0142ek \u2013 w tej kwestii raczej nie ma drogi na skr\u00f3ty. Ale nie zawsze musimy przecie\u017c umie\u0107 wszystko od A do Z.<\/p>\n<h3><strong>M\u00f3zgi maj\u0105 warstwy <\/strong><\/h3>\n<p>Czy wiesz, \u017ce w toku ewolucji kolejne warstwy m\u00f3zgu po prostu narasta\u0142y na stare? Na pocz\u0105tku by\u0142 m\u00f3zg gadzi (<em>archipalium<\/em>), kt\u00f3ry kierowa\u0142 tym, co niezb\u0119dne do prze\u017cycia, a wi\u0119c odpowiada\u0142 (i robi to nadal) za najbardziej pierwotne i prymitywne instynkty. Dalej &#8211; m\u00f3zg ssaczy (<em>paleopalium<\/em>) mie\u015bci w sobie o\u015brodki emocji, nastroju, motywacji oraz pami\u0119ci. Ostatni\u0105 warstw\u0105, kt\u00f3ra jest nasz\u0105 ewolucyjn\u0105 zdobycz\u0105, jest <em>m\u00f3zg naczelnych <\/em>(<em>neopalium<\/em>), w kt\u00f3rym znajduj\u0105 si\u0119 cztery rodzaje p\u0142at\u00f3w: czo\u0142owy, ciemieniowy, potyliczny i skroniowy. Odpowiadaj\u0105 one m.in. za zachowanie, planowanie dzia\u0142a\u0144, analiz\u0119 informacji wzrokowych oraz s\u0142uchowych.<\/p>\n<h3><strong>Priorytety i odrobina ch\u0119ci<\/strong><\/h3>\n<blockquote><p>Kluczem do sukcesu jest ustalenie priorytet\u00f3w<\/p><\/blockquote>\n<p>Nie wszystko, czego musisz si\u0119 nauczy\u0107, b\u0119dzie ci w \u017cyciu potrzebne. Z drugiej strony istniej\u0105 takie wiadomo\u015bci, kt\u00f3re z punktu widzenia przysz\u0142ego zawodu (lub po prostu \u017cycia!) musz\u0105 zosta\u0107 przyswojone i nie ma czasu na rysowanie palcem w powietrzu szlaczk\u00f3w, pr\u00f3buj\u0105c przypomnie\u0107 sobie tre\u015b\u0107 jakiego\u015b schematu lub tabeli, kt\u00f3ra co prawda by\u0142a wa\u017cna, ale trudno by\u0142o jej si\u0119 nauczy\u0107. Kluczem do sukcesu jest ustalenie priorytet\u00f3w \u2013 co musz\u0119 zaliczy\u0107, co mnie bardzo ciekawi, a co nale\u017cy wiedzie\u0107 nie tylko na egzamin, ale og\u00f3lnie? Taka analiza pozwoli ci zaplanowa\u0107 proces nauki i ustali\u0107 jej spos\u00f3b. Inaczej uczymy si\u0119 na co\u015b, co jest dla nas nudne, b\u0119dzie egzaminem zamkni\u0119tym lub otwartym, a inaczej na co\u015b, z czego wiedza b\u0119dzie musia\u0142a zosta\u0107 wykorzystana w praktyce.<\/p>\n<p>Tak, wiem \u2013 szko\u0142a, studia lub po prostu nadmiar nauki mog\u0105 zabi\u0107 ch\u0119\u0107 zdobywania wiedzy. Z drugiej strony, je\u015bli por\u00f3wnamy si\u0119 z pokoleniem naszych dziadk\u00f3w \u00a0\u2013 czy to nie przywilej mie\u0107 tak \u0142atwy dost\u0119p do wiedzy? Du\u017co zale\u017cy od nauczycieli i wyk\u0142adowc\u00f3w, kt\u00f3rzy niestety przekazuj\u0105c wiedz\u0119 robi\u0105 to tak, jakby w przetwarzaniu informacji dominowa\u0142a u nas wszystkich lewa p\u00f3\u0142kula. Rzecz w tym, \u017ce jeste\u015bmy r\u00f3\u017cni,\u00a0 a wi\u0119c i nasze m\u00f3zgi si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105. System edukacji trudniej zmieni\u0107, ale swoje my\u015blenie o nauce ju\u017c pro\u015bciej. Nie zapominaj o swojej roli w procesie uczenia si\u0119, bo mo\u017cesz przyswaja\u0107 wiedz\u0119, jak tylko ci si\u0119 podoba. Trudne terminy mo\u017cesz stara\u0107 si\u0119 zapami\u0119ta\u0107 za pomoc\u0105 <a href=\"https:\/\/lepsza-pamiec.pl\/mnemotechnika-palac-pamieci-akronimy-techniki-zapamietywania\/\">mnemotechnik<\/a> lub sprawdzi\u0107, jak inni je zapami\u0119tuj\u0105. Mnemotechniki to og\u00f3lna nazwa na sposoby pomagaj\u0105ce w zapami\u0119tywaniu (poprzez kategoryzowanie element\u00f3w wed\u0142ug podobie\u0144stwa znaczeniowego, skojarze\u0144 itd.). Dla mnie ciekawym odkryciem by\u0142a <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=gFK8ba1c2p8&amp;t=62s\">japo\u0144ski system tabliczki mno\u017cenia<\/a>, kt\u00f3ry pomaga liczy\u0107 w bardziej obrazowy spos\u00f3b.<\/p>\n<h3><strong>Pojemno\u015b\u0107 m\u00f3zgu, czyli o rodzajach pami\u0119ci <\/strong><\/h3>\n<p>Istniej\u0105 r\u00f3\u017cne rodzaje pami\u0119ci &#8211; po pierwsze pami\u0119\u0107 kr\u00f3tkotrwa\u0142a (mie\u015bci oko\u0142o 7 element\u00f3w, kt\u00f3re nast\u0119pnie ust\u0119puj\u0105 miejsca kolejnym) oraz pami\u0119\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142a. Na ten drugi rodzaj pami\u0119ci sk\u0142ada si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pami\u0119\u0107 proceduralna, dzi\u0119ki kt\u00f3rej pami\u0119tasz, jak si\u0119 je\u017adzi na nartach czy rowerze oraz pami\u0119\u0107 deklaratywna, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119: wiedza og\u00f3lna oraz nasze do\u015bwiadczenia.