{"id":31619,"date":"2022-10-16T10:13:40","date_gmt":"2022-10-16T08:13:40","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=31619"},"modified":"2023-03-19T11:26:30","modified_gmt":"2023-03-19T10:26:30","slug":"bedziesz-to-jadl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/bedziesz-to-jadl\/","title":{"rendered":"B\u0119dziesz to jad\u0142?"},"content":{"rendered":"<p><b>Szacuje si\u0119, \u017ce w Polsce co roku do koszy na \u015bmieci trafia 9 mln ton \u017cywno\u015bci. Tak\u0105 liczb\u0105 jedzenia mogliby\u015bmy nakarmi\u0107 przez ca\u0142y rok 12 mln ludzi.<\/b><\/p>\n<p>Powy\u017csze por\u00f3wnanie pomaga wyobrazi\u0107 sobie, ile marnujemy w Polsce jedzenia. Problem dotyczy wszystkich. Nikt nie mo\u017ce powiedzie\u0107: niech oni co\u015b zrobi\u0105.<\/p>\n<p>W kwestii marnowania \u017cywno\u015bci ka\u017cdy ma co\u015b za uszami \u2013 producenci, przetw\u00f3rcy, sklepy i zwykli konsumenci, czyli my wszyscy. Je\u015bli wi\u0119c chcieli\u015bcie ca\u0142\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 zrzuci\u0107 na kogo\u015b innego, to najpierw zajrzyjcie do lod\u00f3wek i koszy w waszych domach. Przypomnijcie sobie, kiedy ostatni raz wyrzucali\u015bcie przeterminowany jogurt, sple\u015bnia\u0142ego pomidora albo stary chleb.<\/p>\n<blockquote><p>Przeci\u0119tna polska rodzina w ci\u0105gu roku wyrzuca do kosza jedzenie warte oko\u0142o 3 tys. z\u0142.<\/p><\/blockquote>\n<p>No, dobrze. Przecie\u017c to tylko jeden pomidor na jaki\u015b czas? I to sple\u015bnia\u0142y! O co tyle krzyku? Niestety, badania prowadzone w ramach Programu Racjonalizacji i Ograniczenia Marnotrawstwa \u017bywno\u015bci pokazuj\u0105, \u017ce najwi\u0119kszy udzia\u0142 w marnowaniu jedzenia maj\u0105 w\u0142a\u015bnie konsumenci \u2013 jest to a\u017c 60%. Przeci\u0119tna polska rodzina w ci\u0105gu roku wyrzuca do kosza jedzenie <a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/rolnictwo\/4xp-czyli-szanuj-zywnosc\">warte oko\u0142o 3 tys. z\u0142.<\/a> Najcz\u0119\u015bciej do kosza trafia pieczywo, w\u0119dliny, owoce i warzywa.<\/p>\n<p>Szacuje si\u0119, \u017ce co roku w Polsce marnowanych jest oko\u0142o 9 mln ton \u017cywno\u015bci. Jak mo\u017cna przeczyta\u0107 na stronie ministerstwa rolnictwa, wychodzi na to, \u017ce jeden Polak marnuje a\u017c 250 kg jedzenia rocznie. To znacznie powy\u017cej europejskiej \u015bredniej, kt\u00f3ra wynosi <a href=\"https:\/\/www.gov.pl\/web\/rolnictwo\/4xp-czyli-szanuj-zywnosc\">179 kg zmarnowanej \u017cywno\u015bci<\/a> na osob\u0119 rocznie.<\/p>\n<blockquote><p>To tylko pokazuje skal\u0119 problemu nier\u00f3wnego dost\u0119pu do jedzenia<\/p><\/blockquote>\n<p>Na ca\u0142ym \u015bwiecie marnujemy 1,3 mld ton \u017cywno\u015bci. Taka ilo\u015b\u0107 wystarczy\u0142aby na wykarmienie 2 mld os\u00f3b, czyli znacznie wi\u0119cej ni\u017c obecnie cierpi z powodu g\u0142odu \u2013 tych jest oko\u0142o 870 mln na ca\u0142ym \u015bwiecie. Ta statystyka pozwala nam oszacowa\u0107, \u017ce dziewi\u0119cioma milionami ton \u017cywno\u015bci da\u0142oby si\u0119 wykarmi\u0107 w ci\u0105gu roku 12 mln os\u00f3b. To tylko pokazuje skal\u0119 problemu nier\u00f3wnego dost\u0119pu do jedzenia \u2013 w Polsce je marnujemy, a w Sudanie Po\u0142udniowym brakuje go <a href=\"https:\/\/plus.dziennikpolski24.pl\/sudan-poludniowy-wola-o-pomoc\/ar\/c15-16031083\">8,5 mln ludzi.