{"id":33144,"date":"2026-10-30T14:37:41","date_gmt":"2026-10-30T13:37:41","guid":{"rendered":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=33144"},"modified":"2026-10-30T14:40:13","modified_gmt":"2026-10-30T13:40:13","slug":"czy-potrzebujemy-nowego-komentarza-do-prawa-harcerskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/czy-potrzebujemy-nowego-komentarza-do-prawa-harcerskiego\/","title":{"rendered":"Czy potrzebujemy nowego komentarza do Prawa Harcerskiego?"},"content":{"rendered":"

Gdyby\u015bmy zapytali na kursie czy zbi\u00f3rce o wymienienie autor\u00f3w komentarzy do Prawa Harcerskiego, obstawiam, \u017ce wiele os\u00f3b mia\u0142oby trudno\u015b\u0107, \u017ceby ich wskaza\u0107. Mo\u017ce pad\u0142oby nazwisko Mirowskiego, ale z kolejnymi nazwiskami by\u0142oby ju\u017c trudniej.<\/strong><\/p>\n

Od napisania komentarza przez Mirowskiego min\u0119\u0142o trzydzie\u015bci lat. W mi\u0119dzyczasie zmienili\u015bmy dziesi\u0105ty punkt Prawa, mamy dwie roty Przyrzeczenia, a ostatnio przyj\u0119li\u015bmy nowe Podstawy Wychowawcze. Mo\u017ce warto przy tej okazji wr\u00f3ci\u0107 r\u00f3wnie\u017c do tematu komentarza w\u0142a\u015bnie?<\/p>\n

Samo to, \u017ce komentarz legendarnego Przewodnicz\u0105cego ZHP napisano do\u015b\u0107 dawno temu, to do\u015b\u0107 s\u0142aby argument do napisania go na nowo. Jest w nim przecie\u017c wiele trafnych przemy\u015ble\u0144. Autor pisze o rozumnym pos\u0142usze\u0144stwie, poszanowaniu cudzych przekona\u0144, demokracji czy tolerancji. Zwraca r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na niszczenie \u015brodowiska. Tematy te trudno uzna\u0107 za nieaktualne.<\/p>\n

Co z tym komentarzem?<\/strong><\/p>\n

Na pocz\u0105tku nale\u017cy uporz\u0105dkowa\u0107 jedn\u0105 rzecz: obecnie nie posiadamy jednego obowi\u0105zuj\u0105cego komentarza do Prawa Harcerskiego. Opr\u00f3cz tego autorstwa Mirowskiego, inne komentarze do Prawa Harcerskiego pisali mi\u0119dzy innymi Sedlaczek, Glass, Mauersberger, Wyszy\u0144ski, Glemp, Hausner i Supe\u0142. Czytanie ich obok siebie jest fascynuj\u0105ce \u2013 dobrze znane zdania mo\u017cna rozwija\u0107 na bardzo r\u00f3\u017cne sposoby. W jednych tekstach mocniej wybrzmiewaj\u0105 obowi\u0105zek i dyscyplina, w innych wiara, odpowiedzialno\u015b\u0107 za drugiego cz\u0142owieka czy samodzielna praca nad sob\u0105. Najnowszy jest komentarz Przewodnicz\u0105cego Sup\u0142a \u2013 ale czy realnie odbi\u0142 si\u0119 on szerokim echem w organizacji? Tylko komentarz Mirowskiego znalaz\u0142 si\u0119 w oficjalnych dokumentach organizacji jako za\u0142\u0105cznik do Uchwa\u0142y XXXIII Zjazdu ZHP w sprawie Podstaw wychowawczych ZHP z 04.12.2005 r. – i to ten komentarz jest najbardziej znany i powa\u017cany w ZHP.<\/p>\n

