Pójdźmy dalej wspólnym szlakiem!
Hm. Martyna Kowacka to obecna naczelniczka ZHP ubiegająca się o reelekcję. Jest instruktorką z Hufca ZHP Ziemi Rybnickiej w Chorągwi Śląskiej ZHP. Pełniła funkcje na każdym poziomie naszej organizacji.
Była przyboczną w drużynie harcerskiej, dwukrotnie drużynową gromady zuchowej, członkinią zespołów na poziomie hufca, komendantką hufca, członkinią zespołów w Chorągwi Krakowskiej ZHP, członkinią i szefową stałych i projektowych zespołów Głównej Kwatery ZHP. W latach 2017-2021 była rzeczniczką prasową ZHP, a w latach 2018-2021 kierowniczką Wydziału Komunikacji i Promocji GK ZHP. W ZHP angażuje się też we współpracę zagraniczną. Była członkinią Zespołu Projektu Jamboree 2023, szefową jednego z departamentów podczas przygotowań Europejskiego Jamboree Skautowego 2020 oraz koordynowała przygotowania kandydatury ZHP do organizacji 26. Światowego Jamboree Skautowego w 2027 roku. Była szefową polskiego kontyngentu na Jamboree w Korei Południowej. Na zjeździe w 2022 roku wybrana została naczelniczką ZHP.
Czy za kandydaturą zespołu stoi konkretne hasło lub idea przewodnia? Co ona oznacza w praktyce?
Tak – naszą ideą przewodnią jest „Wspólnym Szlakiem”.
To sposób myślenia o całym Związku Harcerstwa Polskiego i o tym, jak chcemy nim kierować. Wierzymy, że skuteczne działanie organizacji o takiej skali i różnorodności możliwe jest tylko wtedy, gdy opiera się ono na współpracy, zaufaniu i poczuciu wspólnoty. Harcerstwo od zawsze było ruchem ludzi działających razem – w drużynach, szczepach, hufcach i chorągwiach – i właśnie tę ideę chcemy wzmacniać.
Dlaczego chcemy iść dalej „wspólnym szlakiem”? Bo niezmiennie wierzymy, że aby sprawnie działać, musimy być razem. W praktyce oznacza to budowanie relacji opartych na dialogu, słuchaniu i wzajemnym szacunku. Chcemy, aby Główna Kwatera ZHP była blisko instruktorek i instruktorów nie tylko jako organ zarządzający, ale przede wszystkim jako partner i wsparcie.
Nie chcemy dzielić, lecz chcemy łączyć i budować. W ostatnich latach udało się wprowadzić wiele dobrych zmian i rozpocząć procesy, które wymagają czasu, by przyniosły pełne efekty. Dlatego chcemy kontynuować ten kierunek, rozwijając nową jakość współpracy i rozmowy w organizacji. Zdajemy sobie sprawę, że trwała zmiana nie dzieje się natychmiast – wymaga konsekwencji, cierpliwości i zaangażowania całej wspólnoty.
„Wspólnym Szlakiem” to także zaproszenie – do współtworzenia ZHP przez wszystkich jego członkiń i członków. Chcemy, aby każdy instruktor i każda instruktorka czuli, że mają realny wpływ na kształt organizacji. To szczególnie ważne w kontekście wyzwań, które stoją przed nami w najbliższych latach.
Patrzymy w przyszłość – chcemy, aby w 2030 roku ZHP był wiodącą organizacją wychowawczą w Polsce, która kształtuje młodych ludzi zmieniających świat na lepsze. Ale wiemy też, że tę przyszłość możemy zbudować tylko razem.
Dlatego ponownie zapraszamy wszystkich na ten wspólny szlak. To ważne, abyśmy szli dalej razem.
Ile osób będzie liczyć proponowana Główna Kwatera? Dlaczego akurat tyle i za jakie obszary będzie odpowiadać każda z tych osób?
Proponowana Główna Kwatera będzie liczyć 9 osób.
Taka liczebność zespołu wynika z doświadczeń kończącej się kadencji. Pokazała ona bardzo wyraźnie, jakie obszary funkcjonowania organizacji wymagają szczególnej uwagi, a także jak ważne jest odpowiednie rozłożenie odpowiedzialności, aby zapewnić skuteczność działania i realne wsparcie.
