{"id":31923,"date":"2023-05-03T09:00:48","date_gmt":"2023-05-03T07:00:48","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=31923"},"modified":"2023-05-01T16:12:35","modified_gmt":"2023-05-01T14:12:35","slug":"kawowe-szalenstwo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/kawowe-szalenstwo\/","title":{"rendered":"Kawowe szale\u0144stwo"},"content":{"rendered":"<p><b>Parzenie kawy sta\u0142o si\u0119 sztuk\u0105, kt\u00f3ra oferuje wiele kombinacji i rozwi\u0105za\u0144 smakowych. Samo picie <\/b><b><i>ma\u0142ej czarnej <\/i><\/b><b>codziennym, porannym rytua\u0142em praktykowanym przez miliony ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie. Kultura kawy urzeka i zachwyca, ale w sumie dlaczego?<\/b><\/p>\n<p>O kawie mo\u017cna rozmawia\u0107 oraz pisa\u0107 godzinami. W Na Tropie <a href=\"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/kawa\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ju\u017c pojawi\u0142 si\u0119 jeden tekst o kawie<\/a>, do kt\u00f3rego odsy\u0142am, aby dowiedzie\u0107 si\u0119 czego\u015b wi\u0119cej o pracy baristy. Aby zrozumie\u0107 tytu\u0142owe \u201eszale\u0144stwo\u201d, nale\u017cy cofn\u0105\u0107 si\u0119 w czasie do pocz\u0105tku rozpowszechniania kawy na Starym Kontynencie. Gdy Europejczycy zakosztowali jej po raz pierwszy, wybuch\u0142a moda na picie czarnego trunku. Obcowanie z kaw\u0105 by\u0142o por\u00f3wnywane z posiadaniem pewnego statusu spo\u0142ecznego. W sumie, do dzisiaj, zale\u017cnie jak\u0105 kaw\u0119 cz\u0142owiek wybiera, tak\u0105 etykietk\u0119 otoczenie mu przykleja. Bo przecie\u017c rozpuszczalna to nie kawa\u2026 To czym ta kawa koniec ko\u0144c\u00f3w jest?<\/p>\n<h3><b>Kr\u00f3tka historia napoju z ziaren<\/b><\/h3>\n<p>Kawowiec jest ro\u015blin\u0105 rodzaju <i>Coffea<\/i> nale\u017c\u0105c\u0105 do rodziny marzanowatych obejmuj\u0105cych ok. 40 gatunk\u00f3w drzew oraz krzew\u00f3w. Mo\u017cemy je znale\u017a\u0107 w Azji, Afryce, Ameryce Po\u0142udniowej i \u015arodkowej. Nasiona z kawy zawieraj\u0105 kofein\u0119 \u2013 alkaloid o dzia\u0142aniu pobudzaj\u0105cym. Istniej\u0105 dwa u\u017cytkowe gatunki kawy: arabica oraz robusta.<\/p>\n<blockquote><p>Obcowanie z kaw\u0105 by\u0142o oznak\u0105 pewnego statusu spo\u0142ecznego<\/p><\/blockquote>\n<p>Arabica jest najpopularniejszym i najcz\u0119\u015bciej spotykanym gatunkiem kawy. Stanowi oko\u0142o 75% \u015bwiatowej produkcji. Jej ziarna s\u0105 do\u015b\u0107 twarde, daj\u0105 aromatyczny zapach. Jej cech\u0105 jest charakterystyczna kwaskowato\u015b\u0107. Natomiast produkcja robusty stanowi 25% rynku kawowego. Odkryta zosta\u0142a dopiero w XIX wieku na terenie dzisiejszej Demokratycznej Republiki Konga. W smaku jest mocniejsza od arabiki. Zawiera wi\u0119cej kofeiny, a podczas picia wyczuwalny jest gorzki posmak.<\/p>\n<p>Sama nazwa <i>kawa<\/i> pochodzi najprawdopodobniej od arabskiego s\u0142owa <i>qahwah <\/i>lub tureckiego <i>kahve <\/i>albo od nazwy regionu Kaffa w Etiopii.