{"id":31693,"date":"2022-12-04T16:44:29","date_gmt":"2022-12-04T15:44:29","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=31693"},"modified":"2023-03-19T11:26:47","modified_gmt":"2023-03-19T10:26:47","slug":"zmieniajmy-siebie-nie-klimat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/zmieniajmy-siebie-nie-klimat\/","title":{"rendered":"Zmieniajmy siebie, nie klimat"},"content":{"rendered":"<p><strong>Rozwini\u0119te kraje b\u0119d\u0105 p\u0142aci\u0107 tym rozwijaj\u0105cym si\u0119 za walk\u0119 ze skutkami zmian klimatu \u2013 to ustalenia ostatniego szczytu klimatycznego ONZ. Dlaczego tak si\u0119 sta\u0142o? I co mo\u017cesz zrobi\u0107 dla Ziemi, nie ogl\u0105daj\u0105c si\u0119 na innych?<\/strong><\/p>\n<p>Dwa tygodnie temu sko\u0144czy\u0142 si\u0119 szczyt klimatyczny ONZ w Egipcie (COP27). Zanim si\u0119 zacz\u0105\u0142, ju\u017c budzi\u0142 kontrowersje z uwagi na jego gospodarza \u2013 pa\u0144stwo, kt\u00f3re nie jest wzorem do na\u015bladowania w kwestii praw cz\u0142owieka. Gdy si\u0119 sko\u0144czy\u0142, r\u00f3wnie\u017c nie brakowa\u0142o krytycznych g\u0142os\u00f3w. Oczekiwano jakiego\u015b prze\u0142omu i przyspieszenia w walce ze zmianami klimatu, bo te s\u0105 coraz bardziej widoczne. Jako przyk\u0142ady tych zjawisk mog\u0105 pos\u0142u\u017cy\u0107: oberwanie si\u0119 lodowca we W\u0142oszech i \u015bmier\u0107 11 os\u00f3b albo pow\u00f3d\u017a w Pakistanie, kt\u00f3ra zabi\u0142a ponad tysi\u0105ca os\u00f3b.<\/p>\n<blockquote><p>\u015arednia temperatura Ziemi w latach 2011-2020 by\u0142a wy\u017csza o 1,09 st. Celsjusza<\/p><\/blockquote>\n<p>Prze\u0142omu oczekiwano te\u017c dlatego, \u017ce wed\u0142ug Mi\u0119dzyrz\u0105dowego Panelu ds. Zmian Klimatu przy ONZ (IPCC) <a href=\"https:\/\/www.imgw.pl\/wydarzenia\/imgw-pib-nowy-raport-ipcc-o-klimacie-na-ziemi\">\u015brednia temperatura Ziemi w latach 2011-2020<\/a> by\u0142a wy\u017csza o 1,09 st. Celsjusza w por\u00f3wnaniu do \u015bredniej z lat 1850-1900. A przecie\u017c w 2015 roku na COP21 um\u00f3wiono si\u0119, \u017ce \u015brednia temperatura mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 tylko o 1,5 lub 2 stopnie Celsjusza, w por\u00f3wnaniu do \u015bredniej sprzed 1880 roku. Wed\u0142ug IPCC wzrost wi\u0119kszy ni\u017c o 2 stopnia spowoduje tak ekstremalne zjawiska pogodowe, \u017ce cz\u0142owiek nie b\u0119dzie w stanie sobie z nimi poradzi\u0107.<\/p>\n<p>Jedyn\u0105 drog\u0105 do powstrzymania katastrofy klimatycznej, wed\u0142ug ekspert\u00f3w z IPCC, jest ostre \u015bci\u0119ci emisji gaz\u00f3w cieplarnianych. W tym zakresie na COP27 nie dosz\u0142o do prze\u0142omu.<\/p>\n<h3><strong>Inny sukces szczytu klimatycznego<\/strong><\/h3>\n<p>Sukcesem szczytu klimatycznego COP27 w Egipcie jest zgoda na powo\u0142anie funduszu strat i szk\u00f3d dla pa\u0144stw rozwijaj\u0105cych si\u0119, kt\u00f3re s\u0105 najbardziej wra\u017cliwe na zmiany klimatu. Jednocze\u015bnie najmniej si\u0119 do nich przyczyni\u0142y.<\/p>\n<blockquote><p>W\u0142adze Tuvalu zdaj\u0105 si\u0119 ju\u017c pogodzone z losem<\/p><\/blockquote>\n<p>Na tej li\u015bcie jest m.in. 12-tysi\u0119czne Tuvalu, kt\u00f3re w ci\u0105gu najbli\u017cszych 30 lat mo\u017ce zosta\u0107 poch\u0142oni\u0119te przez ocean. Jego w\u0142adze zdaj\u0105 si\u0119 ju\u017c pogodzone z losem i od kilku lat staraj\u0105 si\u0119 o to, \u017ceby spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa uznawa\u0142a Tuvalu za pa\u0144stwo, <a href=\"https:\/\/wyborcza.pl\/7,177851,29151246,pierwsze-panstwo-oglosilo-ze-przenosi-sie-do-internetu-chce.html\">nawet je\u015bli nie b\u0119dzie mia\u0142o terytorium!