{"id":32649,"date":"2024-06-21T22:16:30","date_gmt":"2024-06-21T20:16:30","guid":{"rendered":"http:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=32649"},"modified":"2024-06-21T22:17:05","modified_gmt":"2024-06-21T20:17:05","slug":"bez-paliwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/bez-paliwa\/","title":{"rendered":"Bez paliwa"},"content":{"rendered":"

Harcerstwo poch\u0142ania du\u017ce pok\u0142ady energii \u2013 dla wi\u0119kszo\u015bci jest to oczywiste. I jak ka\u017cdy silnik potrzebuje paliwa, tak w\u0119drownicy i instruktorzy te\u017c potrzebuj\u0105 swojego \u017ar\u00f3d\u0142a si\u0142y, zar\u00f3wno psychicznej, jak i fizycznej. Niejedn\u0105 osob\u0119 na nogach „utrzymuje” kofeina. Ale czy jest to rozwi\u0105zanie na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119?<\/strong><\/p>\n

Od pocz\u0105tku tego roku w \u017cycie wesz\u0142a ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. Zakazuje ona sprzeda\u017cy napoj\u00f3w energetycznych (powy\u017cej 150 mg\/l i\/lub zawieraj\u0105cych tauryn\u0119) osobom niepe\u0142noletnim. Dodatkowo wycofano mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprzeda\u017cy takich napoj\u00f3w we wszelkiego rodzaju automatach. O ile w Polsce prawo to jest jeszcze \u015bwie\u017ce, tak na Litwie taka nowelizacja zosta\u0142a przyj\u0119ta w 2014 roku. Czy s\u0142usznie? <\/span>Badanie brytyjskiego rz\u0105du wykaza\u0142o, \u017ce wprowadzenie podobnego zakazu mia\u0142o wp\u0142yw na zmniejszenie wsp\u00f3\u0142czynnika oty\u0142o\u015bci i cukrzycy w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy. Trwaj\u0105 te\u017c badania potwierdzaj\u0105ce wp\u0142yw napoj\u00f3w energetycznych<\/a> na og\u00f3lny poziom stresu, bezsenno\u015bci czy szeroko poj\u0119tej deprawacji organizmu<\/span>. I o ile na Litwie zmiana okaza\u0142a si\u0119 pozytywna dla zdrowia niepe\u0142noletnich oraz nie zmieni\u0142a znacznie rynku, tak w Polsce wprowadzenie tego zakazu mo\u017ce oddzia\u0142ywa\u0107 r\u00f3\u017cnie.\u00a0<\/span><\/p>\n

Kraj kaw\u0105 i energetykiem p\u0142yn\u0105cy<\/b>\u00a0<\/span><\/h3>\n

Wed\u0142ug bada\u0144<\/a> Narodowego Centrum Edukacji \u017bywieniowej 60% nastolatk\u00f3w spo\u017cywa napoje energetyczne, a 10% robi to przynajmniej raz dziennie. Energetyki sta\u0142y si\u0119 swego rodzaju kultur\u0105, coraz szerzej rozpowszechnion\u0105 w Polsce. Sta\u0142y si\u0119 rodzajem paliwa, nap\u0119dzaj\u0105cego samoch\u00f3d, kt\u00f3rym jest ludzki organizm. Kupowane czy to dla smaku, czy dla wspomo\u017cenia si\u0119 w trakcie nauki na sesj\u0119 czy inne egzaminy. Wsz\u0119dzie, gdzie spotka\u0142o si\u0119 m\u0142odych ludzi, tam widzia\u0142o si\u0119 jak\u0105\u015b form\u0119 kofeiny. Z tego powodu wprowadzenie obostrzenia b\u0119d\u0105 bardziej dotkliwe. Ju\u017c teraz niekt\u00f3re firmy omijaj\u0105 ograniczenia przez dostosowanie sk\u0142adu swoich produkt\u00f3w by nie by\u0142y one klasyfikowane jako nap\u00f3j energetyczny \u2013 zmniejszona ilo\u015b\u0107 kofeiny czy brak tauryny to jedne z przyk\u0142ad\u00f3w takich zabieg\u00f3w.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

\n
Energetyki sta\u0142y si\u0119 swego rodzaju kultur\u0105, coraz szerzej rozpowszechnion\u0105 w Polsce<\/span><\/h5>\n<\/blockquote>\n

Jakie mo\u017ce mie\u0107 to konsekwencje? Dla doros\u0142ych kupuj\u0105cych oczywi\u015bcie nie zmieni si\u0119 nic opr\u00f3cz sporadycznych pr\u00f3\u015bb o potwierdzenie swojego wieku odpowiednim dokumentem. Jednak dla niepe\u0142noletnich opcje s\u0105 dwie – albo od\u0142o\u017c\u0105 napoje energetyczne, albo zaczn\u0105 kupowa\u0107 wi\u0119cej sztuk tych s\u0142abszych, by wyr\u00f3wna\u0107 dotychczasow\u0105 ilo\u015b\u0107 kofeiny. Ci\u0119\u017cko jest przewidzie\u0107 dok\u0142adny wynik tych zmian, dlatego kolejne miesi\u0105ce b\u0119d\u0105 okresem testowym czy wprowadzony zakaz realnie wp\u0142ynie na zdrowie m\u0142odzie\u017cy.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Pusty bak<\/b>\u00a0<\/span><\/h3>\n

Czy zmiana ta b\u0119dzie mie\u0107 du\u017cy wp\u0142yw na \u015brodowisko harcerskie? Odpowied\u017a nie jest jednoznaczna. Z jednej strony organizacja biwak\u00f3w i innych wyjazd\u00f3w potrafi zu\u017cy\u0107 du\u017ce pok\u0142ady energii, kt\u00f3re ci\u0119\u017cko jest szybko „na\u0142adowa\u0107” w trakcie wydarzenia. Do tej pory cz\u0119stym rozwi\u0105zaniem by\u0142y w\u0142a\u015bnie energetyki \u2013 pobudzaj\u0105ce dzia\u0142anie cukru i kofeiny oraz prostsze przygotowanie ni\u017c kawa brzmi jak idealne po\u0142\u0105czenie w momencie, gdy jest si\u0119 ca\u0142y czas na nogach. W takim razie utrudnienie w dost\u0119pno\u015bci powinno by\u0107 uci\u0105\u017cliwe dla harcerskiego \u015bwiata, prawda?\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Zakazany owoc<\/b>\u00a0<\/span><\/h3>\n

Zmiana prawna najbardziej mo\u017ce odbi\u0107 si\u0119 na naszych podopiecznych w dru\u017cynach. Do tej pory harcerze starsi czy w\u0119drownicy cz\u0119sto si\u0119gali po zapas kofeiny, by mniej odczuwa\u0107 zm\u0119czenie na harcerskich wyjazdach – mogli wtedy dawa\u0107 z siebie 100% przez d\u0142u\u017cszy czas. Pozwala\u0142o to te\u017c sp\u0119dzi\u0107 aktywnie wieczory i noce, poniewa\u017c „potrzeba by\u0142o” mniejszej ilo\u015bci snu. Obecnie napoje energetyczne s\u0105 postrzegane jako niew\u0142a\u015bciwe dla niepe\u0142noletnich, co potwierdza\u0107 b\u0119dzie prawo. Energetyki mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 trudniej dost\u0119pne, a przez to atrakcyjniejsze dla uczestnik\u00f3w.\u00a0 Dla kadry oznacza\u0107 to b\u0119dzie kolejn\u0105 rzecz do pilnowania w trakcie wyjazd\u00f3w \u2013 powstrzymywanie \u2018czarnego rynku energetyk\u00f3w\u2019.<\/span><\/p>\n

\n
Organizacja biwak\u00f3w i innych wyjazd\u00f3w potrafi zu\u017cy\u0107 du\u017co energii, kt\u00f3rej potrzebujemy coraz wi\u0119cej\u00a0<\/span><\/h6>\n<\/blockquote>\n

Warto wspomnie\u0107 o wzro\u015bcie popularno\u015bci napoj\u00f3w alternatywnych, takich jak yerba mate, matcha czy po prostu herbaty. Zawarte w nich substancje takie jak teina, mateina czy guarana maj\u0105 podobne w\u0142a\u015bciwo\u015bci co kofeina w kawie, jednak s\u0105 mniej uzale\u017cniaj\u0105ce. Tak\u017ce w wielu przypadkach nasz metaforyczny samochodzik, kt\u00f3ry musi dzia\u0142a\u0107 przez ca\u0142e wydarzenie, nie pozostanie z pustym bakiem, lecz ze zmienionym paliwem.\u00a0<\/span><\/p>\n

Droga na skr\u00f3ty\u00a0<\/b><\/h3>\n

Nowelizacja, o kt\u00f3rej mowa, obowi\u0105zuje od p\u00f3\u0142 roku i to dobry moment na przemy\u015blenie czy zmienia co\u015b w \u017cyciu naszym i naszych podopiecznych. Czy pozwoli\u0142a nam dostrzec problem i go wyeliminowa\u0107 albo chocia\u017c dokona\u0107 refleksji nad kofeinowymi przyzwyczajeniami? Pewne jest jednak, \u017ce wiele os\u00f3b \u2013 m\u0142odszej kadry czy podopiecznych, zosta\u0142o zmuszonych do lekkiej zmiany swojego stylu \u017cycia oraz diety. Og\u00f3lne odej\u015bcie od kofeiny stanie si\u0119 ciekawym zjawiskiem spo\u0142ecznym do obserwacji, tak samo jak wa\u017cnym tematem przysz\u0142ych bada\u0144 dotycz\u0105cych zdrowia publicznego. <\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

(Nie) wy\u015bpisz si\u0119 po \u015bmierci<\/h3>\n

Przed nami wakacje, a wi\u0119c obozy i zloty, na kt\u00f3rych, szczeg\u00f3lnie je\u015bli jest si\u0119 kadr\u0105 – trzeba dzia\u0142a\u0107 na 120 procent. Pami\u0119tajmy jednak, \u017ce dora\u017ane i szybkie zastrzyki energii s\u0105 kr\u00f3tkowzrocznym rozwi\u0105zaniem, za kt\u00f3re, je\u015bli si\u0119gniemy po nie zbyt cz\u0119sto, zap\u0142acimy niejednokrotnie w\u0142asnym zdrowiem. A co zrobi\u0107, \u017ceby nie czu\u0107 (tak cz\u0119stej) potrzeby si\u0119gni\u0119cia po nie? Odsy\u0142amy do naszego artyku\u0142u o higienie snu i o tym, \u017ceby na problem wypoczynku na wyje\u017adzie spojrze\u0107 holistycznie – z perspektywy obozowego planu zaj\u0119\u0107, cel\u00f3w, kt\u00f3re sobie zaplanowali\u015bmy i rozwijania dobrych nawyk\u00f3w na przysz\u0142o\u015b\u0107. Wi\u0119cej o tym problemie w artykule Marty o higienie snu<\/a>.\u00a0<\/span><\/p>\n

Na ten moment zmiany wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 trafione na polu teoretycznym, pozostaje jeszcze kwestia wyegzekwowania tych za\u0142o\u017ce\u0144 w odpowiedni spos\u00f3b. Jednak pomimo wszelkich zmian prawnych, najwa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119 w ochronie naszego zdrowia pe\u0142nimy my sami. Nasze krytyczne my\u015blenie to najlepszy doradca w tej materii, i to nam powinno zale\u017ce\u0107 na naszym dobrym samopoczuciu. To w ko\u0144cu my jeste\u015bmy odpowiedzialni, by nasz metaforyczny samochodzik si\u0119 nie zepsu\u0142 i pewnie dowozi\u0142 nas do kolejnych cel\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Harcerstwo poch\u0142ania du\u017ce pok\u0142ady energii \u2013 dla wi\u0119kszo\u015bci jest to oczywiste. I jak ka\u017cdy silnik potrzebuje paliwa, tak w\u0119drownicy i instruktorzy te\u017c potrzebuj\u0105 swojego \u017ar\u00f3d\u0142a si\u0142y, zar\u00f3wno psychicznej, jak i fizycznej. Niejedn\u0105 osob\u0119 na nogach „utrzymuje” kofeina. Ale czy jest to rozwi\u0105zanie na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-32649","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wt"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/poczuj-tworz-zyj\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/kryzys-cwiercwiecza\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/via-viatorum-droga-wedrownikow\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32649","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32649"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32649\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32665,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32649\/revisions\/32665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32649"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32649"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32649"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}