<\/p>\n<p>Do Polski kawa przyw\u0119drowa\u0142a po bitwie pod Wiedniem w 1683 roku. Na pocz\u0105tku uwa\u017cano ten trunek za niezbyt smaczny i niezdrowy. Natomiast na prze\u0142omie XVII i XVIII wieku ch\u0119\u0107 na\u015bladowania zachodnich wzorc\u00f3w spowodowa\u0142a popularno\u015b\u0107 napoju z ziaren. Najpierw moda na jej spo\u017cycie ogarn\u0119\u0142a Gda\u0144sk, gdzie powsta\u0142y pierwsze kawiarnie zwane <i>kafehauzami.<\/i><\/p>\n<p>Polacy byli zmuszeni kupowa\u0107 zielone ziarna i pali\u0107 je w\u0142asnor\u0119cznie w domach, na patelniach, na kt\u00f3rych wcze\u015bniej sma\u017cyli t\u0142uste, mi\u0119sne potrawy<i>. <\/i>Z inicjatywy Tadeusza Tarasiewicza powstaje w 1882 roku pierwsza palarnia kawy. Mia\u0142a ona nazw\u0119 Pluton i znajdowa\u0142a si\u0119 w Warszawie. Firma sprzedaje ziarna kawy po dzi\u015b dzie\u0144.<\/p>\n<p>Nap\u00f3j z ziaren przez wieki by\u0142 ci\u0119\u017cko dost\u0119pny, pili go wy\u0142\u0105cznie arystokraci, a gdy mogli z niego korzysta\u0107 przedstawiciele klasy \u015bredniej, na\u0142o\u017cono do\u015b\u0107 wysokie podatki. W XVII-wiecznej Szwecji kr\u00f3l posun\u0105\u0142 si\u0119 nawet do delegalizacji picia kawy, ze wzgl\u0119du na uzale\u017cniaj\u0105cy charakter.<\/p>\n<p>Na koniec w\u0105tku teoretycznego na scen\u0119 wchodzi nies\u0142awna rozpuszczalna. Jest to nic innego ni\u017c wysuszony ekstrakt z kawy. Na rynku spotka\u0107 mo\u017cna dwa rodzaje tego produktu: kawa przybieraj\u0105ca posta\u0107 grudek (liofilizowana) albo w proszku.<\/p>\n<h3><b>Minimalizacja kawy<\/b><\/h3>\n<p>Wybieraj\u0105c ma\u0142e lokalne kawiarnie, zamiast wielkich kawowych korporacji, wspieramy miejscowych producent\u00f3w. Bior\u0105c do r\u0119ki paczk\u0119 ziaren z wy\u017cszej p\u00f3\u0142ki, dowiemy si\u0119 sk\u0105d dana kawa pochodzi lub na jakiej wysoko\u015bci ros\u0142a. Poznamy\u00a0 nawet podstawowe informacje na temat plantacji oraz lokalnego farmera. To samo tyczy si\u0119 wypalania ziaren. W ka\u017cdym wi\u0119kszym mie\u015bcie znajduje si\u0119 palarnia, kt\u00f3ra oferuje \u015bwie\u017co przygotowane ziarna, gotowe do zmielenia. Wynika to z faktu, \u017ce kawiarnie, palarnie oraz plantacje \u015bci\u015ble ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105. Ka\u017cdy ma swojego zaufanego producenta, od kt\u00f3rego bierze produkty.<\/p>\n<blockquote><p>Wybieraj\u0105c ma\u0142e lokalne kawiarnie wspieramy miejscowych producent\u00f3w<\/p><\/blockquote>\n<p>Hodowanie kawowc\u00f3w ma niestety negatywny wp\u0142yw na \u015brodowisko. Proces wyro\u015bni\u0119cia jednego drzewka jest do\u015b\u0107 \u017cmudny. Kawowiec zaczyna owocowa\u0107 po 4-6 latach od zasadzenia. Jednak zbiory s\u0105 mo\u017cliwe dopiero po 5-7 latach. Same owoce kawowca s\u0105 podobne do wi\u015bni. Rosn\u0105 przez ca\u0142y rok i dojrzewaj\u0105 oko\u0142o 9 miesi\u0119cy.<\/p>\n<p>Do tego wszystkiego kawowiec potrzebuje konkretnych warunk\u00f3w. Arabika najcz\u0119\u015bciej ro\u015bnie na wysoko\u015bci od tysi\u0105ca do dw\u00f3ch tysi\u0119cy metr\u00f3w nad poziomem morza, bo lubi ch\u0142odne noce, a w dzie\u0144 temperatur\u0119 mi\u0119dzy 19 a 21 stopni Celsjusza. Nie bez znaczenia jest te\u017c odpowiednia ilo\u015b\u0107 opad\u00f3w. Zmiany klimatu mog\u0105 jednak sprawi\u0107, \u017ce miejsc nadaj\u0105cych si\u0119 do uprawy tego kawowca b\u0119dzie coraz mniej \u2013 nawet o po\u0142ow\u0119.