<\/p>\n<p>Po co w og\u00f3le o tym wspominam? Wiedza o czasie i sposobie zapami\u0119tywania informacji mo\u017ce nam pom\u00f3c. Je\u015bli uczysz si\u0119 noc przed egzaminem i masz nadziej\u0119 napisa\u0107 egzamin <em>jad\u0105c<\/em> na zasobach pami\u0119ci kr\u00f3tkotrwa\u0142ej \u2013 raczej nie k\u0142ad\u017a si\u0119 spa\u0107 i unikaj sytuacji, w kt\u00f3rych istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce przymkniesz oko. Na egzamin przespaceruj si\u0119 \u017cwawym krokiem, poniewa\u017c pami\u0119\u0107 kr\u00f3tkotrwa\u0142a najlepiej dzia\u0142a w stanie aktywno\u015bci. Z kolei pami\u0119\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142a do zapisywania nowych informacji potrzebuje spokoju i odpoczynku.<\/p>\n<h3><strong>Zapisywanie i utrwalanie nowych informacji <\/strong><\/h3>\n<blockquote><p>Na zapami\u0119tywanie maj\u0105 wp\u0142yw prze\u017cywane emocje<\/p><\/blockquote>\n<p>Zapisanie nowej informacji wymaga skupienia uwagi, dlatego tak wa\u017cne jest, by zadba\u0107 nie tylko o odpowiedni\u0105 przestrze\u0144, ale te\u017c zapewni\u0107 sobie wcze\u015bniej optymaln\u0105 ilo\u015b\u0107 snu i co\u015b zje\u015b\u0107! Na zapami\u0119tywanie maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw prze\u017cywane emocje, a im wi\u0119cej zmys\u0142\u00f3w zaanga\u017cujesz, tym lepiej. Pami\u0119\u0107 jest asocjacyjna, a wi\u0119c nowe informacje odnosimy do czego\u015b, co ju\u017c znamy. Dzieje si\u0119 to wtedy, kiedy w trakcie nauki <em>kabelki w m\u00f3zgu \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119<\/em> i nagle wszystko staje si\u0119 jasne.<\/p>\n<p>Kiedy ju\u017c w twoim m\u00f3zgu nowa informacja zostanie zapisana to zadbaj o jej regularne odtwarzanie! M\u00f3w na g\u0142os, pro\u015b o przepytywanie, wyci\u0105gaj informacje z pami\u0119ci w dowolnym momencie, s\u0142uchaj innych, kt\u00f3rzy ucz\u0105 si\u0119 tego samego, staraj si\u0119 u\u017cywa\u0107 nowej wiedzy w wielu kontekstach. Jak pisze Marzena \u017byli\u0144ska w ksi\u0105\u017cce <em>Neurodydaktyka. Nauczanie i uczenie si\u0119 przyjazne m\u00f3zgowi<\/em>, <em>im cz\u0119\u015bciej co\u015b robimy, tym lepiej funkcjonuj\u0105 okre\u015blone obwody neuronalne. Wszystko, co robimy i czemu po\u015bwi\u0119camy du\u017co czasu, znajduje odzwierciedlenie w naszej sieci neuronalnej<\/em>.<\/p>\n<p>Wrogiem pami\u0119ci jest stres: kr\u00f3tkotrwa\u0142y mobilizuje, jednak d\u0142ugotrwa\u0142y pozostawia skutki w naszym ci\u015bnieniu krwi, poziomie glukozy oraz lipid\u00f3w. Ponadto wysoki poziom kortyzolu uszkadza kom\u00f3rki hipokampa odpowiadaj\u0105cego za pami\u0119\u0107!<\/p>\n<p>Te informacje mog\u0105 przyda\u0107 si\u0119 podczas sesji i mam nadziej\u0119, \u017ce proces przygotowywania si\u0119 do egzamin\u00f3w b\u0119dzie tym razem cho\u0107 troch\u0119 spokojniejszy i niezdominowany przez stres. Nawet je\u015bli nie wykorzystasz tych informacji do nauki w\u0142asnej, to pomy\u015bl, \u017ce w harcerstwie masz szans\u0119 uczy\u0107 innych \u2013 we\u017a prosz\u0119 pod uwag\u0119, \u017ce nasze m\u00f3zgi r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od siebie, a hipokamp dzia\u0142a sprawniej, gdy informacje s\u0105 powtarzane.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy proces uczenia musi kojarzy\u0107 si\u0119 negatywnie? Mo\u017ce gdyby\u015bmy wiedzieli wi\u0119cej o tym, jak dzia\u0142a m\u00f3zg oraz pami\u0119\u0107, to ten proces mia\u0142by szans\u0119 sta\u0107 si\u0119 przyjemniejszy?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[417,860,913,861],"class_list":["post-31455","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wt","tag-mozg","tag-nauka","tag-nauka-jezykow-obcych","tag-szybka-nauka"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/skauting-to-wielka-gra\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/przepis-na-udany-zjazd\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/pobierz-aplikacje-na-tropie\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31455","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31455"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31455\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31458,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31455\/revisions\/31458"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}