<\/a><\/p>\n<p>Zdaj\u0105 sobie z tego spraw\u0119 pomys\u0142odawcy has\u0142a tegorocznego <a href=\"https:\/\/www.fao.org\/world-food-day\/en\">\u015awiatowego Dnia \u017bywno\u015bci,<\/a> kt\u00f3ry przypada 16 pa\u017adziernika. Has\u0142o <em>No one should be left behind<\/em> zwraca uwag\u0119, \u017ce musimy zbudowa\u0107 zr\u00f3wnowa\u017cony \u015bwiat, w kt\u00f3rym wszyscy maj\u0105 regularny dost\u0119p do wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci jedzenia.<\/p>\n<h3><b>Co mo\u017cemy zrobi\u0107?<\/b><\/h3>\n<p><em>Zr\u00f3wnowa\u017cony<\/em> oznacza te\u017c takie gospodarowanie zasobami (w tym przypadku \u017cywno\u015bci\u0105), \u017ceby ich nie marnowa\u0107. I z tym co\u015b mo\u017cemy zrobi\u0107.<\/p>\n<p>Kilka lat temu <a href=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/czystsza-oszczednosc-czystsze-srodowisko\/\">pisali\u015bmy w Na Tropie o Bea Johnson,<\/a> kt\u00f3ra postanowi\u0142a tak \u017cy\u0107, aby nie tworzy\u0107 \u015bmieci. Przez rok uzbiera\u0142a ich tylko tyle, \u017ce wszystkie zmie\u015bci\u0142y si\u0119 do s\u0142oika. Podobnie jak prekursorka ruchu <i>zero waste<\/i> mo\u017cesz zacz\u0105\u0107 od siebie i ograniczy\u0107 wyrzucanie jedzenia.<\/p>\n<p>Pom\u00f3c w tym mo\u017ce zasada 4P:<\/p>\n<ul>\n<li>\u00a0 \u00a0 \u00a0 Planuj zakupy z wyprzedzeniem,<\/li>\n<li>\u00a0 \u00a0 \u00a0 Przetwarzaj \u017cywno\u015b\u0107 w celu wyd\u0142u\u017cenia jej trwa\u0142o\u015bci,<\/li>\n<li>\u00a0 \u00a0 \u00a0 Przechowuj produkty w odpowiednich warunkach i sprawdzaj daty wa\u017cno\u015bci,<\/li>\n<li>\u00a0 \u00a0 \u00a0 Podziel si\u0119 zb\u0119dn\u0105 \u017cywno\u015bci\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n<blockquote><p>Istnieje r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy <em>nale\u017cy spo\u017cy\u0107 do<\/em> a <em>najlepiej spo\u017cy\u0107 przed<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Wszystko to wydaje si\u0119 do\u015b\u0107 proste i oczywiste. Ale kto zawsze chodzi do sklepu z list\u0105 i nigdy nie skusi\u0142 si\u0119 na dodatkow\u0105 rzecz? Cz\u0119sto jednak nieplanowane zakupy sprawiaj\u0105, \u017ce p\u00f3\u017aniej co\u015b innego nie jest zjedzone. Albo kto nie zauwa\u017cy\u0142, \u017ce co\u015b w lod\u00f3wce traci \u015bwie\u017co\u015b\u0107? Z takich zi\u00f3\u0142 mo\u017cna szybko zrobi\u0107 pyszne pesto, a z warzyw puree albo past\u0119 na kanapk\u0119. Tutaj k\u0142ania si\u0119 te\u017c odpowiednie przechowywanie \u017cywno\u015bci i sprawdzanie dat wa\u017cno\u015bci.<\/p>\n<p>Jednocze\u015bnie pami\u0119tajmy, \u017ce istnieje r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy <em>nale\u017cy spo\u017cy\u0107 do<\/em> a <em>najlepiej spo\u017cy\u0107 przed<\/em>. Ten pierwszy zwrot oznacza, \u017ce po terminie na opakowaniu jedzenie mo\u017ce nam zaszkodzi\u0107. Natomiast w drugim przypadku zjedzenie czego\u015b <em>po terminie<\/em> jest dla nas bezpieczne i jedynie mo\u017ce straci\u0107 na swoim smaku, kolorze, zapachu czy konsystencji.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Najlepiej spo\u017cy\u0107 przed i nale\u017cy spo\u017cy\u0107 do - znasz r\u00f3\u017cnic\u0119?\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/p3xU4ic2E_M?