<\/p>\n<p>Coraz cz\u0119\u015bciej us\u0142ysze\u0107 mo\u017cna o zr\u00f3wnowa\u017conych uprawach kawy, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na jej produkcj\u0119 w spos\u00f3b bardziej przyjazny dla Ziemi. To nie tylko odpowiedzialne podej\u015bcie do produkcji kawy, ale r\u00f3wnie\u017c szansa na popraw\u0119 jako\u015bci \u017cycia lokalnych spo\u0142eczno\u015bci oraz ochron\u0119 \u015brodowiska naturalnego. W takim zminimalizowanym systemie rezygnuje si\u0119 z u\u017cywania pestycyd\u00f3w, stara si\u0119 ogranicza\u0107 odpady oraz stosowa\u0107 recykling.<\/p>\n<h3><b>Kawa na obozie? W \u017cadnym wypadku!<\/b><\/h3>\n<p>Zdarza si\u0119, \u017ce niekt\u00f3re \u015brodowiska zakazuj\u0105 kupna kawy na faktur\u0119 podczas wydarze\u0144 harcerskich. <i>Przecie\u017c to tak niezdrowe jak energetyk! <\/i>Jednak nie powinni\u015bmy wrzuca\u0107 napoi energetycznych i kawowych do tego samego worka. Oczywi\u015bcie oba te produkty w nadmiernej ilo\u015bci b\u0119d\u0105 skutkowa\u0142y negatywnym dzia\u0142aniem organizmu. Problemy z nieregularnym biciem serca, wahanie ci\u015bnienia t\u0119tniczego lub obni\u017cone samopoczucie i problemy ze snem. To nieliczne oznaki picia za du\u017cej ilo\u015bci kawy. Sk\u0105d pojawia si\u0119 dylemat czy kaw\u0119 kupowa\u0107 jako materia\u0142 programowy, czy zrezygnowa\u0107 z jej picia na dwutygodniowym obozie? Mo\u017cna wypr\u00f3bowa\u0107 nieuzale\u017cniaj\u0105ce zamienniki: pobudzaj\u0105cy napar z cytryny i imbiru lub yerba mate, kt\u00f3ra zawiera kofein\u0119, ale wch\u0142ania si\u0119 inaczej (nietoksycznie) do krwiobiegu.<\/p>\n<p>Je\u015bli kawa jest w dobrych r\u0119kach, nie powinni\u015bmy si\u0119 martwi\u0107 o niepo\u017c\u0105dane skutki nadmiernego spo\u017cycia. Nale\u017cy konsumowa\u0107 z g\u0142ow\u0105. Zna\u0107 sw\u00f3j organizm oraz pi\u0107 dla smaku, a nie dla pobudzenia, bo o to w\u0142a\u015bnie jest to ca\u0142e szale\u0144stwo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Parzenie kawy sta\u0142o si\u0119 sztuk\u0105, kt\u00f3ra oferuje wiele kombinacji i rozwi\u0105za\u0144 smakowych. Samo picie ma\u0142ej czarnej codziennym, porannym rytua\u0142em praktykowanym przez miliony ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie. Kultura kawy urzeka i zachwyca, ale w sumie dlaczego?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[1074],"class_list":["post-31923","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ntk","tag-kawa"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/namiestnictwo-a-komu-to-potrzebne\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/harcerski-larp\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/pobierz-aplikacje-na-tropie\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31923","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31923"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31923\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31925,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31923\/revisions\/31925"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}