M\u0142odsi jak i starsi w swoich wspomnieniach z dzieci\u0144stwa na pewno pami\u0119taj\u0105 przystrojone w kolorowe fata\u0142aszki lalki Barbie. Tylko czy niewinny blask brokatowego r\u00f3\u017cu nie skrywa jakiej\u015b ciemnej strony?<\/b><\/p>\n
Barbie. Nieznane oblicza<\/i> to nazwa czasowej wystawy w Muzeum Sztuk U\u017cytkowych w Poznaniu.<\/a> Kuratork\u0105 wystawy jest Aleksandra Pod\u017corska, a wszystkie prezentowane tam lalki pochodz\u0105 z prywatnych zbior\u00f3w czterech os\u00f3b. Byli\u015bmy tam w redakcyjnym gronie.<\/p>\n Tw\u00f3rczyni\u0105 Barbie jest Ruth Handler \u2013 c\u00f3rka polskich \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy na pocz\u0105tku XX wieku wyemigrowali z b\u0119d\u0105cej pod zaborem rosyjskim Warszawy do USA. G\u0142\u00f3wn\u0105 inspiracj\u0105 Ruth by\u0142y jej dzieci: Barbra i Kenneth; st\u0105d te\u017c pochodzi Barbie i Ken, jako zdrobnienie tych imion. Pa\u0144stwo Handler wraz z Haroldem Matsonem zak\u0142adaj\u0105 firm\u0119 Mattel \u2013 znanego dzisiaj producenta lalek. Wystawa \u015bwietnie opisuje to, co dzieje si\u0119 w tym czasie na scenie politycznej (i nie tylko) w Stanach Zjednoczonych, jak i Europie. Nadaje to szerszy kontekst, t\u0142umacz\u0105c, dlaczego p\u00f3\u017aniejsza Barbie jest taka, a nie inna.<\/p>\n Wychodz\u0105c na przek\u00f3r systemowi, Barbie w ci\u0105gu dw\u00f3ch pierwszych lat pokazano w r\u00f3\u017cnych zawodach<\/p><\/blockquote>\n Pami\u0119tajmy, \u017ce pocz\u0105tek XX wieku to dopiero pierwsze kroczki w uczynieniu kobiet niezale\u017cnymi i samodzielnymi istotami. Niestety wiele kraj\u00f3w jeszcze d\u0142ugo zwleka\u0142o z nadaniem im pe\u0142ni praw wyborczych. Do dzisiaj s\u0142ycha\u0107 echa postrzegania roli kobiety jako wy\u0142\u0105cznie kury domowej. W 1959 roku na Mi\u0119dzynarodowych Targach Zabawek w Nowym Jorku lalka zostaje zaprezentowana po raz pierwszy. W latach 60. w USA ponad 2\/3 kobiet deklarowa\u0142o ch\u0119\u0107 pracy poza domem, ale w rzeczywisto\u015bci prac\u0119 zawodow\u0105 podejmowa\u0142o zaledwie 30%. Wychodz\u0105c na przek\u00f3r systemowi, Barbie w ci\u0105gu dw\u00f3ch pierwszych lat istnienia zosta\u0142a zaprezentowana jako projektantka mody, baletnica, stewardessa czy piel\u0119gniarka. Mia\u0142o to motywowa\u0107 m\u0142ode dziewczynki do zostania w przysz\u0142o\u015bci kim sobie tylko wymarz\u0105. Zosta\u0142a tak\u017ce wydana Barbie ko\u0144cz\u0105ca college (odpowiednik polskich studi\u00f3w pierwszego stopnia). Sta\u0142o si\u0119 to 6 lat przed otworzeniem si\u0119 Uniwersytet\u00f3w Yale i Princeton na p\u0142e\u0107 \u017ce\u0144sk\u0105. Lata mijaj\u0105 i wraz z nowymi zawodami firma przedstawia nam kole\u017canki Barbie: lalki czarnosk\u00f3re, z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 ruchow\u0105, czy po chemioterapii. Musia\u0142o jednak min\u0105\u0107 prawie 60 lat, \u017ceby ukaza\u0142y si\u0119 lalki z innym typem sylwetki.