{"id":32017,"date":"2023-07-09T14:28:58","date_gmt":"2023-07-09T12:28:58","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=32017"},"modified":"2023-07-09T14:28:58","modified_gmt":"2023-07-09T12:28:58","slug":"o-czytaniu-nie-ksiazek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/o-czytaniu-nie-ksiazek\/","title":{"rendered":"O czytaniu nie-ksi\u0105\u017cek"},"content":{"rendered":"

Ta dzisiejsza m\u0142odzie\u017c to ju\u017c nie czyta zupe\u0142nie<\/em> – podobne s\u0105dy s\u0142yszymy tak cz\u0119sto, \u017ce mimowolnie je akceptujemy. Ale czy jest to stwierdzenie tak prawdziwe, jak rozpowszechnione? A co, je\u017celi jest inaczej?<\/b><\/p>\n

W corocznym raporcie o stanie czytelnictwa<\/a> przygotowanym przez Bibliotek\u0119 Narodow\u0105 34% Polak\u00f3w w wieku powy\u017cej 15 lat deklaruje przeczytanie przynajmniej jednej ksi\u0105\u017cki w 2022. Jest jednak grupa, w kt\u00f3rej te wyniki s\u0105 znacznie wy\u017csze – to m\u0142odzie\u017c w przedziale wiekowym 15-18 lat. A\u017c 72% z nich przeczyta\u0142o w zesz\u0142ym roku co najmniej jedn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Z kolei dla 18% z nich by\u0142o ich przynajmniej 7. Te wyniki s\u0105 wy\u017csze zar\u00f3wno w stosunku do doros\u0142ych Polak\u00f3w, jak i rezultat\u00f3w tej samej grupy wiekowej z roku poprzedniego. Co prawda nie mo\u017cemy por\u00f3wna\u0107 tych danych z czytelnikami m\u0142odszymi, kt\u00f3rzy nie bior\u0105 udzia\u0142u w badaniu, ani tymi nieco starszymi, kt\u00f3rych wyniki nie s\u0105 wyodr\u0119bnione. Wida\u0107 jednak, \u017ce m\u0142odzi ludzie czytaj\u0105. Jak jednak wygl\u0105da ich czytelnictwo i co, je\u015bli naprawd\u0119 czytaj\u0105 wi\u0119cej, ni\u017c pokazuje raport?<\/p>\n

A co, je\u017celi po prostu czytaj\u0105 inaczej?<\/b><\/h3>\n

Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 Polak\u00f3w nie przeczyta\u0142a \u017cadnej ksi\u0105\u017cki, ale nie znaczy to, \u017ce nie mieli oni do czynienia z \u017cadn\u0105 form\u0105 tekstu<\/p><\/blockquote>\n

Przede wszystkim warto tutaj zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na wsp\u00f3\u0142czesny status ksi\u0105\u017cki. Nie jest to ju\u017c g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy i rozrywki, ale zaledwie jeden z wielu sposob\u00f3w na nauk\u0119 i sp\u0119dzanie czasu. Ksi\u0105\u017cka ma konkurencj\u0119, kt\u00f3r\u0105 jest na przyk\u0142ad internet. W\u0142a\u015bnie tam znaczna cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b przenosi swoje praktyki czytelnicze (czytaj\u0105c ten tekst tak\u017ce do nich nale\u017cysz), gdzie wybieraj\u0105 chocia\u017cby artyku\u0142y, czy te\u017c inne teksty zwi\u0105zane zar\u00f3wno z prac\u0105, nauk\u0105, jak i rozrywk\u0105. Mog\u0105 te\u017c mie\u0107 kontakt z literatur\u0105 w inny spos\u00f3b. Przyk\u0142adem tego s\u0105 audiobooki, a tak\u017ce mniej bezpo\u015brednie formy poznawania ksi\u0105\u017cek, jak ogl\u0105danie ich ekranizacji. S\u0105 to jednak praktyki trudniejsze do sklasyfikowania i zbadania. Dlatego te\u017c statystyki w raporcie nie s\u0105 perfekcyjnym odwzorowaniem stanu czytelnictwa. Bior\u0105 one pod uwag\u0119 tylko tradycyjne ksi\u0105\u017cki<\/em>, nie nad\u0105\u017caj\u0105c za wsp\u00f3\u0142czesnymi tendencjami. Niedoceniane s\u0105 inne formy czytelnictwa, jak chocia\u017cby manga, komiks, czy fanfiction, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 podobne obj\u0119to\u015bciowo do tradycyjnych powie\u015bci, a nawet jako takie wydawane. To tak\u017ce problem audiobook\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 pe\u0142noprawn\u0105 form\u0105 poznawania tekstu literackiego (tylko nie za pomoc\u0105 wzroku, jak w przypadku papierowej wersji). Jak pokazuje wiele bada\u0144, m\u0142odzi ludzie nie porzucaj\u0105 czytania, czytaj\u0105 nawet wi\u0119cej ni\u017c doro\u015bli, ale ich praktyki czytelnicze ewoluuj\u0105.<\/p>\n