<\/a><\/p>\n<p>Do tej grupy zaliczy\u0107 mo\u017cna te\u017c Pakistan, kt\u00f3ry w tym roku zmaga\u0142 si\u0119 z powodzi\u0105 obejmuj\u0105c\u0105 jedn\u0105 trzeci\u0105 tego kraju. Jej przyczyny zwi\u0105zane s\u0105 ze zmianami klimatu, wi\u0119c <a href=\"https:\/\/wydarzenia.interia.pl\/zagranica\/news-jedna-trzecia-pakistanu-pod-woda-bogaci-powinni-placic-odszk,nId,6264315\">w\u0142adze Pakistanu wezwa\u0142y kraje rozwini\u0119te do p\u0142acenia odszkodowa\u0144.<\/a><\/p>\n<h3><strong>Emisje gaz\u00f3w cieplarnianych a zmiany klimatu<\/strong><\/h3>\n<p>Dlaczego pa\u0144stwa rozwini\u0119te maj\u0105 p\u0142aci\u0107 krajom rozwijaj\u0105cym si\u0119, je\u015bli nawiedzi je pow\u00f3d\u017a albo susza, a tak\u017ce w ramach zapobiegania ich skutkom? O tym pr\u00f3bowano dyskutowa\u0107 od lat, ale dopiero w tym roku uda\u0142o si\u0119 doj\u015b\u0107 do porozumienia.<\/p>\n<p>\u017beby odpowiedzie\u0107 na to pytanie, musimy u\u015bwiadomi\u0107 sobie, kto odpowiada za obecne zmiany klimatu. Przez miliardy lat zmiany klimatu by\u0142y naturalne \u2013 mieli\u015bmy epoki lodowcowe i cieplejsze okresy, wynikaj\u0105ce ze zmiany nachylenia osi Ziemi, aktywno\u015bci S\u0142o\u0144ca lub pr\u0105d\u00f3w morskich. Jednak dzisiaj zmiany klimatu s\u0105 gwa\u0142towniejsze i spowodowane emisj\u0105 gaz\u00f3w cieplarnianych, zatrzymuj\u0105cych ciep\u0142o w atmosferze i zwi\u0119kszaj\u0105c\u0105 temperatur\u0119 na Ziemi. A za te emisje odpowiada cz\u0142owiek.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Przyczyny i skutki zmiany klimatu (PL)\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/2HoyXPX0ohc?start=3&#038;feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<blockquote><p>Problemem nie s\u0105 gazy cieplarniane same w sobie, ale ich nadwy\u017cka<\/p><\/blockquote>\n<p>Co wa\u017cne, gazy cieplarniane wyst\u0119puj\u0105 w atmosferze naturalnie, ale nie w a\u017c tak du\u017cej ilo\u015bci, jak obecnie! Ta nadwy\u017cka gaz\u00f3w cieplarnianych pochodzi ze spalania paliw kopalnych (w\u0119gla, ropy naftowej, gazu), a tak\u017ce innej ludzkiej aktywno\u015bci, jak wycinka las\u00f3w czy hodowla zwierz\u0105t. Problemem nie s\u0105 gazy cieplarniane same w sobie, ale ich nadwy\u017cka. Pami\u0119tajmy, \u017ce <a href=\"https:\/\/ec.europa.eu\/clima\/sites\/youth\/causes_pl\">zmiany klimatu to nie tylko wzrost temperatury,<\/a> ale te\u017c wzrost poziomu m\u00f3rz, topnienie lodowc\u00f3w, cz\u0119stsze wyst\u0119powanie ekstremalnych zjawisk pogodowych czy zmiany w ilo\u015bci opad\u00f3w atmosferycznych.<\/p>\n<p>Tutaj wracamy do kwestii odpowiedzialno\u015bci za emisje gaz\u00f3w cieplarnianych. Najwi\u0119cej emituj\u0105 Chiny, bo a\u017c 10,3 mld ton dwutlenku w\u0119gla rocznie, USA ponad po\u0142ow\u0119 tego, a na trzecim miejscu jest Unia Europejska. Ale je\u015bli we\u017amiemy pod uwag\u0119 liczb\u0119 ludno\u015bci, oka\u017ce si\u0119, \u017ce Chiny emituj\u0105 8 ton na osob\u0119, a USA a\u017c 16 ton na osob\u0119. Jason Hickel w ksi\u0105\u017cce <em>Mniej znaczy lepiej<\/em> (sk\u0105d pochodz\u0105 dane o emisji opisane w tym akapicie) proponuje, \u017ceby uwzgl\u0119dnia\u0107 emisje kraj\u00f3w w perspektywie historycznej. W ten spos\u00f3b wyjdzie nam, \u017ce za problem odpowiadaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie USA i Europa Zachodnia, a szerzej ujmuj\u0105c \u2013 kraje bogatej P\u00f3\u0142nocy.<\/p>\n<p>Wiedz\u0105c ju\u017c, \u017ce za zmiany klimatu odpowiada emisja gaz\u00f3w cieplarnianych, a te pochodz\u0105 g\u0142\u00f3wnie od bogatych pa\u0144stw, mamy ju\u017c odpowied\u017a, dlaczego maj\u0105 one p\u0142aci\u0107 pa\u0144stwom rozwijaj\u0105cym si\u0119 za walk\u0119 z ich skutkami.<\/p>\n<p>Zgoda na powo\u0142anie funduszu, a jego dzia\u0142anie to dwie r\u00f3\u017cne sprawy. Zasady wp\u0142at i wyp\u0142at z funduszu maj\u0105 by\u0107 ustalone p\u00f3\u017aniej. Wiadomo, \u017ce pieni\u0105dze maj\u0105 zapobiega\u0107 lub \u0142agodzi\u0107 skutki zmian klimatu. Sama decyzja jest ju\u017c pewnym prze\u0142omem, cho\u0107 nie tak spektakularnym, jak porozumienie paryskie z 2015 roku czy protok\u00f3\u0142 z Kioto w 1997 roku albo szczyt Ziemi w 1992 roku.