Czy filozofia jeszcze \u017cyje?<\/i><\/a>, w kt\u00f3rym za g\u0142\u00f3wnego bohatera <\/i>obra\u0142am sobie rzymskiego cesarza \u2013 Marka Aureliusza. Wspomnia\u0142am tak\u017ce o roli filozofii w psychoterapii. I tu pojawia si\u0119 bohater tego artyku\u0142u. Jest nim Sokrates.<\/p>\nJeden z trzech<\/b><\/h3>\n
Obecnie uwa\u017ca si\u0119 Sokratesa jako jednego z trzech najbardziej wp\u0142ywowych filozof\u00f3w staro\u017cytno\u015bci obok Platona i Arystotelesa. Po\u015bwi\u0119ci\u0142 on swoje \u017cycie w poszukiwaniu m\u0105dro\u015bci na temat dobra moralnego. Uwa\u017ca\u0142 je za najwa\u017cniejsz\u0105 rzecz na \u015bwiecie i ca\u0142kowicie podda\u0142 si\u0119 badaniu tego zagadnienia. By\u0142 przekonany, \u017ce ludzie w ka\u017cdej sytuacji post\u0105pi\u0105 tak, jak b\u0119dzie najs\u0142uszniej z moralnego punktu widzenia. Tylko tu rodzi si\u0119 pytanie \u2013 czym jest dobro? Trzeba znale\u017a\u0107 na to odpowied\u017a, \u017ceby wiedzie\u0107, jak dobrze post\u0119powa\u0107. Na pewno s\u0142yszeli\u015bcie zdanie \u201e<\/i>wiem, \u017ce nic nie wiem\u201d<\/i>. Teraz przynajmniej wy b\u0119dziecie wiedzie\u0107 z czyich ust pad\u0142o. Sokrates mia\u0142 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nie ma wystarczaj\u0105cej wiedzy o \u015bwiecie, jak i stale badanym dobru. Ca\u0142e \u017cycie po\u015bwi\u0119ci\u0142 na walk\u0119 z w\u0142asn\u0105 niewiedz\u0105. Deklarowa\u0142 tym samym, \u017ce jest jedynie mi\u0142o\u015bnikiem m\u0105dro\u015bci (filozofem) i poszukiwaczem prawdy, i sam nie dysponuje wiedz\u0105, kt\u00f3rej m\u00f3g\u0142by naucza\u0107.<\/p>\nPytania \u017ar\u00f3d\u0142em odpowiedzi<\/b><\/h3>\n
Zdaje si\u0119, \u017ce to logiczne \u2013 je\u015bli chcemy uzyska\u0107 odpowied\u017a, najpierw trzeba zada\u0107 pytanie. Niby tak, a jednocze\u015bnie nic bardziej mylnego. Trzeba umie\u0107 zadawa\u0107 pytania. Je\u015bli zadamy sobie jakie\u015b pytanie, to nasz m\u00f3zg zacznie automatycznie szuka\u0107 na nie odpowiedzi \u2013 nawet je\u015bli jest retoryczne. Dlaczego \u015bwiat jest niesprawiedliwy? Czemu mnie to spotyka? Dlaczego oni musz\u0105 si\u0119 tak zachowywa\u0107? <\/i>Brzmi znajomo? To tylko kropla w oceanie przyk\u0142ad\u00f3w. Dla naszego m\u00f3zgu te pytania nie mog\u0105 pozosta\u0107 bez odpowiedzi i \u015bwiadomie lub nie\u015bwiadomie b\u0119dzie si\u0119 nawet kr\u0119ci\u0107 w k\u00f3\u0142ko, byle by cokolwiek znale\u017a\u0107. W ten spos\u00f3b \u0142atwo wpa\u015b\u0107 w pu\u0142apk\u0119 zniekszta\u0142ce\u0144 poznawczych. Ta sytuacja nie pomo\u017ce ci w \u017caden spos\u00f3b, nie popchnie ci\u0119 do przodu, a wr\u0119cz przeciwnie – zadaj\u0105c niew\u0142a\u015bciwe pytania, nie uzyskasz prawdziwej odpowiedzi, tylko t\u0119 najwygodniejsz\u0105\/najszybsz\u0105.<\/p>\nZnalezienie w\u0142a\u015bciwej odpowiedzi zale\u017cy od tego, czy zadasz w\u0142a\u015bciwe pytanie<\/p><\/blockquote>\n
Dlaczego to jest takie wa\u017cne?<\/b><\/h3>\n
My\u015bli w naszym umy\u015ble p\u0119dz\u0105 szybciej ni\u017c na niemieckiej autostradzie. Nie jeste\u015bmy w stanie nad ka\u017cd\u0105 przystan\u0105\u0107 i si\u0119 zastanowi\u0107. Tylko \u017ce nieracjonalne my\u015bli mog\u0105 prowadzi\u0107 do zani\u017conego poczucia w\u0142asnej warto\u015bci, smutku, l\u0119ku, braku motywacji, czy nawet szkodliwych dzia\u0142a\u0144. Zauwa\u017casz negatywne skutki w\u0142asnych my\u015bli? Zacznij z nimi dyskutowa\u0107 i podwa\u017c ich sensowno\u015b\u0107.<\/p>\n
Dialog lub pytania sokratejskie to forma zadawania konkretnych pyta\u0144, aby uporz\u0105dkowa\u0107 logik\u0119 my\u015blenia i zakwestionowa\u0107 my\u015bli le\u017c\u0105ce u jej podstaw. Dzi\u0119ki zadawaniu pyta\u0144 sokratejskich mo\u017cemy poznawa\u0107 r\u00f3\u017cne perspektywy, analizowa\u0107 z\u0142o\u017cone problemy i, w efekcie, podejmowa\u0107 lepsze decyzje. Dzi\u0119ki temu mo\u017cemy walczy\u0107 z negatywnymi my\u015blami, rzucaj\u0105c na spraw\u0119 \u015bwiat\u0142o obiektywizmu. Pytania i ich warianty s\u0105 szeroko stosowane w psychoterapii i psychologii behawioralnej. Nie ma w tym \u017cadnej magii, wystarczy wysili\u0107 si\u0119 na odrobin\u0119 szczero\u015bci przed samym sob\u0105.<\/p>\n
Pytania sokratejskie pomagaj\u0105 uporz\u0105dkowa\u0107 logik\u0119 my\u015blenia i jej podstawy<\/p><\/blockquote>\n
Zmierz si\u0119 z my\u015blami<\/b><\/h3>\n
Sama technika nie jest trudna. W internecie s\u0105 dost\u0119pne gotowe przyk\u0142adowe pytania czy karty pracy. Znajd\u017a chwil\u0119 przestrzeni i spokoju, aby rozpracowa\u0107 swoje my\u015bli na cz\u0119\u015bci pierwsze. Polecam spisywa\u0107 sobie pytania jak i odpowiedzi, aby widzie\u0107 sytuacj\u0119 czarno na bia\u0142ym. I teraz najwa\u017cniejsze: wybierz my\u015bl, kt\u00f3r\u0105 tw\u00f3j umys\u0142 podsuwa ci cz\u0119sto, a nie jest ci z ni\u0105 dobrze i skonfrontuj j\u0105 z nast\u0119puj\u0105cymi pytaniami. Zastan\u00f3w si\u0119, czy istniej\u0105 potwierdzaj\u0105ce, jak i neguj\u0105ce t\u0119 my\u015bl dowody. Uwzgl\u0119dniasz je wszystkie, czy tylko te, kt\u00f3re pasuj\u0105 ci do narracji? Co inni ludzie mogliby pomy\u015ble\u0107 w podobnej sytuacji? Spr\u00f3buj przeformu\u0142owa\u0107 t\u0119 my\u015bl. Jakie s\u0105 alternatywy obecnej sytuacji i jakie mog\u0105 wyp\u0142yn\u0105\u0107 z niej konsekwencje, a jakie z obecnej? Zastan\u00f3w si\u0119, co mo\u017cesz zmieni\u0107. My\u015blisz, \u017ce si\u0119 nie da ju\u017c nic zrobi\u0107? To zadaj to pytanie jeszcze raz \u2013 co m\u00f3g\u0142by\u015b zrobi\u0107 w idealnych warunkach i spr\u00f3buj t\u0119 wizj\u0119 przybli\u017cy\u0107 do obecnej sytuacji. Zastan\u00f3w si\u0119, czy kierujesz si\u0119 teraz bardziej faktami czy uczuciami? Co by\u015b doradzi\u0142 bliskiej osobie, gdyby zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do ciebie z podobnym problemem? Pytania mo\u017cna zadawa\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107. Je\u015bli spisujesz odpowiedzi, \u015bmia\u0142o te\u017c mo\u017cesz zastanowi\u0107 si\u0119 nad tym, jakie wywo\u0142uj\u0105 one w tobie uczucia.<\/p>\n
Znajd\u017a chwil\u0119 spokoju, aby roz\u0142o\u017cy\u0107 swoje my\u015bli na cz\u0119\u015bci pierwsze<\/p><\/blockquote>\n
Pami\u0119taj, \u017ce to zadanie nie ma w \u017cadnym przypadku na celu deprecjonowa\u0107 czy ocenia\u0107 twoich pogl\u0105d\u00f3w, sposobu my\u015blenia. Ma jedynie pom\u00f3c wy\u0142apa\u0107 krzywdz\u0105ce przekonania. Je\u015bli nie dasz rady przeprowadzi\u0107 tego samodzielnie, popro\u015b kogo\u015b zaufanego o pomoc czy wsparcie. A je\u015bli uwa\u017casz, \u017ce nie radzisz sobie ca\u0142kowicie z nat\u0142okiem krzywdz\u0105cych czy trudnych my\u015bli \u2013 warto uda\u0107 si\u0119 do specjalisty. Dyskutowanie z my\u015blami, szczeg\u00f3lnie tymi nieracjonalnymi, oraz tworzenie my\u015bli alternatywnych to jedna z najcenniejszych umiej\u0119tno\u015bci \u017cyciowych, jakie mo\u017cesz naby\u0107. Pyta\u0144 sokratejskich jest niesko\u0144czenie wiele i ogranicza je tylko twoja wyobra\u017ania. Podobnie jest z niesko\u0144czon\u0105 ilo\u015bci\u0105 my\u015bli w twoim umy\u015ble. Wybieraj takie my\u015bli, kt\u00f3re ci s\u0142u\u017c\u0105 \u2013 maj\u0105 dobry wp\u0142yw na twoje samopoczucie, relacje z sob\u0105 i innymi, prac\u0119, czy zdolno\u015b\u0107 odpoczywania.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Filozofia nie odesz\u0142a do lamusa – swoje zastosowanie do dzisiaj znajduje mi\u0119dzy innymi w terapii. Ale w jaki spos\u00f3b jaki\u015b go\u015b\u0107 z antyku mo\u017ce pom\u00f3c Ci w codziennym rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[1210,440,1186],"class_list":["post-31926","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ntk","tag-filozofia","tag-kultura","tag-zdrowie-psychiczne"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/kawowe-szalenstwo\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/namiestnictwo-a-komu-to-potrzebne\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/pobierz-aplikacje-na-tropie\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31926","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=31926"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31926\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":31932,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/31926\/revisions\/31932"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=31926"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=31926"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=31926"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}