Czytanie poza ksi\u0105\u017ck\u0105<\/b><\/h3>\n

Wbrew temu, co mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107, ilo\u015bci tekstu czytane przez m\u0142odzie\u017c s\u0105 naprawd\u0119 du\u017ce. Ju\u017c na samym gruncie szkolnym nie s\u0105 to tylko lektury, ale przecie\u017c tak\u017ce podr\u0119czniki, czy notatki (z regu\u0142y czytane wielokrotnie). Opr\u00f3cz tego przecie\u017c samo sp\u0119dzanie czasu w internecie wi\u0105\u017ce si\u0119 z czytaniem post\u00f3w w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, komentarzy czy wiadomo\u015bci tekstowych, a nawet reklam i ofert sklep\u00f3w internetowych. Je\u017celi dorzucimy do tego jeszcze napisy w filmach, przepisy kulinarne, maile, a nawet\u2026 zerkanie na billboardy w drodze do szko\u0142y, etykiety kupowanych produkt\u00f3w, ulotki otrzymywane na ulicy, ilo\u015b\u0107 przyswajanego na co dzie\u0144 tekstu wzrasta.<\/p>\n

W internecie przyswajamy ogromne ilo\u015bci tekstu<\/p><\/blockquote>\n

Okazuje si\u0119, \u017ce ogromna cz\u0119\u015b\u0107 wykonywanych przez nas czynno\u015bci wymaga wykorzystania umiej\u0119tno\u015bci czytania, nawet je\u017celi cz\u0119sto nie zdajemy sobie z tego sprawy. Tak wi\u0119c to, \u017ce du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 Polak\u00f3w nie przeczyta\u0142a \u017cadnej ksi\u0105\u017cki w poprzednim roku, wcale nie znaczy, \u017ce nie mieli oni do czynienia z \u017cadn\u0105 form\u0105 tekstu pisanego. Jest wr\u0119cz przeciwnie, obecnie sp\u0119dzaj\u0105ce czas w internecie osoby przyswajaj\u0105 ogromne ilo\u015bci tekstu. Gdyby\u015bmy przeliczali je na liczb\u0119 s\u0142\u00f3w czy znak\u00f3w, z pewno\u015bci\u0105 uzbiera\u0142oby si\u0119 z tego troch\u0119 ksi\u0105\u017cek, bo chyba ka\u017cda forma aktywno\u015bci online wymusza minimalny kontakt z tekstem pisanym.<\/p>\n

Problemy internetowego czytania\u2026<\/b><\/h3>\n

Istnieje jednak wiele zastrze\u017ce\u0144 co do zaliczania tych praktyk, jako form jakiegokolwiek czytelnictwa. S\u0105 one cz\u0119sto okre\u015blane, jako literacki ekwiwalent pustych kalorii, kt\u00f3ry wcale nie poprawia poziomu czytelnictwa. Przestawienie si\u0119 na taki typ czytanych tekst\u00f3w, kr\u00f3tkich i \u0142atwo dost\u0119pnych, bywa, \u017ce niskiej jako\u015bci i pe\u0142nych b\u0142\u0119d\u00f3w, niesie za sob\u0105 konsekwencje.<\/p>\n

Mo\u017ce i u\u017cytkownicy internetu, szczeg\u00f3lnie m\u0142odzi, statystycznie czytaj\u0105 na co dzie\u0144 wi\u0119cej znak\u00f3w ni\u017c starsza cz\u0119\u015b\u0107 populacji, ale ilo\u015b\u0107 niekoniecznie przek\u0142ada si\u0119 na jako\u015b\u0107. Nie chodzi tu o jak\u0105\u015b wy\u017cszo\u015b\u0107 tradycyjnej literatury, ale sam poziom tych tekst\u00f3w, chocia\u017cby wiadomo\u015bci na Messengerze czy post\u00f3w na Instagramie. Ksi\u0105\u017cka, cho\u0107by i nie najlepsza, przechodzi etap redakcji, kt\u00f3ry podnosi jako\u015b\u0107 s\u0142owa pisanego. Tymczasem w Internecie cz\u0119sto tego nie ma, a tworzone przez u\u017cytkownik\u00f3w teksty cz\u0119sto s\u0105 dalekie od norm j\u0119zykowych. W Na Tropie artyku\u0142y akurat przechodz\u0105 przez korekt\u0119.<\/p>\n

Czytanie online skutkuje zmniejszonym g\u0142\u0119bokim zrozumieniem tekstu<\/p><\/blockquote>\n