<\/p>\n<h3><strong>Co mo\u017cesz zrobi\u0107 dla Ziemi?<\/strong><\/h3>\n<p>Na fali porozumienia paryskiego z 2015 roku poszczeg\u00f3lne pa\u0144stwa deklaruj\u0105 walk\u0119 z emisjami gaz\u00f3w cieplarnianych. Unia Europejska chce by\u0107 neutralna klimatycznie do 2050 roku (do 2030 roku zredukowa\u0107 emisje o 55%). O neutralno\u015bci klimatycznej w 2050 roku my\u015bl\u0105 te\u017c w\u0142adze USA, a Chiny og\u0142osi\u0142y, \u017ce osi\u0105gn\u0105 to do 2060 roku.<\/p>\n<blockquote><p>Mo\u017cemy zwraca\u0107 uwag\u0119 na wiele ma\u0142ych spraw<\/p><\/blockquote>\n<p>Czy to si\u0119 uda i za 30 lat b\u0119dziemy \u017cy\u0107 w innym \u015bwiecie? Wierz\u0119, \u017ce tak. Ale mo\u017cemy te\u017c wzi\u0105\u0107 sprawy w swoje r\u0119ce. W swoich \u015brodowiskach i codziennym \u017cyciu mo\u017cemy zwraca\u0107 uwag\u0119 na wiele ma\u0142ych spraw. Jedn\u0105 z nich jest niemarnowanie \u017cywno\u015bci, o czym <a href=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/bedziesz-to-jadl\/\">pisali\u015bmy niedawno w Na Tropie.<\/a> Mo\u017cemy te\u017c skorzysta\u0107 z propozycji programowych dost\u0119pnych w Centralnym Banku Pomys\u0142\u00f3w ZHP. Jedn\u0105 z nich jest <a href=\"https:\/\/cbp.zhp.pl\/program\/strategiczna-gra-dydaktyczna-zrownowazony-rozwoj\/\">gra strategiczna o zr\u00f3wnowa\u017conym rozwoju.<\/a> Kolejna rzecz to <a href=\"https:\/\/cbp.zhp.pl\/propozycje\/earth-tribe-wersja-polska\/\">publikacja Earth Tribe,<\/a> przygotowana we wsp\u00f3\u0142pracy z Programem \u015arodowiskowym Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych i WWF. Dzi\u0119ki tym publikacjom mo\u017cemy dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o zr\u00f3wnowa\u017conym rozwoju i zmianach klimatu, a tak\u017ce przekaza\u0107 t\u0119 wiedz\u0119 dalej.<\/p>\n<p>W codziennym \u017cyciu mo\u017cemy zmieni\u0107 kilka swoich nawyk\u00f3w i do\u0142\u0105czy\u0107 do os\u00f3b, kt\u00f3re ju\u017c to zrobi\u0142y. Wystarczy nie marnowa\u0107 wody, zmieni\u0107 diet\u0119, segregowa\u0107 odpady, oszcz\u0119dza\u0107 papier oraz pr\u0105d, a tak\u017ce wybiera\u0107 rower lub transport zbiorowy, zamiast samochodu. Wi\u0119cej o tym pisali\u015bmy w artykule <a href=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/zmien-sie\/\"><em>Zmie\u0144 si\u0119<\/em><\/a>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rozwini\u0119te kraje b\u0119d\u0105 p\u0142aci\u0107 tym rozwijaj\u0105cym si\u0119 za walk\u0119 ze skutkami zmian klimatu \u2013 to ustalenia ostatniego szczytu klimatycznego ONZ. Dlaczego tak si\u0119 sta\u0142o? I co mo\u017cesz zrobi\u0107 dla Ziemi, nie ogl\u0105daj\u0105c si\u0119 na innych?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":24278,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[952,951,1123],"class_list":["post-31693","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wt","tag-ekologia","tag-klimat","tag-zmiany-klimatu"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/czuwam-dla-siebie\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wychowam-swojego-nastepce-2\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/pobierz-aplikacje-na-tropie\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31693","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31693"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31693\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31695,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31693\/revisions\/31695"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31693"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31693"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31693"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}