{"id":33133,"date":"2026-10-16T13:03:25","date_gmt":"2026-10-16T11:03:25","guid":{"rendered":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=33133"},"modified":"2026-10-16T13:03:25","modified_gmt":"2026-10-16T11:03:25","slug":"mezni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/mezni\/","title":{"rendered":"M\u0119\u017cni"},"content":{"rendered":"

Czym jest m\u0119sko\u015b\u0107? Pytanie brzmi prosto, a odpowied\u017a zwykle nie jest taka oczywista.<\/strong><\/p>\n

Dla jednych m\u0119sko\u015b\u0107 to si\u0142a mi\u0119\u015bni i twardy charakter. Dla innych to odpowiedzialno\u015b\u0107, s\u0142owno\u015b\u0107 i gotowo\u015b\u0107, by wzi\u0105\u0107 na siebie ci\u0119\u017car, kt\u00f3ry kto\u015b inny woli od\u0142o\u017cy\u0107. Jeszcze inni powiedz\u0105, \u017ce to zestaw stereotyp\u00f3w, od kt\u00f3rych warto si\u0119 uwolni\u0107. Ka\u017cda z tych odpowiedzi ma co\u015b w sobie, ale \u017cadna nie jest pe\u0142na. Zawsze mo\u017cna spojrze\u0107 na to z innej strony.<\/p>\n

Zacznijmy od tego, czym m\u0119sko\u015b\u0107 nie jest. Nie jest agresj\u0105, bo agresja jest \u0142atwa. Nie jest te\u017c g\u0142o\u015bnym udowadnianiem, \u017ce jest si\u0119 \u201eprawdziwym m\u0119\u017cczyzn\u0105\u201d, bo ten, kto musi to udowadnia\u0107, ten zwykle sam w to w\u0105tpi. Nie jest wreszcie brakiem emocji. T\u0142umienie ich nie czyni cz\u0142owieka silnym, tylko samotnym.<\/p>\n

Bli\u017cej prawdy jest chyba to, \u017ce m\u0119sko\u015b\u0107 to sztuka panowania nad w\u0142asn\u0105 si\u0142\u0105. Si\u0142\u0119 ma ka\u017cdy ch\u0142opak, a pytanie brzmi, jak j\u0105 wykorzysta: czy b\u0119dzie ona s\u0142u\u017cy\u0107 jemu samemu czy innym. Dojrza\u0142y m\u0119\u017cczyzna chroni s\u0142abszych zamiast ich wykorzystywa\u0107, dotrzymuje s\u0142owa, gdy to kosztuje i przyznaje si\u0119 do b\u0142\u0119du. Jest odwa\u017cny nie dlatego, \u017ce si\u0119 nie boi, lecz dlatego, \u017ce dzia\u0142a mimo strachu, znaj\u0105c go i opanowuj\u0105c t\u0119 emocj\u0119.<\/p>\n

Ch\u0142opcy dorastaj\u0105 w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym wzorce m\u0119sko\u015bci bywaj\u0105 karykaturalne i rozmyte. Wychowawcami s\u0105 cz\u0119\u015bciej kobiety, niedost\u0119pni emocjonalnie ojcowie i ekrany ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani, kt\u00f3rzy mogliby pokaza\u0107 w\u0142asnym \u017cyciem, jakim trzeba by\u0107. Sztuczni, wypromowani, g\u0142o\u015bni i kontrowersyjni to materia\u0142y na idoli dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Harcerze od ponad stu lat odpowiadaj\u0105 na to pytanie, czym jest m\u0119sko\u015b\u0107, nie definicj\u0105, a czynem. S\u0142u\u017cba, odpowiedzialno\u015b\u0107 za zast\u0119p, w\u0119dr\u00f3wka, w kt\u00f3rej trzeba si\u0119 nawzajem podtrzymywa\u0107, s\u0105 po prostu praktycznym uczeniem si\u0119 tego, co to znaczy by\u0107 m\u0119\u017cczyzn\u0105.<\/p>\n

W ZHP osoby zauwa\u017caj\u0105 problem m\u0119sko\u015bci i feminizacji zwi\u0105zku, a wraz z tym brak wzorc\u00f3w potrzebnych m\u0142odym ch\u0142opcom. Wed\u0142ug statystyk Tipi w naszej organizacji 66% to kobiety, a w\u015br\u00f3d dru\u017cynowych ta r\u00f3\u017cnica jest jeszcze wi\u0119ksza (szczeg\u00f3lnie u zuch\u00f3w). Rozwi\u0105zanie problemu m\u0119sko\u015bci sta\u0142o si\u0119 celem jednego z ruch\u00f3w w organizacji.<\/p>\n