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p>Mo\u017cecie te\u017c dzieli\u0107 si\u0119 \u017cywno\u015bci\u0105, kt\u00f3rej nie uda wam si\u0119 zje\u015b\u0107. Coraz cz\u0119\u015bciej w miastach dzia\u0142aj\u0105 jad\u0142odzielnie, w kt\u00f3rych ludzie wymieniaj\u0105 si\u0119 jedzeniem. Ostatnio rozmawiali\u015bmy z dru\u017cyn\u0105 w\u0119drownicz\u0105, kt\u00f3ra tak\u0105 <a href=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/drugi-raz-primus-inter-pares\/\">jad\u0142odzielnie prowadzi w Andrychowie,<\/a> wi\u0119c mo\u017ce to te\u017c by\u0107 dobry pomys\u0142 na s\u0142u\u017cb\u0119?<\/p>\n<h3><b>Czego Ja\u015b si\u0119 nie nauczy\u2026<\/b><\/h3>\n<p>Rzadziej z problemem marnowania \u017cywno\u015bci spotkamy si\u0119 na harcerskim wyje\u017adzie. W przypadku w\u0119dr\u00f3wek raczej nikt nie zabiera do plecaka czego\u015b, czego nie zje na takim wyje\u017adzie. Mo\u017cemy si\u0119 jedynie zastanawia\u0107 nad jako\u015bci\u0105 tych posi\u0142k\u00f3w.<\/p>\n<p>Je\u015bli mowa jest o biwakach szczepu to mo\u017ce by\u0107 troch\u0119 trudniej. Znam praktyk\u0119, \u017ce niewykorzystane produkty si\u0119 rozdziela po uczestnikach, do zabrania do domu. Jednemu trafi si\u0119 s\u0142oik d\u017cemu, a drugiemu chleb kupiony trzy dni wcze\u015bniej. Co si\u0119 z nimi stanie? To ju\u017c nie jest na g\u0142owie kadry. Znam te\u017c drug\u0105 praktyk\u0119 \u2013 prowadzenie notatek, co i w jakich ilo\u015bciach zosta\u0142o zjedzone, a tak\u017ce przez ile os\u00f3b. To znacznie u\u0142atwia planowanie nast\u0119pnych zakup\u00f3w na biwak i ogranicza ryzyko, \u017ce po wyje\u017adzie zostanie nam osiem bochenk\u00f3w chleba i 2 kg pomidor\u00f3w. Kolejna opcja zak\u0142ada szacowanie, ile kto powinien zje\u015b\u0107 i zrobienie odpowiednich zakup\u00f3w.<\/p>\n<p>To o tyle wa\u017cne, \u017ce w ten spos\u00f3b mo\u017cemy pokaza\u0107 w\u0119drownikom, \u017ce mo\u017cna planowa\u0107 posi\u0142ki dla dru\u017cyny i nie marnowa\u0107 \u017cywno\u015bci, wi\u0119c tym bardziej mo\u017cna to wprowadzi\u0107 w rodzinnym domu. Albo robi\u0107 to w przysz\u0142o\u015bci, gdy nasz w\u0119drownik b\u0119dzie prowadzi\u0107 studenckie \u017cycie.<\/p>\n<p>Suma takich ma\u0142ych spraw, jak niemarnowanie \u017cywno\u015bci, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z dokonywaniem codziennych wybor\u00f3w, sprawi, \u017ce mo\u017ce nie zbawimy \u015bwiata, ale zostawimy go lepszym, ni\u017c zastali\u015bmy. A od kogo zacz\u0105\u0107 zmian\u0119, je\u015bli nie od siebie i swojego najbli\u017cszego otoczenia?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Szacuje si\u0119, \u017ce w Polsce co roku do koszy na \u015bmieci trafia 9 mln ton \u017cywno\u015bci. Tak\u0105 liczb\u0105 jedzenia mogliby\u015bmy nakarmi\u0107 przez ca\u0142y rok 12 mln ludzi.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":31632,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[271,1017],"class_list":["post-31619","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wt","tag-jedzenie-na-biwaku","tag-srodowisko"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/co-poza-studiami\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/drugi-raz-primus-inter-pares\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/pobierz-aplikacje-na-tropie\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31619","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31619"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31619\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31633,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31619\/revisions\/31633"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/31632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}