Dziewięcioosobowy skład pozwala z jednej strony na efektywne podejmowanie decyzji i sprawne zarządzanie, a z drugiej – na właściwe podzielenie kluczowych obszarów, tak aby każdy z nich był prowadzony w sposób pogłębiony i odpowiedzialny.
W proponowanym zespole znaleźli się:
- hm. Martyna Kowacka (naczelniczka ZHP)
- hm. Maciej Szczęsny (skarbnik)
- hm. Agata Erhardt-Wojciechowska (praca z kadrą i kultura organizacji)
- hm. Ryszard Polaszewski (wsparcie metodyczno-programowe)
- hm. Bartosz Bednarczyk (relacje zewnętrzne)
- hm. Dominika Brożek (kształcenie)
- hm. Magdalena Kołodziejska (sprawy organizacyjne)
- hm. Tomasz Sych (wsparcie w strukturze)
- hm. Maciej Siwiak (bezpieczeństwo i zarządzanie kryzysowe)
Przy budowaniu zespołu bardzo świadomie postawiliśmy na różnorodność doświadczeń i perspektyw. W jego skład wchodzą osoby z 8 różnych chorągwi, reprezentujące zarówno duże, jak i mniejsze hufce. To instruktorzy i instruktorki, którzy pełnią lub pełnili funkcje na wszystkich poziomach organizacji – od pracy w drużynie, przez hufce i chorągwie, aż po poziom centralny.
Dzięki temu Główna Kwatera ZHP będzie zespołem, który rozumie ZHP z różnych punktów widzenia i potrafi odpowiadać na potrzeby całej organizacji – niezależnie od jej wielkości czy miejsca działania.
Jakie są plany i priorytety zespołu na pierwszy rok kadencji?
Pierwszy rok kadencji będzie czasem intensywnej pracy, ale też kluczowych procesów dla dalszego funkcjonowania organizacji.
Jednym z najważniejszych priorytetów będzie wsparcie nowych komendantów i komend chorągwi, które zostaną wybrane podczas jesiennych zjazdów. To moment zmiany w wielu miejscach ZHP, dlatego chcemy zapewnić nowym zespołom realne wsparcie – zarówno merytoryczne, jak i organizacyjne. Kluczowe będzie budowanie relacji, przekazywanie doświadczenia oraz pomoc w sprawnym rozpoczęciu pracy.
Drugim istotnym obszarem będzie ułożenie pracy w oparciu o Strategię ZHP 2026–2030. Dokument przyjęty na zjeździe musi przełożyć się na konkretne działania – zarówno na poziomie centralnym, jak i w chorągwiach, hufcach i drużynach. Naszym zadaniem będzie takie poprowadzenie tego procesu, aby strategia nie pozostała tylko zapisem, ale stała się realnym narzędziem zmiany.
Nie można też pominąć jednego z największych wyzwań organizacyjnych najbliższego czasu, jakim będzie organizacja i przeprowadzenie 26. Światowego Jamboree Skautowego. Pierwszy rok kadencji to końcówka przygotowań i samo Jamboree – wydarzenie o ogromnym znaczeniu zarówno wychowawczym, jak i wizerunkowym. Chcemy, aby Jamboree było dobrze przygotowane, bezpieczne i wartościowe dla harcerek i harcerzy oraz aby było ono momentem rozwoju dla ZHP, ale także dla instruktorek i instruktorów naszej organizacji.
Jakie wyzwania stoją przed ZHP i Główną Kwaterą w perspektywie najbliższych 4 lat?
Najbliższe lata przyniosą szereg wyzwań, które będą miały istotny wpływ na przyszłość ZHP. Pierwszym z nich jest wyzwanie demograficzne. Liczba dzieci i młodzieży w Polsce systematycznie maleje, co bezpośrednio wpływa na potencjalną bazę członków organizacji. Utrzymanie, a tym bardziej rozwój liczebny ZHP w takich warunkach będzie wymagał świadomej, długofalowej pracy – zarówno w obszarze promocji, jak i jakości programu.