Ruch Programowo-Metodyczny ZHP \u201eM\u0119\u017cni\u201d to, jak czytamy w jego Konstytucji, og\u00f3lnopolski m\u0119ski ruch dzia\u0142aj\u0105cy z inicjatywy kilku instruktor\u00f3w, kt\u00f3rym przewodzi harcmistrz Maciej Szafra\u0144ski. Cele ruchu opisano w sze\u015bciu punktach, kt\u00f3re razem uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w sp\u00f3jn\u0105 my\u015bl.<\/p>\n

Pierwszy z nich to budowanie m\u0119skiej to\u017csamo\u015bci i wzmacnianie wychowania m\u0119\u017cczyzn w ZHP, z odpowiedzi\u0105 na \u201em\u0119skie potrzeby\u201d i przestrzeni\u0105 dla \u201eserc pe\u0142nych energii i witalno\u015bci\u201d. Drugi to g\u0142\u0119bokie rozumienie Harcerskiego Systemu Wychowawczego i umiej\u0119tne stosowanie go w dru\u017cynach, z uwzgl\u0119dnieniem zdrowego wsp\u00f3\u0142zawodnictwa. Trzeci to inspirowanie lider\u00f3w do mocnych, przygodowych i nietuzinkowych pomys\u0142\u00f3w. Cele te stworzono, aby bardzo obrazowo wprowadza\u0107 m\u0119sko\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d ch\u0142opc\u00f3w praktycznie, a nie poprzez teoretyczne dywagacje.<\/p>\n

Ciekawa jest lista warto\u015bci, jakie Ruch chce kszta\u0142towa\u0107. S\u0105 na niej rzeczy oczywiste: honor, si\u0142a ducha i cia\u0142a, rycersko\u015b\u0107, patriotyzm, m\u0119stwo, s\u0142u\u017cba. S\u0105 te\u017c te rzadziej wymieniane g\u0142o\u015bno: odpowiedzialno\u015b\u0107 i proaktywno\u015b\u0107, zaradno\u015b\u0107, dbanie o zdrowie i aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 oraz umiej\u0119tno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy. Najbardziej intryguj\u0105ce wydaje mi si\u0119 jednak sformu\u0142owanie o \u201eumiej\u0119tno\u015bci przegrywania i powstawania z upadk\u00f3w\u201d oraz \u201em\u0105dro\u015bci w wykorzystaniu pora\u017cki\u201d. To m\u0119sko\u015b\u0107 bez pozy niezwyci\u0119\u017cono\u015bci, taka, kt\u00f3ra traktuje pora\u017ck\u0119 jako materia\u0142 do pracy. \u017beby dobrze zrozumie\u0107 te cechy napisz\u0119, \u017ce m\u0119sko\u015b\u0107 to nie superbohaterowie bez pora\u017cek, a ludzie, kt\u00f3rzy pomimo nich stoj\u0105cy twardo na \u015bwiecie.<\/p>\n

Dwa kolejne cele pokazuj\u0105, \u017ce Ruch patrzy nie tylko na ch\u0142opc\u00f3w, ale te\u017c na samych wychowawc\u00f3w. Czwarty zak\u0142ada stworzenie przestrzeni do \u201eszczerych i nieskr\u0119powanych m\u0119skich rozm\u00f3w\u201d o problemach wychowania oraz do budowania trwa\u0142ych relacji mi\u0119dzy cz\u0142onkami. Pi\u0105ty m\u00f3wi o wzmacnianiu m\u0119skich wzorc\u00f3w i autorytet\u00f3w, wspieraniu wychowawczego wp\u0142ywu m\u0119\u017cczyzn na m\u0119\u017cczyzn i dbaniu o sp\u00f3jno\u015b\u0107 deklarowanych warto\u015bci z \u017cyciem. To ostatnie jest chyba najtrudniejszym wymaganiem: nie wystarczy m\u00f3wi\u0107 o honorze, trzeba go po prostu mie\u0107.<\/p>\n

Wszystko to sprawia, \u017ce Ruch nie jest tylko \u017ar\u00f3d\u0142em pomys\u0142\u00f3w na zbi\u00f3rki. Jest te\u017c wsp\u00f3lnot\u0105 doros\u0142ych m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy pytaj\u0105 siebie nawzajem, czy sami s\u0105 takimi wzorcami, jakich szukaj\u0105 ich podopieczni.<\/p>\n

