{"id":33128,"date":"2026-10-09T09:11:18","date_gmt":"2026-10-09T07:11:18","guid":{"rendered":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=33128"},"modified":"2026-10-09T09:11:18","modified_gmt":"2026-10-09T07:11:18","slug":"do-hufca-bez-sprawy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/do-hufca-bez-sprawy\/","title":{"rendered":"Do hufca bez sprawy"},"content":{"rendered":"

Czy do hufca mo\u017cna przyj\u015b\u0107, kiedy nie ma si\u0119 nic do za\u0142atwienia? Bez dokument\u00f3w do podpisania, zebrania zespo\u0142u i sprz\u0119tu do odebrania? Po prostu posiedzie\u0107, zrobi\u0107 herbat\u0119 i spotka\u0107 ludzi. Od odpowiedzi na to pytanie mo\u017ce zale\u017ce\u0107 wi\u0119cej, ni\u017c nam si\u0119 wydaje.<\/strong><\/p>\n

Znajoma instruktorka – Hanka – zapyta\u0142a ostatnio: \u201eCo my\u015blicie o koncepcie budynku hufca jako trzeciego miejsca dla m\u0142odej kadry?\u201d<\/em>. Zatrzyma\u0142em si\u0119 na chwil\u0119 przy tym pytaniu. Znamy przecie\u017c siedziby hufc\u00f3w jako miejsca odpraw, spotka\u0144 komisji, dy\u017cur\u00f3w i przechowywania rzeczy, kt\u00f3re kiedy\u015b na pewno si\u0119 przydadz\u0105. Ale czy r\u00f3wnie \u0142atwo my\u015blimy o nich jako o miejscach, do kt\u00f3rych przychodzi si\u0119 dla samej przyjemno\u015bci bycia z innymi?<\/p>\n

Wyobra\u017amy sobie wtorkowy wiecz\u00f3r. Kto\u015b wraca ze szko\u0142y lub uczelni, kto\u015b sko\u0144czy\u0142 prac\u0119, kto\u015b musi poczeka\u0107 godzin\u0119 na autobus. W hufcu \u015bwieci si\u0119 \u015bwiat\u0142o. Mo\u017cna wej\u015b\u0107, usi\u0105\u015b\u0107, opowiedzie\u0107 o trudnym dniu. Rozmowa zahacza o ostatni biwak, potem o studia, potem o co\u015b zupe\u0142nie niezwi\u0105zanego z harcerstwem. Nikt nie przygotowa\u0142 konspektu tego spotkania. A jednak by\u0107 mo\u017ce dzieje si\u0119 podczas niego co\u015b bardzo wa\u017cnego dla naszej wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n

Trzecie, czyli jakie?<\/strong><\/p>\n

Poj\u0119cie trzeciego miejsca zosta\u0142o spopularyzowane w 1989 r. przez ameryka\u0144skiego socjologa Raya Oldenburga, kt\u00f3ry pisa\u0142 o nim w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eThe Great Good Place\u201d. Wed\u0142ug jego koncepcji pierwszym miejscem jest dom, drugim \u2013 praca; w odniesieniu do m\u0142odych ludzi t\u0119 rol\u0119 mo\u017cna odnie\u015b\u0107 tak\u017ce do szko\u0142y czy uczelni. Trzecie s\u0142u\u017cy nieformalnym spotkaniom poza tymi \u015brodowiskami.<\/p>\n

Takim miejscem mo\u017ce by\u0107 kawiarnia, lokalna biblioteka czy inne miejsce, do kt\u00f3rego wracamy, by spotka\u0107 ludzi i porozmawia\u0107. Wa\u017cne, \u017ceby mo\u017cna by\u0142o swobodnie do niego wpa\u015b\u0107, a przyjazna atmosfera sprawia\u0142a, \u017ce mile widziani poczuj\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno stali bywalcy, jak i osoby zagl\u0105daj\u0105ce po raz pierwszy.<\/p>\n

Dlatego harc\u00f3wka czy siedziba hufca ma potencja\u0142, by pe\u0142ni\u0107 tak\u0105 funkcj\u0119. Je\u015bli harc\u00f3wk\u0119 otwieramy tylko na czas zbi\u00f3rek, trudno znale\u017a\u0107 w niej przestrze\u0144 na spontaniczne spotkania. Warto m\u00f3c zajrze\u0107 do niej tak\u017ce poza ustalonym harmonogramem po prostu po to, \u017ceby poby\u0107 razem, bez planu i konkretnego zadania do wykonania.<\/p>\n

