Strategia ZHP 2026-2034
Za nami 44. Zjazd ZHP. Największe święto demokracji w naszej organizacji zakończyło się przyjęciem nowej Strategii rozwoju ZHP na lata 2026–2034.
Czym jest strategia – wiemy o tym mniej więcej wszyscy. Za najlepszą jej definicję uważam zapis z ostatniej wersji, która mówiła o tym, że „Strategia jest swego rodzaju umową instruktorską” – jako dojrzali wychowawcy nie potrzebujemy działania pod groźbą czy ryzykiem, ale potrafimy „dogadać się” i zmierzać we wspólnym kierunku.
Doskonale wiemy, jak dobrze zaplanować roczny plan pracy, aby drużyna wędrownicza działała bez zarzutu; ale jak to zrobić, gdy chodzi o rozwój ponad stutysięcznej organizacji na najbliższe 8 lat? Mówimy o mechanizmach, które mają pomóc wszystkim drużynowym działać sprawniej.
Ostatnie lata to w ZHP istny maraton zmian – Statut, System Metodyczny, System Stopni Instruktorskich, System Pracy z Kadrą, Polityka Angażowania Młodych. Gdzie w tym wszystkim jest miejsce na kolejny przepastny dokument oraz co on właściwie oznacza dla wędrowników i wędrowniczek?
O co w ogóle chodzi?
Prace nad nowym drogowskazem ruszyły w lipcu 2024 r. Główna Kwatera powołała specjalny zespół roboczy, w którym zasiedli instruktorzy i instruktorki z 10 różnych chorągwi, z różnych szczebli i w różnym wieku. To zdecydowanie była praca pełna zaangażowania i wcześniejszego przygotowania. Zespół podjął ten proces, opierając się na twardych, rynkowych modelach planowania – od pogłębionej analizy SWOT i oceny ryzyka, aż po analizę 5 sił Portera oraz konsultacje z zewnętrznymi ekspertami.
Zwieńczeniem tego procesu były m.in. konferencje online, które zgromadziły łącznie blisko 200 osób ze wszystkich 17 chorągwi, co pozwoliło na szerokie skonsultowanie wypracowanej koncepcji. Dokument trafił zresztą również na zjazdy sprawozdawcze hufców jesienią 2025 r. Ostatecznie, po wprowadzeniu poprawek, został przyjęty 10 maja bieżącego roku i od razu wszedł w życie.
Wizja zarysowana przez Zjazd jest jasna: w 2034 r. ZHP ma być wiodącą organizacją wychowawczą w Polsce, kształtującą młodych ludzi, którzy zmieniają na lepsze otaczającą ich rzeczywistość. Pytanie tylko – w jaki sposób to osiągniemy?
Odpowiedź jest prosta: poprzez przyjęcie jednej wspólnej strategii. To ogromna zmiana systemowa, która wreszcie zwalnia nas z konieczności żmudnego opracowywania ponad trzystu oddzielnych strategii dla poszczególnych hufców i chorągwi. Dostajemy do rąk jeden wykaz z sześcioma konkretnymi kierunkami.
Dokąd zmierzamy?
Gdy wczytamy się w przyjęte priorytety, szybko zauważymy, że odpowiadają one na problemy, z którymi mierzymy się na co dzień w naszych środowiskach:
- rozwój liczebny i jakościowy kadry harcerskiej
- wzmocnienie jakości pracy wychowawczej w gromadach i drużynach
- dotarcie z programem harcerskim do większej liczby dzieci i młodzieży
- większe oddziaływanie społeczne ZHP
- usprawnianie standardów i praktyk zarządzania
- wzmacnianie odporności organizacji w obliczu zmieniającej się rzeczywistości
Więcej o poszczególnych kierunkach strategicznych możesz znaleźć na Sharepointcie strategicznym: https://gkzhp.sharepoint.com/sites/StrategiaZHP
Co dalej?
Przyjęcie koncepcji nowej strategii to dopiero początek. Jeszcze w tym roku Główna Kwatera zobowiązana jest przygotować konkretne programy i projekty przypisane do tych sześciu kierunków na pierwsze cztery lata. Zostaną one zaproponowane do realizacji na wszystkich poziomach naszej struktury. Dokument nie trafi jednak do szuflady – co dwa lata strategia ma być rzetelnie ewaluowana.
Co to oznacza dla hufców i chorągwi? Przede wszystkim wielką ulgę – dzięki jednej ogólnopolskiej strategii nie musimy opracowywać ponad 300 dodatkowych dokumentów! Zjazdy zwyczajne chorągwi i hufców są teraz zobowiązane do przyjęcia ścieżki rozwoju zgodnej ze strategicznymi kierunkami ZHP, mając przy tym prawo do opracowania rozwiązań pod kątem własnych, lokalnych potrzeb.
Niezależnie od tego, kiedy odbędą się zjazdy w Waszych środowiskach, z nową strategią działamy równolegle już od tego roku. Wszystkie komendy harcerskie muszą do 31 grudnia 2026 r. przyjąć programy i projekty realizujące założenia zjazdu – na przykład w formie aktualizacji bieżących planów pracy lub w drodze oddzielnej uchwały. Środowiska mogą wdrażać gotowe, centralne propozycje, ale mają w pełni otwartą furtkę na tworzenie własnych inicjatyw odpowiadającym lokalnym możliwościom.
Gdzie w tym wszystkim jesteś Ty?
Jeśli Polityka Angażowania Młodych uczy nas, że harcerstwo to ruch tworzony właśnie przez ludzi młodych, to nowa Strategia jest dla nas idealnym polem doświadczalnym. Powstała w oparciu o rzetelne konsultacje oraz diagnozę potrzeb. Pamiętajmy jednak o najważniejszym: strategia zapisana na papierze nie poprowadzi za nas zbiórki, nie zorganizuje kwaterki na obozie i nie zapobiegnie wypaleniu naszego przybocznego.
Porozmawiajcie we własnych drużynach wędrowniczych i w kręgach instruktorskich. Zastanówcie się, który z tych sześciu kierunków w waszym środowisku wymaga usprawnienia. Jakie konkretne projekty możecie zgłosić do planu pracy swojego hufca, aby wesprzeć zmianę jeszcze przed końcem grudnia?
ZHP zbudowało ramy i przygotowało grunt. Trzysta strategii zamieniono w jeden czytelny drogowskaz. Jedyne pytanie brzmi: czy potrafimy go wspólnie odczytać i czy mamy zapał, żeby solidarnie wyruszyć w wyznaczonym kierunku?
Przeczytaj też:
Jacek Grzybowski - członek Rady Naczelnej ZHP i Zespołu ds. opracowania koncepcji Strategii ZHP, były drużynowy 28 Drużyny Wędrowniczej „Ostoja” i były namiestnik wędrowniczy Hufca ZHP Sokółka. Ma pociąg do kolei i regulaminów.