Poza tym badania wskazuj\u0105, \u017ce czytanie online skutkuje zmniejszonym g\u0142\u0119bokim zrozumieniem tekstu, a cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 jedynie z przejrzeniem go lub pobie\u017cn\u0105 lektur\u0105. Przez wzrost popularno\u015bci medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych, stawiaj\u0105cych na szybk\u0105 i prost\u0105 komunikacj\u0119, d\u0142ugo\u015b\u0107 internetowych tekst\u00f3w stale si\u0119 zmniejsza, by by\u0142y one \u0142atwiejsze do przyswojenia. W zwi\u0105zku z tym mamy do czynienia z pogorszeniem umiej\u0119tno\u015bci skupienia uwagi. Trudniej jest nam skoncentrowa\u0107 si\u0119 na jednym d\u0142ugim, linearnym tek\u015bcie, a \u0142atwiej na wielu kr\u00f3tkich i skondensowanych. Prowokuje to tak\u017ce wiele innych problem\u00f3w, jak zalanie nat\u0142okiem informacji, czy brak mo\u017cliwo\u015bci kontrolowania wszystkich tre\u015bci, co prowadzi do powstawania fake news\u00f3w i tekst\u00f3w szkodliwych dla innych u\u017cytkownik\u00f3w. Jednak opr\u00f3cz narzekania warto zwr\u00f3ci\u0107 tak\u017ce uwag\u0119 na plusy tego zjawiska.<\/p>\n

\u2026i jego zalety<\/b><\/h3>\n

Mo\u017cna oczywi\u015bcie nie by\u0107 zadowolonym z jako\u015bci tego, co mo\u017cna przeczyta\u0107 w internecie, ale cz\u0119sto wynika to z elitarystycznego poczucia, \u017ce warte czytania s\u0105 jedynie ksi\u0105\u017cki laureat\u00f3w literackiego Nobla, ewentualnie kanon lektur szkolnych. Warto jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce jako\u015b\u0107 zale\u017cy od tre\u015bci, a nie od medium. Tak samo, jak istniej\u0105 lepsze i gorsze ksi\u0105\u017cki, tak jest i z tekstami zamieszczonymi w internecie. Mog\u0105 to by\u0107 przecie\u017c zar\u00f3wno clickbaitowe artyku\u0142y szukaj\u0105ce sensacji, jak i te naukowe lub hobbystyczne.<\/p>\n

Tak samo jest w przypadku komentarzy pod postami na Facebooku – mog\u0105 to by\u0107 dramy i nic niewnosz\u0105ce narzekanie, a tak\u017ce debaty \u015bwiatopogl\u0105dowe, czy kulturalne wyra\u017canie swojego zdania na dany temat. Czytanie tekst\u00f3w w internecie jest przede wszystkim du\u017co bardziej dost\u0119pne. Na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki mamy informacje na ka\u017cdy temat, w wielu j\u0119zykach, s\u0105 one tak\u017ce cz\u0119sto aktualizowane. Jest to tak\u017ce wygodne – na telefonie mo\u017cemy czyta\u0107 praktycznie wsz\u0119dzie, czy to w podr\u00f3\u017cy, czy w ciemno\u015bci.<\/p>\n

Wraz z popularyzacj\u0105 kr\u00f3tkich internetowych form wzros\u0142a tak\u017ce przeci\u0119tna szybko\u015b\u0107 czytania w\u015br\u00f3d u\u017cytkownik\u00f3w, jak i wzmocni\u0142y si\u0119 inne umiej\u0119tno\u015bci np. szybkiego przegl\u0105dania tekstu z wy\u0142apywaniem jego kontekstu i sensu, czytanie ze zrozumieniem i formu\u0142owanie wniosku z wielu kr\u00f3tkich, r\u00f3\u017cnych i cz\u0119sto niezorganizowanych tekst\u00f3w, a tak\u017ce precyzyjno\u015b\u0107 i konkretno\u015b\u0107 przy samodzielnym ich pisaniu.<\/p>\n

Technologia wspomaga tak\u017ce czytelnik\u00f3w tradycyjnych ksi\u0105\u017cek. W internecie mog\u0105 znale\u017a\u0107 wi\u0119cej informacji na temat swoich ulubionych utwor\u00f3w, czy polece\u0144 nowych ksi\u0105\u017cek. To tak\u017ce sie\u0107 umo\u017cliwia im, co wa\u017cne w kontek\u015bcie internetowych tekst\u00f3w, czyta\u0107 i tworzy\u0107 fanfiction, a tak\u017ce do\u0142\u0105czy\u0107 do spo\u0142eczno\u015bci i poznawa\u0107 innych fan\u00f3w literatury.<\/p>\n

Tak wi\u0119c nawi\u0105zuj\u0105c do tematu fandom\u00f3w, sparafrazuj\u0119 cytatem z ok\u0142adki Harry\u2019ego Pottera: je\u015bli s\u0105dzisz, \u017ce w dobie komputer\u00f3w sztuka czytania zanik\u0142a, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d dzieci, to niezawodny znak, \u017ce jeste\u015b MUGOLEM!<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eTa dzisiejsza m\u0142odzie\u017c to ju\u017c nie czyta zupe\u0142nie\u201d- podobne s\u0105dy s\u0142yszymy tak cz\u0119sto, \u017ce mimowolnie je akceptujemy. Ale czy jest to stwierdzenie tak prawdziwe, jak rozpowszechnione? A co, je\u017celi jest inaczej?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[733],"class_list":["post-32017","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ntk","tag-czytelnictwo"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/telefon-na-obozie\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/trudny-kontakt-z-druzynowym\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/pobierz-aplikacje-na-tropie\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32017","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32017"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32017\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32020,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32017\/revisions\/32020"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32017"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32017"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32017"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}