{"id":32590,"date":"2024-05-31T16:50:42","date_gmt":"2024-05-31T14:50:42","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=32590"},"modified":"2024-05-31T16:55:48","modified_gmt":"2024-05-31T14:55:48","slug":"kryzys-cwiercwiecza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/kryzys-cwiercwiecza\/","title":{"rendered":"Kryzys \u0107wier\u0107wiecza"},"content":{"rendered":"

Dojrzewanie jest okropnie trudne. Kiedy w ko\u0144cu wydaje ci si\u0119, \u017ce hormony si\u0119 ju\u017c ustabilizowa\u0142y, plany pouk\u0142ada\u0142y, a doros\u0142e \u017cycie b\u0119dzie sz\u0142o z g\u00f3rki (w ko\u0144cu do kryzysu wieku \u015bredniego jeszcze troch\u0119 zosta\u0142o), wtedy nastaje on.<\/b><\/p>\n

On, czyli kryzys \u0107wier\u0107wiecza, czy \u0107wierci \u017cycia. Brzmi jak wymys\u0142 \u015bredniowiecznego mnicha, kt\u00f3ry postanowi\u0142 zamartwia\u0107 si\u0119 \u015bmierci\u0105 i swoim \u017cyciem, kt\u00f3rego pozosta\u0142o niewiele. Jednak jest to sprawa, kt\u00f3r\u0105 bada si\u0119 od stosunkowo niedawna \u2013 pierwsze badania pochodz\u0105 z pocz\u0105tku lat dwutysi\u0119cznych, chocia\u017c ten w\u0105tek w kulturze pojawia\u0142 si\u0119 ju\u017c na pocz\u0105tku drugiej po\u0142owy XX wieku.<\/span><\/p>\n

Co to w og\u00f3le jest?<\/b><\/h3>\n

Kryzys wedle nazwy ma dotyczy\u0107 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 ju\u017c \u0107wiartk\u0119 swojego \u017cycia, czyli ok. 18-30 lat. Kto\u015b m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107: <\/span>Przecie\u017c to s\u0105 m\u0142odzi ludzie, nie maj\u0105 si\u0119 jeszcze czym martwi\u0107<\/span><\/i>. Ok boomer. Wbrew pozorom maj\u0105 si\u0119 czym martwi\u0107 \u2013 otoczenie, jak i ka\u017cdy sam na siebie, nak\u0142ada mniejsz\u0105 lub wi\u0119ksz\u0105 presj\u0119, aby podejmowa\u0107 s\u0142uszne decyzje. Kryzys \u0107wier\u0107wiecza to „kryzys obejmuj\u0105cy niepok\u00f3j o kierunek i jako\u015b\u0107 w\u0142asnego \u017cycia”<\/span>. <\/span>Psycholog kliniczny, Alex Fowke, okre\u015bla ten czas jako „okres niepewno\u015bci, w\u0105tpliwo\u015bci i rozczarowania zwi\u0105zanego z karier\u0105, zwi\u0105zkami i sytuacj\u0105 finansow\u0105”.<\/span><\/p>\n

