{"id":33150,"date":"2026-11-06T08:46:14","date_gmt":"2026-11-06T07:46:14","guid":{"rendered":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/?p=33150"},"modified":"2026-11-06T08:46:14","modified_gmt":"2026-11-06T07:46:14","slug":"jesienna-zaduma-nad-pamiecia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/jesienna-zaduma-nad-pamiecia\/","title":{"rendered":"Jesienna zaduma nad pami\u0119ci\u0105"},"content":{"rendered":"

Zazwyczaj kolejne wywiady i spotkania umawiam na Teamsach. Jeszcze szybciej mo\u017cna wys\u0142a\u0107 pytania w pliku tekstowym i w tej formie otrzyma\u0107 odpowied\u017a. I tak, po wymianie kilku wiadomo\u015bci, wywiad jest gotowy. Czy zawsze to najlepsza droga?<\/strong><\/p>\n

\u017byjemy w trybie \u201eon-line\u201d. Aplikacje zapewniaj\u0105 nam dost\u0119p do e-maili i s\u0105 furtk\u0105 na spotkanie kadry czy zespo\u0142u na ka\u017cdym poziomie struktury. Skontaktowa\u0107 si\u0119 z autorem, wymieni\u0107 komentarze na temat nowego tekstu, poprosi\u0107 o korekt\u0119. ,,Na Tropie\u201d prac\u0105 zdaln\u0105 redakcji stoi!<\/p>\n

Na pocz\u0105tku jesieni mia\u0142am okazj\u0119 wyruszy\u0107 na przygod\u0119 \u2013 tropem historii i spotkania z drugim cz\u0142owiekiem. Rozmowy, kt\u00f3ra toczy si\u0119 nad kubkiem czarnej herbaty w kuchni na warmi\u0144skiej wsi. W takich w\u0142a\u015bnie okoliczno\u015bciach mia\u0142am okazj\u0119 porozmawia\u0107 z panem Andrzejem Ma\u0142yszko o harcerskich pami\u0105tkach nale\u017c\u0105cych do jego rodziny.<\/p>\n

\u00a0<\/strong>Jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce tak kruche pami\u0105tki, jak stuletnie fotografie czy harcerski proporczyk z Romien, przetrwa\u0142y tak burzliwe dekady i dotar\u0142y do Pana r\u0105k?<\/strong><\/p>\n

To s\u0105 pami\u0105tki rodzinne, w domu mam ich ca\u0142kiem sporo. Mama mia\u0142a strasznie ci\u0119\u017ckie \u017cycie, prze\u017cy\u0142a zar\u00f3wno I i II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105. Przekaza\u0142a mi pasj\u0119 do ksi\u0105\u017cek i historii. W\u015br\u00f3d pami\u0105tek po moich rodzicach jest kilka starych zdj\u0119\u0107 i harcerski proporczyk. Zdj\u0119cia maj\u0105 100 lat i s\u0105 \u015bwiadectwem czego\u015b bardzo szczeg\u00f3lnego. To fotografie harcerzy, mo\u017ce jeszcze skaut\u00f3w, z lat 1918, 1919, 1921 wykonane w Romnach. Dzi\u015b to miasto znajduje si\u0119 we wschodniej cz\u0119\u015bci Ukrainy, wtedy by\u0142o w Rosji. Po\u0142o\u017cone niedaleko Sum, nad rzek\u0105 Su\u0142\u0105 \u2013 kt\u00f3ra jest dop\u0142ywem Dniepru \u2013 w latach 1915-1921 by\u0142o miejscem zes\u0142ania mojego dziadka, Antoniego Katkowskiego i ca\u0142ej jego rodziny.<\/p>\n

Zachowa\u0142o si\u0119 dziewi\u0119\u0107 zdj\u0119\u0107 z tamtego okresu. Prawie wszystkie na odwrocie s\u0105 podpisane, niekt\u00f3re z dedykacjami. Z opowie\u015bci mamy wynika\u0142o, \u017ce to jedyne ocala\u0142e pami\u0105tki tamtego czasu. Inne dokumenty jej brat J\u00f3zef przed wyjazdem z Romien w 1921 r., z obawy przed bolszewikami, zakopa\u0142 gdzie\u015b pod drzewem. Bolszewik\u00f3w zna\u0142 i wiedzia\u0142, czym grozi\u0142o znalezienie dokument\u00f3w polskiego harcerstwa. Te fotografie zachowa\u0142y si\u0119 w zadziwiaj\u0105co dobrym stanie. Pami\u0105tki w rodzinie by\u0142y od zawsze mocno piel\u0119gnowane. Rodzina mamy pochodzi\u0142a z Krakowa. Z Romien rodzina przenios\u0142a si\u0119 pod Wilno, nast\u0119pnie do Ostr\u00f3dy.<\/p>\n

Kt\u00f3re z rodzinnych zdj\u0119\u0107 ma dla Pana najwi\u0119ksz\u0105 warto\u015b\u0107 emocjonaln\u0105 i co dok\u0142adnie przedstawia?<\/strong><\/p>\n