O czym pisa\u0142y wielkie umys\u0142y?<\/strong><\/p>\n

Stanis\u0142aw Sedlaczek \u2013 jeden z dwunastu harcmistrz\u00f3w RP* \u2013 w swoim komentarzu z 1921 r. pisze, \u017ce harcerz w chwili niepowodzenia \u201ezmusza si\u0119 raczej do milczenia i u\u015bmiechu\u201d. Trudno mi wyobrazi\u0107 sobie, \u017ce w\u0142a\u015bnie tak chcia\u0142bym dzisiaj odpowiedzie\u0107 komu\u015b, kto przychodzi do dru\u017cynowego ze swoim problemem. W nowych podstawach wychowawczych mo\u017cemy przeczyta\u0107 o rozpoznawaniu i akceptowaniu emocji oraz umiej\u0119tno\u015bci zwr\u00f3cenia si\u0119 po pomoc. Mirowski wspomina o tym raczej lakonicznie. To jeden z temat\u00f3w, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 rozbudowany w komentarzu do Prawa Harcerskiego, bo samo Prawo jest tu potraktowane do\u015b\u0107 og\u00f3lnikowo.<\/p>\n

Podobnie jest z pos\u0142usze\u0144stwem. Mirowski pisa\u0142 o rozumnym pos\u0142usze\u0144stwie, Hausner wspomina\u0142, \u017ce pos\u0142usze\u0144stwo nie mo\u017ce by\u0107 \u015blepe, a Supe\u0142 zaleca\u0142 poddanie ka\u017cdego polecenia niezb\u0119dnej refleksji. Mamy wi\u0119c z czego korzysta\u0107. Nadal jednak pozostaje pytanie, co z tych zda\u0144 wynika w praktyce. Czy harcerz wie, \u017ce mo\u017ce zakwestionowa\u0107 polecenie dru\u017cynowego? Czy dru\u017cynowy umie taki sprzeciw przyj\u0105\u0107? Skoro chcemy rozwija\u0107 asertywno\u015b\u0107, krytyczne my\u015blenie i umiej\u0119tno\u015b\u0107 reagowania na przemoc, powinni\u015bmy umie\u0107 rozmawia\u0107 o takich sytuacjach r\u00f3wnie\u017c przy si\u00f3dmym punkcie Prawa.<\/p>\n

Zatrzyma\u0142bym si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przy ofiarno\u015bci. Pomaganie innym, podejmowanie s\u0142u\u017cby i branie odpowiedzialno\u015bci to przecie\u017c du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 harcerstwa. Przy tym wszystkim powinni\u015bmy jednak pami\u0119ta\u0107 o opisanych w Podstawach Wychowawczych odpoczynku, \u015bnie czy dobrostanie. W komentarzach do Prawa raczej trudno o tym przeczyta\u0107. Mam poczucie, \u017ce w naszej organizacji jest wiele os\u00f3b zbyt ofiarnych, kt\u00f3re cz\u0119sto bior\u0105 na siebie za du\u017co, co mocno si\u0119 na nich odbija.<\/p>\n

Jak stworzy\u0107 nowy komentarz?<\/strong><\/p>\n

By stworzy\u0107 nowy komentarz do Prawa Harcerskiego, trzeba najpierw postawi\u0107 kilka kluczowych pyta\u0144.<\/p>\n

W pierwszej kolejno\u015bci mo\u017cna by zapyta\u0107, dla kogo chcemy tworzy\u0107 dzi\u015b komentarz? Teksty Wyszy\u0144skiego czy Glempa wyja\u015bniaj\u0105 Prawo z perspektywy katolickiej. Dla cz\u0119\u015bci os\u00f3b b\u0119d\u0105 wi\u0119c bliskie i pomocne. Komentarz dla ca\u0142ego ZHP musi jednak uwzgl\u0119dnia\u0107 r\u00f3wnie\u017c tych, kt\u00f3rzy swoje warto\u015bci wywodz\u0105 z innych \u017ar\u00f3de\u0142. Nowe Podstawy Wychowawcze m\u00f3wi\u0105 o tym wprost.<\/p>\n