Mamy to w historii!<\/strong><\/p>\n

A co, gdybym powiedzia\u0142 Wam, \u017ce kilkadziesi\u0105t lat przed Oldenburgiem podobny pomys\u0142 opisa\u0142 sam Baden-Powell? W \u201eW\u0119dr\u00f3wce do sukcesu\u201d Naczelny Skaut \u015awiata przedstawia koncept \u201erover dens\u201d – pomieszcze\u0144 klubowych dla w\u0119drownik\u00f3w, kt\u00f3rymi mieli oni samodzielnie zarz\u0105dza\u0107. Powinny by\u0107 otwarte ka\u017cdego wieczoru i s\u0142u\u017cy\u0107 zar\u00f3wno pracy, jak i spotkaniom towarzyskim. Bi-Pi dopuszcza\u0142 r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3lne prowadzenie takiego miejsca przez kilka dru\u017cyn.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Fragment z \u201eRovering to success\u201d Roberta Baden-Powella 1930 (pierwsze wydanie 1922) (https:\/\/www.scribd.com\/document\/363241339\/Rovering-to-Success-ENG-Baden-Powell-1930<\/a>)<\/p>\n

W tej propozycji odnajdujemy wiele z tego, co dzi\u015b kojarzymy z miejscami trzecimi: regularn\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107, mo\u017cliwo\u015b\u0107 spotkania znajomych i swobodnego sp\u0119dzania czasu razem. W\u0119drownicy mieli by\u0107 gospodarzami tej przestrzeni, wsp\u00f3\u0142decydowa\u0107 o niej i korzysta\u0107 z niej tak\u017ce dla przyjemno\u015bci bycia w swoim gronie. Cho\u0107 Baden-Powell nie pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 poj\u0119ciem miejsca trzeciego, dostrzega\u0142 potrzeb\u0119, o kt\u00f3rej warto sobie przypomnie\u0107, gdy zastanawiamy si\u0119 nad rol\u0105 naszych harc\u00f3wek. Tw\u00f3rca skautingu wr\u0119cz sugerowa\u0142, \u017ce niemo\u017cliwe jest skuteczne prowadzenie w\u0119drownik\u00f3w bez takiego miejsca.<\/p>\n

Miejsce, w kt\u00f3rym tkamy wsp\u00f3lnot\u0119<\/strong><\/p>\n

Jak cz\u0119sto spotykamy si\u0119 w harcerskim gronie po prostu po to, \u017ceby by\u0107 razem? Zwykle mamy co\u015b do om\u00f3wienia, przygotowania albo zorganizowania. Tymczasem wsp\u00f3lnot\u0119 budujemy r\u00f3wnie\u017c przy herbacie, podczas plansz\u00f3wki czy rozmowy o tym, co nas ostatnio cieszy lub martwi. W takich chwilach poznajemy si\u0119 bli\u017cej i budujemy relacje wykraczaj\u0105ce poza pe\u0142nione funkcje.<\/p>\n

Z tych spotka\u0144 mog\u0105 te\u017c kie\u0142kowa\u0107 nowe pomys\u0142y. Kto\u015b opowie o wymarzonej w\u0119dr\u00f3wce, kto\u015b wspomni o sprawie, kt\u00f3r\u0105 warto zaj\u0105\u0107 si\u0119 w okolicy, i pada: \u201ea mo\u017ce zrobimy to razem?\u201d. Dobrze, \u017ceby by\u0142o miejsce na obie mo\u017cliwo\u015bci: zwyczajne posiedzenie bez planu i spontaniczne wymy\u015blanie wsp\u00f3lnych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n

Warto przy tym zostawi\u0107 przy stole miejsce dla znajomych spoza harcerstwa, dawnych cz\u0142onk\u00f3w dru\u017cyn czy s\u0105siad\u00f3w. Mo\u017cna przecie\u017c przyj\u015b\u0107 na plansz\u00f3wki lub szuka\u0107 towarzystwa bez zamiaru zak\u0142adania munduru. Dzi\u0119ki takim spotkaniom harc\u00f3wka czy hufiec mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 miejscami wa\u017cnymi r\u00f3wnie\u017c dla lokalnej spo\u0142eczno\u015bci – przestrzeni\u0105, do kt\u00f3rej wraca si\u0119 dla ludzi i w kt\u00f3rej rodzi si\u0119 ch\u0119\u0107 zrobienia czego\u015b razem.<\/p>\n

Kto naprawd\u0119 czuje si\u0119 u siebie?<\/strong><\/p>\n

O otwarto\u015bci miejsca \u015bwiadczy spos\u00f3b, w jaki przyjmujemy nowe osoby. Stali bywalcy mog\u0105 czu\u0107 si\u0119 w harc\u00f3wce jak w domu, ale komu\u015b, kto przychodzi po raz pierwszy, nie zawsze \u0142atwo odnale\u017a\u0107 si\u0119 w\u015br\u00f3d wsp\u00f3lnych historii, \u017cart\u00f3w i zwyczaj\u00f3w. Czasem wystarczy zaprosi\u0107 do sto\u0142u, przedstawi\u0107 pozosta\u0142ym albo wyja\u015bni\u0107, co tak wszystkich rozbawi\u0142o. To w\u0142a\u015bnie takie drobne gesty sprawiaj\u0105, \u017ce \u0142atwiej do\u0142\u0105czy\u0107 do rozmowy i poczu\u0107 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 grupy.<\/p>\n