Wszystkie zdj\u0119cia s\u0105 tak samo wa\u017cne z dw\u00f3ch powod\u00f3w. Jest to historia \u2013 historia magistra vita est (historia nauczycielk\u0105 \u017cycia \u2013 red.). To wszystko dotyczy mojej rodziny \u2013 nie ma w ko\u0144cu bli\u017cszej rodziny ni\u017c mama.\u00a0 Pierwsze z nich jest zdj\u0119ciem grupowym, na odwrocie opis: \u201eszar\u017ca i I-y zast\u0119p \u201eJask\u00f3\u0142ek\u201d I-ej Rm.\u017b. dru\u017cyny im. \u201eEmilii Plater\u201d Romny 30.VIII.1918 r.\u201d, obok dedykacja: \u201ena pami\u0105tk\u0119 kochanej druhnie Mani, dzielnej zast\u0119powej V zast\u0119pu, dru\u017cynowa: M. Skubik\u00f3wna, Lala Paw\u0142owska, Czes\u0142awa Montwi\u0142\u0142, Czesia P., Hela Part\u201d. Na tym, wykonanym w atelier fotograficznym, zdj\u0119ciu stoj\u0105 dziewcz\u0119ta w mundurkach, na g\u0142owach maj\u0105 skautowskie kapelusze, w r\u0119kach d\u0142ugie laski. Dru\u017cynowa M. Skubik\u00f3wna ma przypi\u0119t\u0105 odznak\u0119 i sznur harcerski. Moja mama stoi pierwsza z prawej.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Kolejne zdj\u0119cie przedstawia zast\u0119p \u201eJask\u00f3\u0142ek\u201d. Dziewcz\u0119ta ubrane s\u0105 w mundury, maj\u0105 laski skautowskie w r\u0119kach, na g\u0142owach kapelusze. Dru\u017cynowa M. Skubik\u00f3wna \u2013 trzecia z prawej \u2013 pozuje z wpi\u0119tym w klapie znaczkiem i sznurem harcerskim. Moja mama \u2013 \u00f3sma z lewej \u2013 w klapie ma przypi\u0119t\u0105 odznak\u0119 trudn\u0105 do zidentyfikowania i sznur harcerski.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Nast\u0119pna fotografia to m\u0119ski zast\u0119p \u201eJeleni\u201d \u2013 m\u0142odzi ch\u0142opcy w mundurach ze sk\u00f3rzanymi pasami, na g\u0142owach maj\u0105 czapki. Druh zast\u0119powy z proporcem na skautowskiej lasce. Zapewne zostali sfotografowani na zbi\u00f3rce zast\u0119pu w plenerze. Wed\u0142ug relacji J\u00f3zefa Kotkowskiego by\u0142 to jedyny zast\u0119p m\u0119ski.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W jaki spos\u00f3b w Pana domu rodzinnym opowiadano o Kresach? Czy temat Romien i harcerstwa by\u0142 obecny w codziennych rozmowach, czy raczej odkrywa\u0142 Pan t\u0119 histori\u0119 stopniowo? <\/strong><\/p>\n

Tematy przewija\u0142y si\u0119 w codziennych rozmowach, nienachalnie, ale systematycznie. S\u0142ysza\u0142em sporo o harcerstwie; po przeprowadzce do Ostr\u00f3dy s\u0142ysza\u0142em o Janinie Pelczarskiej, kt\u00f3ra odpowiada\u0142a potem za budow\u0119 Domu Harcerza w tym mie\u015bcie.<\/p>\n

Przechowywanie pami\u0119ci po konkretnej osobie \u2013 nadaje historii ludzki wymiar. Jak wsp\u00f3\u0142cze\u015bni harcerze powinni zbiera\u0107 relacje od ostatnich \u017cyj\u0105cych \u015bwiadk\u00f3w historii lub swoich dziadk\u00f3w, by nie by\u0142y to tylko suche fakty, ale \u017cywe opowie\u015bci?<\/strong><\/p>\n

Warto rozpocz\u0105\u0107 poszukiwania od w\u0142asnej rodziny, warto rozmawia\u0107 i pyta\u0107.<\/p>\n

Na koniec: gdy patrzy Pan na ten proporzec, jak\u0105 jedn\u0105, najwa\u017cniejsz\u0105 lekcj\u0119 o przetrwaniu i wierno\u015bci idea\u0142om chcia\u0142by Pan przekaza\u0107 m\u0142odym instruktorom stoj\u0105cym u progu swojej doros\u0142ej s\u0142u\u017cby?<\/strong><\/p>\n

Najwa\u017cniejsza jest uczciwo\u015b\u0107, nie warto miesza\u0107 polityki do \u017cycia.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce takie spotkania pozostaj\u0105 w pami\u0119ci na d\u0142u\u017cej. Jestem wdzi\u0119czna za to do\u015bwiadczenie. Nawet po jakim\u015b czasie, mog\u0119 przywo\u0142a\u0107 niekt\u00f3re emocje, gesty, czy ton g\u0142osu. Czuj\u0119, \u017ce nie chodzi o to, \u017ceby by\u0142o \u0142atwo, tylko \u017ceby by\u0142o warto.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zazwyczaj kolejne wywiady i spotkania umawiam na Teamsach. Jeszcze szybciej mo\u017cna wys\u0142a\u0107 pytania w pliku tekstowym i w tej formie otrzyma\u0107 odpowied\u017a. I tak, po wymianie kilku wiadomo\u015bci, wywiad jest gotowy. Czy zawsze to najlepsza droga?<\/p>\n","protected":false},"author":152,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-33150","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ntk"],"acf":{"attached_posts":{"link_1":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/czy-potrzebujemy-nowego-komentarza-do-prawa-harcerskiego\/","link_2":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/druhu-druhno-a-kim-ja-bede-jak-dorosne\/","link_3":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/mezni\/"}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/152"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33150"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33150\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33157,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33150\/revisions\/33157"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/natropie.zhp.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}