\"\"\r\nryc. Julia Gierasimiuk<\/em><\/pre>\n
<\/h3>\n
Co wp\u0142ywa na obecno\u015b\u0107 i nat\u0119\u017cenie kryzysu?<\/b><\/h3>\n
W badaniu z 2024 roku <\/span>naukowcy przyjrzeli si\u0119 14 artyku\u0142om,<\/a> wyja\u015bniaj\u0105cym czynniki zwi\u0105zane z kryzysem \u0107wier\u0107wiecza lub przyczyniaj\u0105ce si\u0119 do niego. Na ich podstawie ustanowili dwie grupy czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na obecno\u015b\u0107 i si\u0142\u0119 kryzysu: zewn\u0119trzne i wewn\u0119trzne. Je\u015bli chodzi o czynniki zewn\u0119trzne, to b\u0119d\u0105 to przede wszystkim p\u0142e\u0107, wiek, pochodzenie, aktywno\u015b\u0107 zawodowa, styl \u017cycia, problemy finansowe, zwi\u0105zki (w tym rozstania) oraz wsparcie spo\u0142eczne. <\/span><\/p>\n
\n
Kryzys \u0107wier\u0107wiecza to „kryzys obejmuj\u0105cy niepok\u00f3j o kierunek i jako\u015b\u0107 w\u0142asnego \u017cycia”<\/span><\/h4>\n<\/blockquote>\n
Nad czynnikami wewn\u0119trznymi \u0142atwiej pracowa\u0107, jednak same w sobie s\u0105 do\u015b\u0107 z\u0142o\u017conymi zagadnieniami: podatno\u015b\u0107 na stres, pewno\u015b\u0107 siebie, religijno\u015b\u0107, bycie optymist\u0105\/pesymist\u0105, poczucie w\u0142asnej skuteczno\u015bci, \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci. Jednym s\u0142owem, wchodzimy w \u015bwiat doros\u0142o\u015bci, otrzymuj\u0105c znienacka baga\u017c odpowiedzialno\u015bci, z kt\u00f3rym nie zawsze umiemy sobie poradzi\u0107, chocia\u017c chcieliby\u015bmy zrobi\u0107 to jak najlepiej.<\/span><\/p>\n
No i co w zwi\u0105zku z tym?<\/b><\/h3>\n
Przede wszystkim to, \u017ce wszystko jest z tob\u0105 w porz\u0105dku. Tekst powsta\u0142 po tym, jak odkry\u0142am to zjawisko i zrozumia\u0142am, \u017ce ono mnie dotyczy. A skoro mnie dotyczy (i powsta\u0142o na ten temat sporo bada\u0144), to znaczy \u017ce nie jestem odosobniona w nadmiernym analizowaniu swojego jeszcze kr\u00f3tkiego \u017cycia (bo nawet nie mam \u0107wier\u0107 wieku). <\/span>To normalne, \u017ce czujesz l\u0119k o przysz\u0142o\u015b\u0107, o to, jak ci p\u00f3jdzie na studiach (jakie wybra\u0107 lub czy te, kt\u00f3re wybra\u0142e\u015b, s\u0105 tymi dobrymi), co z twoim \u017cyciem romantycznym czy spo\u0142ecznym, gdzie b\u0119dziesz mieszka\u0107 za par\u0119 lat i w jakim zawodzie si\u0119 widzisz. Nie zaplanujesz i nie przewidzisz ca\u0142ego \u017cycia co do minuty, ale mo\u017cesz pracowa\u0107 nad tym co czujesz i jak reagujesz.<\/span><\/p>\n
Jak pom\u00f3c o(sobie) w kryzysie?<\/b><\/h3>\n
Wszystko zale\u017cy od stanu. To oczywiste. Ale zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce jest to po prostu przewlek\u0142e zamartwianie si\u0119, to rozwi\u0105za\u0144 jest do\u015b\u0107 sporo:<\/span><\/p>\n
    \n
  1.  Na uczelniach jest dost\u0119p do bezp\u0142atnej pomocy psychologicznej lub do biura karier. Jest to miejsce, kt\u00f3re zajmuje si\u0119 doradztwem zawodowym, pozwalaj\u0105cym profesjonalnie zdiagnozowa\u0107 najlepsze \u015bcie\u017cki rozwoju kariery zawodowej oraz dostarczy\u0107 praktyczn\u0105 wiedz\u0119, jak zachowa\u0107 si\u0119 na rynku pracy.<\/span><\/span> <\/li>\n
  2.  Mo\u017cesz porozmawia\u0107 ze starszymi. Rodzice potrafi\u0105 zarzuci\u0107 tekstem w stylu <\/span>kiedy\u015b to by\u0142o <\/span><\/i>(chocia\u017c warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce oni te\u017c byli m\u0142odzi, te\u017c si\u0119 kiedy\u015b bali, cho\u0107 mog\u0105 si\u0119 nie przyznawa\u0107), ale na pewno masz te\u017c innych doros\u0142ych, czy to w rodzinie, w\u015br\u00f3d znajomych, czy w harcerstwie. Je\u015bli si\u0119 wstydzisz, lub nie kojarzysz nikogo takiego w\u015br\u00f3d najbli\u017cszych, mo\u017cesz skorzysta\u0107 z r\u00f3\u017cnych grup docelowych na Facebooku lub for\u00f3w.<\/span><\/span> <\/li>\n