Drugim ważnym wyzwaniem jest kryzys odpowiedzialności. Coraz częściej obserwujemy, że ludzie – szczególnie młodzi – niechętnie podejmują długoterminowe zobowiązania i funkcje wymagające odpowiedzialności. To zjawisko widoczne nie tylko w harcerstwie, ale w całym społeczeństwie. Dlatego jednym z kluczowych zadań będzie tworzenie takich warunków, które będą zachęcały do angażowania się w działalność instruktorską – poprzez wsparcie, docenienie i lepsze przygotowanie do pełnienia funkcji.
Kolejnym wyzwaniem jest zakończenie w 2030 roku programu ROHIS i konieczność zapewnienia ciągłości stałego źródła finansowania. Już teraz podejmowane są działania mające na celu przedłużenie lub zastąpienie tego źródła wsparcia, jednak jest to proces wymagający dużego zaangażowania i skuteczności.
Do tego dochodzą także inne wyzwania: zmieniające się potrzeby młodzieży, dynamiczne zmiany społeczne i technologiczne, konieczność profesjonalizacji wybranych obszarów działania organizacji.
Wszystkie te elementy wymagają przemyślanej strategii i konsekwentnego działania.
Jakie tematy powinny poruszać propozycje programowe ZHP? Czy organizacja powinna zwrócić szczególną uwagę na jakiś konkretny społeczny problem?
Program ZHP powinien przede wszystkim odpowiadać na realne wyzwania współczesnego świata, jednocześnie pozostając wiernym wartościom harcerskim.
W najbliższych latach szczególnie istotne wydają się następujące obszary:
Zdrowie psychiczne i dobrostan młodych ludzi – coraz więcej dzieci i młodzieży mierzy się z przeciążeniem, stresem i poczuciem osamotnienia. Harcerstwo może być przestrzenią budowania relacji, poczucia bezpieczeństwa i wzmacniania odporności psychicznej.
Edukacja obywatelska i odpowiedzialność społeczna – kształtowanie postaw zaangażowania, odpowiedzialności za wspólnotę i gotowości do działania na rzecz innych to jeden z fundamentów harcerstwa, który dziś nabiera szczególnego znaczenia.
Kompetencje przyszłości – takie jak współpraca, krytyczne myślenie, komunikacja czy umiejętność adaptacji do zmian. Harcerstwo ma ogromny potencjał, aby rozwijać te kompetencje w praktyczny sposób.
Relacja z naturą i odpowiedzialność za środowisko – w kontekście zmian klimatycznych i rosnącej potrzeby ochrony środowiska ten temat powinien być naturalnym elementem programu harcerskiego.
Świadome korzystanie z technologii – młodzi ludzie funkcjonują w świecie cyfrowym – pełnym sztucznej inteligencji i fakenewsów, dlatego ważne jest, aby uczyć ich odpowiedzialnego i bezpiecznego korzystania z nowych technologii.
ZHP nie musi wybierać jednego problemu – jego siłą jest kompleksowe podejście do wychowania. Ważne jest jednak, aby program był aktualny, angażujący i odpowiadający na realne potrzeby młodych ludzi.
Działalność ZHP wymaga finansowania. Jak GK ZHP powinna zdobywać pieniądze dla Związku?
Finansowanie działalności ZHP powinno opierać się na zdywersyfikowanych źródłach przychodów.
Nie możemy opierać się wyłącznie na jednym źródle – nawet jeśli jest ono z pozoru stabilne. Dlatego konieczne jest równoległe rozwijanie kilku obszarów:
Dotacje i środki publiczne – nadal będą ważnym elementem finansowania, szczególnie w kontekście projektów edukacyjnych i społecznych.
Współpraca z biznesem – partnerstwa strategiczne, sponsoring czy projekty realizowane wspólnie z firmami mogą stanowić istotne wsparcie finansowe, ale także wizerunkowe.
Fundraising indywidualny – rozwój kultury wspierania organizacji przez osoby prywatne, w tym byłych harcerzy, sympatyków i rodziców.
Budowanie przychodów pasywnych – inwestycje w rozwiązania, które w dłuższej perspektywie będą generować stałe wpływy.
W ostatniej kadencji rozpoczęliśmy działania w wielu z tych obszarów i chcemy je konsekwentnie rozwijać. Kluczowe będzie także budowanie kompetencji w zakresie pozyskiwania środków na wszystkich poziomach organizacji.
Przeczytaj też:
