{"id":32004,"date":"2023-06-18T15:26:18","date_gmt":"2023-06-18T13:26:18","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=32004"},"modified":"2023-11-26T17:54:07","modified_gmt":"2023-11-26T16:54:07","slug":"archiwum-x","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/archiwum-x\/","title":{"rendered":"Archiwum X"},"content":{"rendered":"

Znajduj\u0105 si\u0119 w wielu zak\u0142adach pracy, a ich og\u00f3lnopolska sie\u0107 sk\u0142ada si\u0119 z trzech plac\u00f3wek pa\u0144stwowych i trzydziestu regionalnych, z oddzia\u0142ami zamiejscowymi. Czym s\u0105 archiwa? Po co w dobie og\u00f3lnej cyfryzacji wci\u0105\u017c przechowywa\u0107 papierowe dokumenty? <\/strong><\/p>\n

Pierwsze budynki o charakterze archiwum, czyli instytucji przechowuj\u0105cej dokumentacj\u0119, powstawa\u0142y ju\u017c w czasach staro\u017cytnych. By\u0142y to na przyk\u0142ad skryptoria \u2013 miejsca zatrudnienia dworskich pisarzy. Wsp\u00f3\u0142czesne archiwum, takie jakie znamy, powsta\u0142o w XIX wieku, za\u015b w 1919 roku oficjalnie powo\u0142ano do \u017cycia w Polsce sie\u0107 archiw\u00f3w pa\u0144stwowych.<\/p>\n

Jak to jest by\u0107 archiwist\u0105, dobrze?<\/strong><\/h3>\n

Ano nie ma tak, \u017ce dobrze czy nie dobrze. Ale ju\u017c zupe\u0142nie na powa\u017cnie – istnieje kilka \u015bcie\u017cek, \u017ceby m\u00f3c zosta\u0107 archiwist\u0105. Mo\u017cna uko\u0144czy\u0107 studia z archiwistyki w formie kierunku lub specjalizacji przy historii, kierunek w odpowiedniej szkole policealnej lub kurs archiwalny I lub II stopnia. W zale\u017cno\u015bci od uko\u0144czonej formy nauki, archiwista b\u0119dzie przygotowany do pracy w innej formie archiwum. Historyk prawdopodobnie znajdzie zatrudnienie w jednym z archiw\u00f3w historycznych, sieci archiw\u00f3w pa\u0144stwowych lub w instytucjach muzealnych. Archiwi\u015bci, kt\u00f3rzy uko\u0144czyli kursy archiwalne lub szko\u0142y policealne, prawdopodobnie zostan\u0105 zatrudnieni w archiwach zak\u0142adowych. Archiwi\u015bci znaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce na zarz\u0105dzaniu dokumentacj\u0105 w firmie \u2013 bez problemu poradz\u0105 sobie z prac\u0105 w sekretariacie. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce nie ma na to regu\u0142y, a przy odrobinie szcz\u0119\u015bcia mo\u017cna znale\u017a\u0107 prac\u0119 r\u00f3wnie\u017c w popularnym… archiwum X, czyli zespole policyjnym zajmuj\u0105cym si\u0119 badaniem nierozwi\u0105zanych spraw z przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Papiery, papiery, papiery…<\/strong><\/h3>\n

Archiwa staj\u0105 si\u0119 powoli niepotrzebnymi instytucjami? Nic bardziej mylnego<\/p><\/blockquote>\n

W dobie post\u0119puj\u0105cej cyfryzacji mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce archiwa staj\u0105 si\u0119 powoli niepotrzebnymi instytucjami. Nic bardziej mylnego. W archiwach przechowuje si\u0119 pami\u0105tki i dokumenty historyczne, o niebagatelnym znaczeniu dla kultury danego kraju. W Archiwum G\u0142\u00f3wnym Akt Dawnych w Warszawie, przechowany jest… oryginalny akt Unii Lubelskiej z 1569 roku!<\/a> Ponadto, w archiwach pa\u0144stwowych przechowywane s\u0105 ksi\u0119gi metrykalne, czyli te dokumenty, kt\u00f3re pomagaj\u0105 nam w badaniach genealogicznych. Archiwa zak\u0142adowe z kolei specjalizuj\u0105 si\u0119 w przechowywaniu dokumentacji pracowniczej. Je\u017celi wasza babcia potrzebowa\u0142a kiedy\u015b za\u015bwiadczenia o zatrudnieniu, bo by\u0142a okazja do waloryzacji emerytury, to pismo wys\u0142a\u0142a prawdopodobnie tam. A co z dokumentem elektronicznym? Ze wzgl\u0119du na jego specyfik\u0119 i do\u015b\u0107 du\u017c\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 modyfikacji, a tak\u017ce problem z uwierzytelnieniem, wci\u0105\u017c konieczne jest archaizowanie oryginalnego dokumentu w formie papierowej.<\/p>\n

Przechowywanie dokumentacji te\u017c nie jest procesem prostym. Aby zapobiec niszczeniu dokument\u00f3w i zdj\u0119\u0107, s\u0105 one przechowywane w specjalnych teczkach i pud\u0142ach bezkwasowych. Wykorzystanie takiej techniki pozwala na unikni\u0119cie b\u0105d\u017a rozw\u00f3j ju\u017c istniej\u0105cych ple\u015bni, grzyb\u00f3w i wilgoci. Ze wzgl\u0119du na proces rdzewienia, usuwa si\u0119 z dokument\u00f3w cz\u0119\u015bci metalowe w postaci spinaczy i zszywek. Mogliby\u015bcie w tym momencie zapyta\u0107 – a dlaczego nie segregator? Koszulki foliowe, gdy dostanie si\u0119 pod nie odrobina wilgoci, tworz\u0105 idealne warunki do jej rozwoju. Archiwi\u015bci m\u00f3wi\u0105 wtedy o zjawisku pocenia si\u0119<\/em> papieru. Niestety, p\u00f3ki co, nie wymy\u015blono dezodorantu do papieru.<\/p>\n

Archiwi\u015bci nie g\u0119si i sw\u00f3j j\u0119zyk maj\u0105<\/strong><\/h3>\n

Brakowanie to nic innego jak \u0142adna nazwa na niszczenie dokumentacji<\/p><\/blockquote>\n

Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce archiwistyka jest specyficzn\u0105 dziedzin\u0105 nauki, przygotowa\u0142am dla was niewielki s\u0142owniczek. Wbrew pozorom nie s\u0105 to obce terminy – mo\u017cecie si\u0119 z nimi spotka\u0107 wnioskuj\u0105c o dokumenty genealogiczne, wybieraj\u0105c si\u0119 do archiwum, czy szukaj\u0105c w internecie interesuj\u0105cych was materia\u0142\u00f3w. Mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce kiedy zawnioskujecie np. o wniosek dowodowy waszego dziadka do urz\u0119du stanu cywilnego, otrzymacie informacj\u0119 o tym, \u017ce zosta\u0142 poddany brakowaniu. Brakowanie to nic innego jak \u0142adna nazwa na niszczenie dokumentacji. Ale jak to – niszczenie?! Tak, pewne dokumenty maj\u0105 r\u00f3\u017cny okres przechowywania – gdyby\u015bmy zostawiali wszystko, Polska by\u0142aby jednym wielkim archiwum. I tak du\u017co archiw\u00f3w jest ju\u017c przepe\u0142nionych…<\/p>\n

Je\u017celi b\u0119dziecie korzysta\u0107 np. z portalu Szukaj w Archiwach<\/em>, mo\u017ce natkn\u0105\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na kilka innych poj\u0119\u0107. Najcz\u0119\u015bciej b\u0119d\u0105 pojawia\u0142y si\u0119: zesp\u00f3\u0142 archiwalny \u2013 czyli ca\u0142o\u015b\u0107 dokumentacji wytworzona przez jednego wytw\u00f3rc\u0119 (np. Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej \u015bw. Jana (Komandoria Joannit\u00f3w) Pozna\u0144<\/a>) albo zbi\u00f3r archiwalny \u2013 kolekcja stworzona przez kilku aktotw\u00f3rc\u00f3w w jakim\u015b celu. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 to zbiory plakat\u00f3w lub innych druk\u00f3w ulotnych (np. Zbi\u00f3r plakat\u00f3w prezentuj\u0105cy okre\u015blone zjawisko w PRL-u<\/a>). Ka\u017cdy zesp\u00f3\u0142 archiwalny ma tak\u017ce sw\u00f3j spis tre\u015bci nazywany inwentarzem. Wielko\u015b\u0107 zespo\u0142\u00f3w archiwalnych podajemy w metrach bie\u017c\u0105cych. Tak, dobrze my\u015blicie. Archiwista mierzy, ile centymetr\u00f3w zajmuje dany zesp\u00f3\u0142 na archiwalnej p\u00f3\u0142ce.<\/p>\n

A gdyby tak zajrze\u0107 do archiwum… bez wychodzenia z domu?<\/strong><\/h3>\n

Kiedy\u015b archiwa mia\u0142y opinie niedost\u0119pnych, ze wzgl\u0119du na skomplikowany proces zamawiania akt do czytelni. Obecnie jednak mocno si\u0119 to zmienia. Oczywi\u015bcie, nadal istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 odwiedzenia i skorzystania z archiwum stacjonarnie. Jednak nigdy nie zobaczycie danych dokument\u00f3w w oryginale. Archiwa bardzo dbaj\u0105 o to, aby dokumenty te pozosta\u0142y niezniszczone. W archiwum obejrzycie je prawdopodobnie jako mikrofilmy.<\/a><\/p>\n

Dzi\u0119ki procesom i projektom digitalizacji (\u0142adna nazwa skanowania), dokumenty mo\u017cemy przegl\u0105da\u0107 online, bez wychodzenia z domu. S\u0142u\u017cy do tego, olbrzymi serwis, o kt\u00f3rym wspomina\u0142am wy\u017cej – Szukaj w Archiwach<\/em><\/a>. Znajdziemy tam zasoby online z ca\u0142ej sieci archiwalnej w Polsce i nie tylko. Ponadto, je\u017celi za\u0142o\u017cymy sobie konto, mo\u017cemy zapisywa\u0107 ulubione jednostki archiwalne na naszym koncie lub wnioskowa\u0107 o skany tych, kt\u00f3re nie s\u0105 jeszcze opracowane. Archiwi\u015bci wykonaj\u0105 skany za drobn\u0105 op\u0142at\u0105. Mo\u017cna tak\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 pro\u015bb\u0119 o kwerend\u0119 – wykwalifikowany pracownik wykona poszukiwanie za nas odp\u0142atnie.<\/p>\n

\u015awi\u0119ta, \u015bwi\u0119ta!<\/strong><\/h3>\n

Narodowe Archiwum Cyfrowe posiada olbrzymie zbiory harcerskich fotografii<\/p><\/blockquote>\n

W Polsce obchodzone s\u0105 dwa \u015bwi\u0119ta – 30 wrze\u015bnia Dzie\u0144 Archiwisty, za\u015b 9 czerwca Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Archiw\u00f3w. W tych dniach archiwa ukazuj\u0105 swoje zbiory i przygotowuj\u0105 wydarzenia z nimi zwi\u0105zane, tak jak muzea w Noc Muze\u00f3w. W zasobach archiwalnych mo\u017cna odnale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c harcerskie pami\u0105tki. Podstawowymi instytucjami, kt\u00f3re przechowuj\u0105 takie dokumenty s\u0105 Muzeum Harcerstwa w Warszawie (o zbiorach mo\u017cecie poczyta\u0107 tutaj,<\/a> dost\u0119pne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c inwentarze<\/a>) oraz komisje historyczne w naszych chor\u0105gwiach i hufcach. W samej sieci archiw\u00f3w pa\u0144stwowych r\u00f3wnie\u017c znajdziemy ciekawe harcerskie materia\u0142y. W Archiwum Pa\u0144stwowym w Poznaniu znajdziemy kilka du\u017cych zbior\u00f3w pami\u0105tek po harcerskich instruktorach. Za\u015b Narodowe Archiwum Cyfrowe posiada olbrzymie zbiory harcerskich fotografii, w tym zdj\u0119cia z Jubileuszowego Zlotu Harcerstwa w Spale z 1935 roku<\/a>! Histori\u0119 harcerstwa w archiwach mo\u017cemy znale\u017a\u0107 prawie na ka\u017cdym kroku. Mo\u017ce to dobra okazja by rozpocz\u0105\u0107 fascynuj\u0105c\u0105 papierow\u0105 przygod\u0119?<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Znajduj\u0105 si\u0119 w wielu zak\u0142adach pracy, a ich og\u00f3lnopolska sie\u0107 sk\u0142ada si\u0119 z trzech plac\u00f3wek pa\u0144stwowych i trzydziestu regionalnych, z oddzia\u0142ami zamiejscowymi. Czym s\u0105 archiwa? Po co w dobie og\u00f3lnej cyfryzacji wci\u0105\u017c przechowywa\u0107 papierowe dokumenty?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[672],"class_list":["post-32004","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wt","tag-historia"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/patent-dla-granatowych\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/potrojna-korona\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/pobierz-aplikacje-na-tropie\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32004","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32004"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32004\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32007,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32004\/revisions\/32007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}