  3.  Akademicy jako skarbnica wiedzy \u2013 w ko\u0144cu s\u0105 to ludzie, kt\u00f3rzy ju\u017c zd\u0105\u017cyli p\u00f3j\u015b\u0107 na studia i troch\u0119 na nich prze\u017cy\u0107. Obecni cz\u0142onkowie kr\u0119g\u00f3w lub absolwenci z ch\u0119ci\u0105 opowiedz\u0105 o swoich do\u015bwiadczeniach z doros\u0142ego \u017cycia: o studiach, sp\u0119dzaniu czasu wolnego, poszukiwaniach mieszkania, niekt\u00f3rzy pewnie mogliby si\u0119 nawet wypowiedzie\u0107 o zak\u0142adaniu rodziny. Wpadnij na zbi\u00f3rk\u0119 akademick\u0105 lub zajrzyj do kawiarenki akademickiej podczas watry i zagadaj. Z ch\u0119ci\u0105 pomo\u017cemy!<\/span><\/span> <\/li>\n
  4.  Zaakceptuj to. Pami\u0119taj, \u017ce to nie koniec \u015bwiata, tylko trudniejszy okres. \u017bycie jest pe\u0142ne niespodzianek, nie zawsze tych przyjemnych. Na cz\u0119\u015b\u0107 spraw masz wp\u0142yw, na cz\u0119\u015b\u0107 nie. I mog\u0142abym tutaj lecie\u0107 dalej z truizmami, ale po prostu powiem \u2013 jeste\u015b siln\u0105 osob\u0105, masz za sob\u0105 sporo do\u015bwiadczenia, czas na kolejne. Pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej b\u0119dzie dobrze.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n
    \n
    Pami\u0119taj, \u017ce to nie koniec \u015bwiata, tylko trudniejszy okres. \u017bycie jest pe\u0142ne niespodzianek, nie zawsze tych przyjemnych.<\/span><\/h4>\n<\/blockquote>\n
    Impuls do zmiany<\/b><\/h3>\n
    Je\u015bli znajdujesz si\u0119 teraz w podobnym miejscu, \u017cycz\u0119 Ci, by kryzys, przez kt\u00f3ry przechodzisz, okaza\u0142 si\u0119 szans\u0105 na zmian\u0119 Twojego \u017cycia na bardziej zgodne z tym, kim jeste\u015b. Rozwa\u017c, co mo\u017cesz zmieni\u0107 w swoim \u017cyciu, zadbaj o wszystkie obszary, szczeg\u00f3lnie te zaniedbane. Szukanie pomocy jest w porz\u0105dku i nie ma co si\u0119 tego wstydzi\u0107. Mam nadziej\u0119, \u017ce przerodzisz kryzys w nap\u0119d do walki o miejsce, w kt\u00f3rym czujesz si\u0119 usatysfakcjonowany; miejsce w\u015br\u00f3d ludzi, z kt\u00f3rymi czujesz si\u0119 dobrze i bezpiecznie. Niech ten tekst b\u0119dzie znakiem, \u017ce jest to czas na spr\u00f3bowanie lepszego.\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
    Dojrzewanie jest okropnie trudne. Kiedy w ko\u0144cu wydaje ci si\u0119, \u017ce hormony si\u0119 ju\u017c ustabilizowa\u0142y, plany pouk\u0142ada\u0142y, a doros\u0142e \u017cycie b\u0119dzie sz\u0142o z g\u00f3rki (w ko\u0144cu do kryzysu wieku \u015bredniego jeszcze troch\u0119 zosta\u0142o), wtedy nastaje on.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-32590","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wt"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/via-viatorum-droga-wedrownikow\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/rzuc-harcerstwo-w-cholere\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/kulturalna-wiosna-cztery-polecenia\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32590","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32590"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32590\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32619,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32590\/revisions\/32619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32590"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32590"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32590"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}