{"id":31862,"date":"2023-03-30T14:24:07","date_gmt":"2023-03-30T12:24:07","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=31862"},"modified":"2023-03-29T23:31:17","modified_gmt":"2023-03-29T21:31:17","slug":"czy-filozofia-jeszcze-zyje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/czy-filozofia-jeszcze-zyje\/","title":{"rendered":"Czy filozofia jeszcze \u017cyje?"},"content":{"rendered":"<p><b>Wystawk\u0119 z serii filozof\u00f3w klasycznych widzia\u0142am codziennie, ale nigdy nie kusi\u0142o mnie po ni\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107. Bo kto przecie\u017c chcia\u0142aby czyta\u0107 pompatyczne potoki my\u015bli facet\u00f3w rodem z antyku, ubranych w prze\u015bcierad\u0142a? My\u015bla\u0142am, \u017ce nikogo to ju\u017c nie interesuje i si\u0119 powa\u017cnie zdziwi\u0142am.<\/b><\/p>\n<p>Moja przygoda z filozofi\u0105 zacz\u0119\u0142a si\u0119 od nam\u00f3wienia mnie na zapoznanie si\u0119 z <i>Rozmy\u015blaniami<\/i> Marka Aureliusza. Do\u015b\u0107 ciekawa propozycja, przecie\u017c to utw\u00f3r maj\u0105cy prawie 2 tysi\u0105ce lat, wi\u0119c jak mia\u0142by pom\u00f3c mi odpowiedzie\u0107 na nieodpowiedziane? W\u0105tpi\u0119, \u017ce si\u0119gn\u0119\u0142abym po to, gdyby nie fakt, \u017ce po pierwsze &#8211; pozycja nie nale\u017cy do grubych, a po drugie &#8211; zosta\u0142am zapewniona o odnalezieniu odpowiedzi na trapi\u0105ce mnie wtedy problemy. Frustrowa\u0142 mnie smutek, jak i wiele egzystencjalnych pyta\u0144, nie rozumia\u0142am swoich uczu\u0107 &#8211; wi\u0119c je\u015bli ksi\u0105\u017cka mia\u0142a by\u0107 promykiem nadziei, to czemu nie? Spokojnie, nie porzuci\u0142am terapii czy lek\u00f3w na rzecz ksi\u0105\u017cki. Raczej by\u0142o to spr\u00f3bowanie dla \u015bwi\u0119tego spokoju, \u017ceby nie s\u0142ucha\u0107 wi\u0119cej komentarzy i uci\u0105\u0107 nagabywanie. Na szcz\u0119\u015bcie bardzo mi\u0142o si\u0119 zaskoczy\u0142am i wyci\u0105gn\u0119\u0142am wiele wniosk\u00f3w.<\/p>\n<h3><b>\u015awiat si\u0119 zmienia, ale problemy nie<\/b><\/h3>\n<blockquote><p><i>Rozmy\u015blania <\/i>mo\u017cna nazwa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0105 psychologiczn\u0105. Posun\u0119\u0142abym si\u0119 do okre\u015blenia: coaching<\/p><\/blockquote>\n<p>Okazuje si\u0119, \u017ce nasze wsp\u00f3\u0142czesne problemy niewiele r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od tych antycznych. W staro\u017cytnej Grecji i w aktualnej Polsce ludzie martwi\u0105 si\u0119 o bliskich, pieni\u0105dze, boj\u0105 si\u0119 \u015bmierci, mierz\u0105 si\u0119 z b\u00f3lem. Czytaj\u0105c, z lekka nie dowierza\u0142am, jak bardzo problemy te by\u0142y zbli\u017cone do naszych. Mimo up\u0142ywu lat, post\u0119pu technologii i medycyny pewne tematy pozostaj\u0105 nie do unikni\u0119cia. Czy to nie jest troch\u0119 smutne? Na sw\u00f3j spos\u00f3b na pewno tak, ale nie wiem, czy p\u0142ywanie w rozpaczy jest teraz dobrym pomys\u0142em. Lepszym rozwi\u0105zaniem jest ws\u0142uchanie si\u0119 w s\u0142owa Aureliusza. <i>Rozmy\u015blania <\/i>mo\u017cna nazwa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0105 psychologiczn\u0105. Ba! Posun\u0119\u0142abym si\u0119 do okre\u015blenia jej coachingiem (a m\u00f3wi\u0119 to jako cz\u0142owiek z <em>guilty pleasure<\/em> dot. czytania, analizowania i krytykowania ksi\u0105\u017cek motywuj\u0105cych). Tylko to nie s\u0105 puste s\u0142owa w stylu <em>dasz rad\u0119, b\u0105d\u017a lepsz\u0105 wersj\u0105 siebie, za kt\u00f3rymi nic nie idzie. Bycie dobry cz\u0142owiekiem zazwyczaj nam si\u0119 kojarzy z byciem dobrym wobec innych. Aureliusz za\u015b uczy nas, jak by\u0107 do<\/em>brym zaczynaj\u0105c od siebie \u2013 jak by\u0107 dobrym cz\u0142owiekiem DLA SIEBIE, a dopiero potem dla innych. Skupia si\u0119 na tym, co czuje, dlaczego i co mo\u017ce z tym zrobi\u0107. Bardzo kojarzy\u0142o mi si\u0119 to z \u0107wiczeniami z psychoterapii, kt\u00f3rej przecie\u017c wtedy jeszcze nie by\u0142o.