Do czego nam si\u0119 przyda nowy komentarz? Mo\u017ce to troch\u0119 niewygodne dla tytu\u0142owego pytania, ale trzeba si\u0119 zastanowi\u0107, w jaki spos\u00f3b korzystamy z istniej\u0105cych komentarzy. Je\u017celi powstanie nowy komentarz, kt\u00f3ry przeczytamy raz podczas kursu i od\u0142o\u017cymy do teczki schowanej gdzie\u015b g\u0142\u0119boko w szufladzie, trudno oczekiwa\u0107 wi\u0119kszej zmiany.<\/p>\n

Ostatnie, ale nie najwa\u017cniejsze: kto powinien taki komentarz napisa\u0107? Do tej pory byli to harcmistrzowie RP, Przewodnicz\u0105cy, kardyna\u0142owie \u2013 w skr\u00f3cie, wielkie umys\u0142y. Czy obecnie mamy kogo\u015b o takim autorytecie, by napisa\u0142 taki komentarz? A mo\u017ce by powsta\u0142 najbardziej aktualny komentarz, do kt\u00f3rego b\u0119dziemy si\u0119 odwo\u0142ywa\u0107, powinien on zosta\u0107 napisany z udzia\u0142em ludzi pracuj\u0105cych w dru\u017cynach oraz samych wychowank\u00f3w?<\/p>\n

Uwa\u017cam, \u017ce potrzebujemy wsp\u00f3\u0142czesnego komentarza, jednak jego forma mo\u017ce by\u0107 zupe\u0142nie inna ni\u017c ta, kt\u00f3r\u0105 znamy do tej pory. Nowe Podstawy Wychowawcze daj\u0105 nam dobry pow\u00f3d, by pochyli\u0107 si\u0119 nad komentarzem. W opisanym w nich HSW, praca z Prawem i Przyrzeczeniem jest cz\u0119\u015bci\u0105 programu harcerskiego. Ma towarzyszy\u0107 zar\u00f3wno zaplanowanym dzia\u0142aniom, jak i sytuacjom, kt\u00f3re po prostu wydarz\u0105 si\u0119 w dru\u017cynie. W Podstawach znalaz\u0142y si\u0119 wskaz\u00f3wki co do pracy z Prawem i Przyrzeczeniem, zabrak\u0142o jednak komentarza do poszczeg\u00f3lnych punkt\u00f3w, kt\u00f3ry znamy ju\u017c z ponad 100-letniej historii. Mo\u017ce to pora napisa\u0107 komentarz na nowo?<\/p>\n

A je\u015bli chcecie poczyta\u0107 historyczne komentarze, to odsy\u0142am do Centralnego Banku Pomys\u0142\u00f3w: KLIKNIJ TUTAJ!<\/a><\/p>\n

https:\/\/cbp.zhp.pl\/m\/komentarze-do-prawa-harcerskiego<\/a><\/p>\n

*Harcmistrz Rzeczypospolitej (hm. RP) \u2013 dawny najwy\u017cszy stopie\u0144 instruktorski w ZHP, o charakterze honorowym, nadany dwunastu osobom szczeg\u00f3lnie zas\u0142u\u017conym dla powstania i rozwoju polskiego harcerstwa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gdyby\u015bmy zapytali na kursie czy zbi\u00f3rce o wymienienie autor\u00f3w komentarzy do Prawa Harcerskiego, obstawiam, \u017ce wiele os\u00f3b mia\u0142oby trudno\u015b\u0107, \u017ceby ich wskaza\u0107. Mo\u017ce pad\u0142oby nazwisko Mirowskiego, ale z kolejnymi nazwiskami by\u0142oby ju\u017c trudniej.<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[197],"tags":[],"class_list":["post-33144","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-jwz"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/druhu-druhno-a-kim-ja-bede-jak-dorosne\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/mezni\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/do-hufca-bez-sprawy\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33144","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33144"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33148,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33144\/revisions\/33148"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}