<\/p>\n Talia jest tak w\u0105ska, \u017ce w brzuchu zmie\u015bci\u0142oby si\u0119 tylko p\u00f3\u0142 w\u0105troby i kilkadziesi\u0105t centymetr\u00f3w jelita<\/p><\/blockquote>\n Na pierwszy rzut oka lalka Barbie nie wygl\u0105da zbyt podejrzanie \u2013 ot, \u0142adna podobizna dziewczyny. Tylko, \u017ce nie do ko\u0144ca. Skoro lalka od pocz\u0105tku mia\u0142a by\u0107 idea\u0142em, do kt\u00f3rego d\u0105\u017c\u0105 dziewczynki, to i jej wygl\u0105d sta\u0142 si\u0119 obiektem na\u015bladowania. Odwieczny makija\u017c (nawet \u015bwinka w jednym z zestaw\u00f3w na wystawie mia\u0142a cienie i rz\u0119sy) to jedno, ale d\u0105\u017cenie do figury takiej, jak\u0105 ma lalka, jest zwyczajnie niemo\u017cliwe. Skoro jest ona wykonana w skali 1:6, to w ludzkich wymiarach mia\u0142aby 175 cm wzrostu i 50 kg wagi. Wed\u0142ug BMI (Body Mass Index<\/i> – wska\u017anik masy cia\u0142a) takie parametry oznaczaj\u0105 niedowag\u0119. Talia jest tak w\u0105ska, \u017ce w brzuchu zmie\u015bci\u0142oby si\u0119 tylko p\u00f3\u0142 w\u0105troby i kilkadziesi\u0105t centymetr\u00f3w jelita (przypominam, \u017ce jelita maj\u0105 \u0142\u0105cznie ok. 8 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci!). Wi\u0119cej na ten temat znajdziecie w kr\u00f3ciutkim filmie fizyka Tomasza Ro\u017cka.<\/a> Stworzenie takiej lalki to jedno, ale innym potkni\u0119ciem firmy by\u0142o wydanie akcesori\u00f3w do lalek: poradnika Barbie Jak schudn\u0105\u0107 <\/i>z rad\u0105 Nie jedz!<\/i> oraz wagi dla lalki, kt\u00f3ra wskazywa\u0142a 110 funt\u00f3w, czyli w\u0142a\u015bnie 50 kg.<\/p>\n Niestety, nie by\u0142a to jedyna wpadka wizerunkowa tej firmy. Najcz\u0119\u015bciej potkni\u0119cia wynika\u0142y z niedok\u0142adnego przygotowania informacji i ignorancji wobec obcych kultur, skutkuj\u0105cej ich sp\u0142yceniem i stereotypizacj\u0105. Podawano b\u0142\u0119dne, a nawet krzywdz\u0105ce informacje. Chyba najbardziej niefortunn\u0105 seri\u0105 by\u0142y Oriental Barbie<\/i>. Powsta\u0142a wtedy r\u00f3wnie\u017c polska Barbie! Mia\u0142a blond w\u0142osy zaplecione w dwa warkocze, wianek, a str\u00f3j by\u0142 kompilacj\u0105 r\u00f3\u017cnych popularnych stroj\u00f3w ludowych. Tyle \u017ce zn\u00f3w przed wydaniem jej zawi\u00f3d\u0142 research. Opis z pude\u0142ka z 1998 r. przedstawia\u0142 Polsk\u0119 jako s\u0105siada Czechos\u0142owacji (kt\u00f3ra nie istnia\u0142a od 5 lat), w kt\u00f3rej to Polacy \u015bwi\u0119tuj\u0105, ta\u0144cz\u0105c polk\u0119 \u2013 polski narodowy taniec. Owszem, ta\u0144czy si\u0119 polk\u0119 w Polsce, ale sam taniec pochodzi z Czech.