<\/p>\n<h3><b>Jak \u017cy\u0107 dobrze?<\/b><\/h3>\n<p>Przede wszystkim \u015bwiadomie. Jak mieliby\u015bmy przesta\u0107 si\u0119 z\u0142o\u015bci\u0107, nie wiedz\u0105c nawet, co wywo\u0142uje w nas frustracj\u0119? Tu wchodzi stoicyzm. Tak, ten stoicyzm cz\u0119sto opacznie rozumiany w szkole. Oczywi\u015bcie, \u017ce te\u017c przerabia\u0142am w\u0105tek Kochanowskiego jako stoika, kt\u00f3ry odrzuca od siebie wszelkie (w tym oczywi\u015bcie te trudne) emocje. Brzmia\u0142o to absurdalnie, bo jak cz\u0142owiek, i to po \u017ca\u0142obie po swoich c\u00f3rkach, mia\u0142by nie czu\u0107 rozpaczy? No w\u0142a\u015bnie, czu\u0142 i mia\u0142 do tego \u015bwi\u0119te prawo. Ten prawdziwy stoicyzm, wywodz\u0105cy si\u0119 od Zenona z Kition i kultywowany przez jego uczni\u00f3w, nigdy nie odrzuca\u0142 emocji. Uczy\u0142 za\u015b akceptowa\u0107 je i rozumie\u0107. Je\u015bli wydarzy si\u0119 co\u015b, co ci\u0119 zdenerwuje, to raczej b\u0119dziesz zdenerwowany (no bo przecie\u017c gdyby\u015b m\u00f3g\u0142, to by\u015b si\u0119 nie denerwowa\u0142, to chyba logiczne). Tylko masz dwa wyj\u015bcia. Albo b\u0119dziesz zdenerwowany i w tej frustracji b\u0119dziesz niszczy\u0107 wszystko dooko\u0142a i krzywdzi\u0107 innych i siebie, albo zastanowisz si\u0119, co wywo\u0142a\u0142o w tobie te emocje i co mo\u017cesz z nimi zrobi\u0107. Roz\u0142o\u017cenie my\u015bli i przekona\u0144 na czynniki pierwsze to podstawowe narz\u0119dzie wsp\u00f3\u0142czesnej terapii poznawczo-behawioralnej. W tym nurcie chodzi o to, aby po dog\u0142\u0119bnej analizie zrozumie\u0107 w\u0142asne my\u015bli, oczekiwania czy zachowania. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna wy\u0142apa\u0107 i pracowa\u0107 nad fa\u0142szywymi czy obci\u0105\u017caj\u0105cymi przekonaniami. Psychoterapia to nie \u017cadne szama\u0144stwo, wprowadzanie w hipnozy czy rozmowy na kozetce rodem z film\u00f3w. O podobnych mitach mo\u017cecie przeczyta\u0107 w tek\u015bcie <a href=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/psychomitologia\/\"><i>Psychomitologia<\/i><\/a>, kt\u00f3ry opublikowali\u015bmy na pocz\u0105tku marca.<\/p>\n<h3><b>Gdzie znale\u017a\u0107 filozofi\u0119?<\/b><\/h3>\n<p>Mo\u017cna szuka\u0107 jej wsz\u0119dzie. W ko\u0144cu sama nazwa roz\u0142o\u017cona na czynniki pierwsze oznacza<i> umi\u0142owanie m\u0105dro\u015bci<\/i>. Jasne, \u017ce mo\u017cna od razu si\u0119gn\u0105\u0107 do tekst\u00f3w Platona, a potem rozwa\u017ca\u0107 wiersze Wis\u0142awy Szymborskiej, kt\u00f3ra wchodzi z nim i jego pogl\u0105dami w polemik\u0119 (<i>Platon, czyli dlaczego <\/i>i <i>Utopia<\/i>). Nie wiem tylko, czy warto wskakiwa\u0107 samemu w tak g\u0142\u0119bok\u0105 wod\u0119 bez przewodnika (nawi\u0105zuj\u0105c oczywi\u015bcie do jaskini plato\u0144skiej). Przynajmniej na pocz\u0105tku polecam da\u0107 si\u0119 poprowadzi\u0107 \u2013 mo\u017ce wtedy nie zrazisz si\u0119 tak szybko.<\/p>\n<p>Idealnym przyk\u0142adem by\u0142aby ksi\u0105\u017cka <a href=\"https:\/\/lubimyczytac.pl\/ksiazka\/5037924\/mysl-jak-rzymski-cesarz-praktykuj-stoicyzm-marka-aureliusza\"><em>My\u015bl jak rzymski cesarz<\/em><\/a>. Donald Robertson opisuje proces powstawania stoicyzmu, \u017cycie Aureliusza, i to, jak wydarzenia z jego \u017cycia wp\u0142yn\u0119\u0142y na to, co powsta\u0142o w\u0142a\u015bnie jako <i>Rozmy\u015blania<\/i>. Je\u015bli kto\u015b jest po oryginalnej lekturze, to ta ksi\u0105\u017cka b\u0119dzie stanowi\u0107 idealne uzupe\u0142nienie. Autor t\u0142umaczy i interpretuje antyczny tekst tak, aby\u015bmy mogli wyci\u0105gn\u0105\u0107 z niego jak najwi\u0119cej i t\u0142umaczy, w jaki spos\u00f3b mo\u017cna owe rady wprowadzi\u0107 w \u017cycie, lub dostosowa\u0107 do obecnych reali\u00f3w. Je\u015bli pos\u0142ugujecie si\u0119 angielskim (lub chcecie go szlifowa\u0107) polecam r\u00f3wnie\u017c podcast <i>Philosophize this! <\/i>Podcasterzy poruszaj\u0105 nie tylko r\u00f3\u017cne warto\u015bci i tematy, ale i przywo\u0142uj\u0105 sylwetki wiele mniej lub bardziej znanych filozofek i filozof\u00f3w. A je\u015bli nie lubicie lub nie mo\u017cecie s\u0142ucha\u0107, na stronie znajdziecie transkrypcj\u0119 ka\u017cdego odcinka.<\/p>\n<blockquote><p>\u015awiadomo\u015b\u0107 emocji, uczu\u0107, zachowa\u0144 mo\u017ce pom\u00f3c nam lepiej zrozumie\u0107 \u015bwiat<\/p><\/blockquote>\n<p>Nie twierdz\u0119, \u017ce filozofia jest dla ka\u017cdego i ka\u017cdy teraz znajdzie przyjemno\u015b\u0107 w rozmy\u015blaniu nad sensem \u017cycia. Jednak \u015bwiadomo\u015b\u0107 emocji, uczu\u0107, zachowa\u0144 mo\u017ce pom\u00f3c nam lepiej zrozumie\u0107 \u015bwiat, a przede wszystkim siebie. Ludzie w (nie tylko) dzisiejszych czasach du\u017co my\u015bl\u0105, a ma\u0142o rozumiej\u0105. Zamartwiamy si\u0119, cz\u0119sto m\u00f3wimy o overthinkingu, mamy przekonania, kt\u00f3re powtarzamy beznami\u0119tnie. Ale jak dobrze w tym wszystkim widzimy siebie i swoje potrzeby? <i>Nie \u017cyj tak, jakby\u015b mia\u0142 zamiar \u017cy\u0107 dziesi\u0119\u0107 tysi\u0119cy lat. Nieuniknione wisi nad tob\u0105. Dop\u00f3ki \u017cyjesz, dop\u00f3ki mo\u017cna &#8211; b\u0105d\u017a dobry<\/i> &#8211; Marek Aureliusz <i>Rozmy\u015blania.<\/i><\/p>\n<p><i>\u00a0<\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wystawk\u0119 z serii filozof\u00f3w klasycznych widzia\u0142am codziennie, ale nigdy nie kusi\u0142o mnie po ni\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107. Bo kto przecie\u017c chcia\u0142aby czyta\u0107 pompatyczne potoki my\u015bli facet\u00f3w rodem z antyku, ubranych w prze\u015bcierad\u0142a? My\u015bla\u0142am, \u017ce nikogo to ju\u017c nie interesuje i si\u0119 powa\u017cnie zdziwi\u0142am.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-31862","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ntk"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/zwiazek-na-odleglosc\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/dwie-roty-jedno-przyrzeczenie\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/pobierz-aplikacje-na-tropie\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31862","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31862"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31862\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31864,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31862\/revisions\/31864"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31862"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31862"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31862"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}