Zadania Ruchu to organizowanie kurs\u00f3w, warsztat\u00f3w, szkole\u0144, konferencji i seminari\u00f3w metodycznych, tworzenie propozycji programowych, szukanie nowych form pracy odpowiadaj\u0105cych na wsp\u00f3\u0142czesne wyzwania wychowawcze oraz przedsi\u0119wzi\u0119cia kierowane tylko do cz\u0142onk\u00f3w. Takim dzia\u0142aniem jest Turniej Dru\u017cyn M\u0119skich. Formu\u0142a turnieju od samego pocz\u0105tku zak\u0142ada dwa etapy wsp\u00f3\u0142zawodnictwa. Pierwszy etap to ca\u0142oroczna praca dru\u017cyny harcerskiej, oparta na realizacji planu pracy zgodnie z odpowiedni\u0105 dla danej jednostki metodyk\u0105. Do udzia\u0142u mog\u0105 zg\u0142asza\u0107 si\u0119 dru\u017cyny, naturalnie, m\u0119skie, jak r\u00f3wnie\u017c tak zwane \u201edru\u017cyny turniejowe\u201d (po\u0142\u0105czone zast\u0119py m\u0119skie z dru\u017cyn koedukacyjnych dzia\u0142aj\u0105cych w rodzimych \u015brodowiskach). Na tym etapie nie ma ograniczenia co do liczby dru\u017cyn, jakie mog\u0105 bra\u0107 udzia\u0142 w Turnieju.\u00a0 P\u00f3\u017aniej odbywa si\u0119 zlot podsumowuj\u0105cy, podczas, kt\u00f3rego uczestnicy pokazuj\u0105 sw\u00f3j hart ducha. O tej i innych inicjatywach mo\u017cna poczyta\u0107 pod linkiem https:\/\/scouting4men.pl.<\/p>\n

Cz\u0142onkiem Ruchu mo\u017ce zosta\u0107 pe\u0142noletni instruktor ZHP lub pe\u0142noletni cz\u0142onek pe\u0142ni\u0105cy funkcj\u0119 instruktorsk\u0105, po rekomendacji innego cz\u0142onka Ruchu i pisemnej lub elektronicznej deklaracji. Co roku, przed Zbi\u00f3rk\u0105 Ruchu, trzeba potwierdzi\u0107 swoj\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107, wi\u0119c cz\u0142onkostwo nie jest wpisem raz na zawsze, lecz kwesti\u0105 aktywnego udzia\u0142u. Ruch ma te\u017c w\u0142asny s\u0105d kole\u017ce\u0144ski i zasady wykluczenia za naruszenie Konstytucji, co pokazuje, \u017ce traktuje swoje warto\u015bci powa\u017cnie.<\/p>\n

Konstytucja m\u00f3wi wprost, \u017ce z \u201eistoty cel\u00f3w i \u015brodowiskowego charakteru Ruchu\u201d cz\u0142onkami mog\u0105 by\u0107 wy\u0142\u0105cznie m\u0119\u017cczy\u017ani. Dla jednych b\u0119dzie to oczywiste, dla innych kontrowersyjne. Warto jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce uzasadnienie dotyczy samej formu\u0142y: chodzi o przestrze\u0144 do rozm\u00f3w, kt\u00f3re, jak twierdz\u0105 autorzy, naj\u0142atwiej prowadzi\u0107 w gronie, gdzie nikt nie musi si\u0119 t\u0142umaczy\u0107 ani udawa\u0107. Ruch nie odmawia nikomu wychowania, lecz organizuje wsp\u00f3lnot\u0119 wychowawc\u00f3w jednej p\u0142ci.<\/p>\n

Wr\u00f3\u0107my do pytania z pocz\u0105tku: czym jest m\u0119sko\u015b\u0107? Z lektury Konstytucji M\u0119\u017cnych wynika odpowied\u017a, kt\u00f3r\u0105 trudno stre\u015bci\u0107 jednym zdaniem, ale mo\u017cna j\u0105 opisa\u0107: to po\u0142\u0105czenie si\u0142y i s\u0142u\u017cby, odwagi i pokory, energii i odpowiedzialno\u015bci, a przede wszystkim zgodno\u015bci s\u0142\u00f3w z czynami. Ca\u0142o\u015b\u0107 zmierza do tego, by ch\u0142opcy mieli kogo\u015b, kto im to poka\u017ce w\u0142asnym \u017cyciem. Dlatego uwa\u017cam, \u017ce bycie M\u0119\u017cnym, m\u0119skim, to obowi\u0105zek w dzisiejszych czasach. Dlatego te\u017c jestem w RPM \u201cM\u0119\u017cni\u201d i pracuj\u0119, aby kolejne pokolenia te\u017c mog\u0142y by\u0107 m\u0119skie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czym jest m\u0119sko\u015b\u0107? Pytanie brzmi prosto, a odpowied\u017a zwykle nie jest taka oczywista.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[209],"tags":[],"class_list":["post-33133","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-it"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/zostawic-swiat-odrobine-naprawionym\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/male-wielkie-powroty\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/do-hufca-bez-sprawy\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33133"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33133\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33137,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33133\/revisions\/33137"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}