<\/p>\n Barbie aktualnie ma szerok\u0105 gam\u0119 reprezentacyjn\u0105. Obecnie wyst\u0119puj\u0105 lalki w r\u00f3\u017cnych kolorach sk\u00f3ry (r\u00f3wnie\u017c z bielactwem czy albinizmem), o r\u00f3\u017cnych kszta\u0142tach (od 2016 wyst\u0119puj\u0105 lalki o figurze zaokr\u0105glonej, niskie i wysokie), czy z chorobami lub niepe\u0142nosprawno\u015bciami. Do tego one wszystkie podejmuj\u0105 najr\u00f3\u017cniejsze zawody \u015bwiata. Wyst\u0119puj\u0105 lalki starsze i m\u0142odsze, w ci\u0105\u017cy, czy nawet z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 porodu (i odczepianym na magnes brzuchem!). Fascynuj\u0105ce jednak, \u017ce wszystkie te rzeczy przydarzaj\u0105 si\u0119 przyjaci\u00f3\u0142kom Barbie. Sama bohaterka jest zawsze przedstawiana jako ten pi\u0119kny i zdrowy idea\u0142.<\/p>\n Lalki mia\u0142y umacnia\u0107 w dziewczynkach przekonanie, \u017ce \u015bwiat nale\u017cy do nich<\/p><\/blockquote>\n Mattel wypu\u015bci\u0142 te\u017c seri\u0119 inspirowan\u0105 prawdziwymi kobietami, kt\u00f3re w jaki\u015b spos\u00f3b przetar\u0142y szlak w historii swojej dziedziny. Mia\u0142y umacnia\u0107 w dziewczynkach przekonanie, \u017ce \u015bwiat nale\u017cy do nich. Ho\u0142d w postaci lalki otrzyma\u0142a malarka Frida Kahlo, wokalistka jazzowa Ella Fitzgerald czy aktywistka Rosa Parks.<\/p>\n Jednak nie wok\u00f3\u0142 samych lalek \u015bwiat si\u0119 kr\u0119ci. Od 2001 roku mogli\u015bmy spotka\u0107 nasz\u0105 ulubion\u0105 blondynk\u0119 na ekranie. Jako pierwsza powsta\u0142a Barbie w Dziadku do orzech\u00f3w<\/i>, a to nie by\u0142o jedyne odniesienie do ponadczasowych klasyk\u00f3w. W sumie powsta\u0142o 38 animacji z g\u0142\u00f3wnej serii o Barbie. Powsta\u0142y jednak jeszcze inne filmy pe\u0142no i kr\u00f3tkometra\u017cowe, kolejne serie, seriale, czy nawet gry. W Polsce 21 lipca tego roku nast\u0105pi premiera pierwszego wyre\u017cyserowanego filmu \u2013 Barbie<\/i>. W roli g\u0142\u00f3wnej bohaterki zagra Margot Robbie wraz z Ryanem Goslingiem jako Kenem. Co ciekawe, brano nawet pod uwag\u0119 Lady Gag\u0119 jako Barbie. Je\u015bli b\u0119dziecie zbyt niecierpliwi, to mo\u017cecie si\u0119 uda\u0107 na \u015bwiatow\u0105 premier\u0119, kt\u00f3ra odb\u0119dzie si\u0119 dwa dni wcze\u015bniej.<\/p>\nJak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o?<\/b><\/h3>\n
Krzywdz\u0105ca figura<\/b><\/h3>\n
Niejedna taka wpadka<\/b><\/h3>\n
Dla ka\u017cdego co\u015b r\u00f3\u017cowego<\/b><\/h3>\n
Na wielkim ekranie<\/b><\/h3>\n