Warto zadba\u0107, \u017ceby ka\u017cdy mia\u0142 przestrze\u0144 do zabrania g\u0142osu – niezale\u017cnie od stopnia, funkcji, sta\u017cu czy przynale\u017cno\u015bci do harcerstwa. Otwarto\u015b\u0107 oznacza te\u017c gotowo\u015b\u0107 na to, \u017ce nowe osoby wnios\u0105 w\u0142asne pomys\u0142y i zwyczaje. Je\u015bli maj\u0105 poczu\u0107 si\u0119 u siebie, powinny m\u00f3c wsp\u00f3\u0142tworzy\u0107 to miejsce. A o to, czy rzeczywi\u015bcie jest przyjazne, dobrze zapyta\u0107 r\u00f3wnie\u017c tych, kt\u00f3rzy zagl\u0105daj\u0105 rzadko albo po pierwszej wizycie nie wr\u00f3cili.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>Zacz\u0105\u0107 od klucza<\/strong><\/p>\n

Wszystko zaczyna si\u0119 od klucza – warto zadba\u0107, \u017ceby jego zdobycie nie wymaga\u0142o za ka\u017cdym razem kilku telefon\u00f3w. Kiedy ju\u017c mo\u017cna wej\u015b\u0107, przychodzi czas na wsp\u00f3lne tworzenie miejsca. Warto zapyta\u0107 osoby, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 z niego korzysta\u0107, kiedy chcia\u0142yby tu zagl\u0105da\u0107, jak sp\u0119dza\u0107 czas i czego potrzebuj\u0105, \u017ceby czu\u0107 si\u0119 swobodnie. Ich odpowiedzi pomog\u0105 ustali\u0107 godziny otwarcia, urz\u0105dzi\u0107 przestrze\u0144 i nada\u0107 jej charakter.<\/p>\n

Na pocz\u0105tek wystarczy\u0142by jeden sta\u0142y wiecz\u00f3r w tygodniu, zaproszenie do wsp\u00f3lnego sp\u0119dzenia czasu i kto\u015b, kto otworzy drzwi oraz przywita przychodz\u0105cych. Warto zostawi\u0107 czas na swobodne rozmowy i zobaczy\u0107, co ludzie sami zechc\u0105 robi\u0107. Wsp\u00f3lnie mo\u017cna ustali\u0107 zasady korzystania z lokalu, pomy\u015ble\u0107 o wyposa\u017ceniu i podzieli\u0107 si\u0119 obowi\u0105zkami. W ten spos\u00f3b poczucie, \u017ce to \u201enasze miejsce\u201d, b\u0119dzie sz\u0142o w parze ze wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015bci\u0105 za nie.<\/p>\n

Nie ka\u017cdy hufiec dysponuje w\u0142asnym budynkiem. Miejscem takich spotka\u0144 mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c harc\u00f3wka szczepu, pok\u00f3j udost\u0119pniony przez dom kultury czy lokal wsp\u00f3\u0142dzielony z inn\u0105 organizacj\u0105. Liczy si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 regularnego powrotu i stopniowego oswajania przestrzeni. Atmosfer\u0119 sprzyjaj\u0105c\u0105 spotkaniom znamy przecie\u017c cho\u0107by z kawiarenek na r\u00f3\u017cnych zlotach \u2013 co, gdyby podobne miejsce czeka\u0142o na nas tak\u017ce na co dzie\u0144?<\/p>\n

Wracam wi\u0119c do pytania Hanki: budynek hufca jako miejsce trzecie dla m\u0142odej kadry? Chcia\u0142bym, \u017ceby\u015bmy dali temu pomys\u0142owi szans\u0119 \u2013 a mo\u017ce gdzie\u015b w Waszych \u015brodowiskach ju\u017c si\u0119 tak dzieje? By\u0107 mo\u017ce warto zacz\u0105\u0107 od rozejrzenia si\u0119 po w\u0142asnej harc\u00f3wce i zastanowienia, co sprawi\u0142oby, \u017ce ludzie chcieliby wpada\u0107 do niej tak\u017ce mi\u0119dzy zbi\u00f3rkami czy odprawami. Posiedzie\u0107, porozmawia\u0107, poby\u0107 razem. A czasem wymy\u015bli\u0107 co\u015b, czego jeszcze wczoraj nikt nie planowa\u0142.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy do hufca mo\u017cna przyj\u015b\u0107, kiedy nie ma si\u0119 nic do za\u0142atwienia? Bez dokument\u00f3w do podpisania, zebrania zespo\u0142u i sprz\u0119tu do odebrania? Po prostu posiedzie\u0107, zrobi\u0107 herbat\u0119 i spotka\u0107 ludzi. Od odpowiedzi na to pytanie mo\u017ce zale\u017ce\u0107 wi\u0119cej, ni\u017c nam si\u0119 wydaje.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-33128","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fel"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/czego-nie-zrobimy-o-zjazdach-choragwi\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/male-wielkie-powroty\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/drogi-evanie\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33128","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33128"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33128\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33131,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33128\/revisions\/33131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}